Bilimsel Araştırma ve Yayın Teknikleri Prof.Dr. Nasip DEMİRKUŞ(2008)
Materyal Geliştirme Odasında Hazırlanan Veriler (7 Saatlik Bilimsel Amaçlı 364 Adet Film ve 92 Kategoride Yaklaşık 12000 Görüntü) Mesai Saatlerinde NASIP1 Adlı Paylaşım Bilgisayarında YYÜ Eğitim Fakültesi Personelinin Hizmetine Sunulmuştur. Aşağıdaki Notlar Prof. Dr. Nasip DEMİRKUŞ 2003-2010 Okul Deneyimi I, Okul Deneyimi II ve Öğretmenlik Uygulamaları Derslerinde Van'daki;Atatürk Lisesi, Cumhuriyet Lisesi, Abdurrahman Gazi Lisesi, Kazım Karabekir Lisesi, Selahaddini Eyyubi Lisesi ve Milli Piyango Anadolu Lisesinde Edindiği Gözlemlerinin Sonucudur; Okul Deneyimi Dersinin Stajyer(Öğretmen Adayı) Öğrenciye Verilmesinin Temel Amacı Neler Olmalıdır? Stajyer (Öğretmen Adayaı) Öğrenci Çıkarsamalarının Gruplandırılması Stajyer Öğrenci; Yukarıda Kabaca 5 Kategoride İfade Edilen;Öğretmen ve Sınıf Öğrencilerin Davranışları Hakkındaki:Gözlem, İzlenim, Deneyim, Kazanımlarla İlgili Çıkarsamalarını; Olumlu(+ ), Olumsuz(-), Nötr(0), Çıkmazı(?), Keşif(*)…vb şekilde rapor ederek Öğretmenlik Uygulamaları Gözlem Notlarını (Raporunu) Hazırlamalıdır. Öğretmenlik Uygulamaları Dersinin Stajyer(Öğretmen Adayı) Öğrenciye Verilmesinin Temel Amacı Neler Olmalıdır? 2-Öğrencilerin Tutuğu Gözlem Notları ve Raporlarından Kişi İsim ve Adresleri Verilmeden Tutulmalıdır. Öğrencilerin Neden Bu Raporları Tutuğunun Amacı Rehber Öğretmen, İdarecilere Açık ve Net İzah Edilmelidir. Amaç onları ihbar ve denetleme değil öğretmen adayanın okuldaki mekanları, kişililikleri, eylemleri, araçları, kuralları…vb doğru tanıma ve bunların hepsine doğru uyum için;özgün fıtratı, kültürel ve inanç yapısal (fıtratı), inançsal, kültürel, kişisel, özel, özgün ... vb değer yargıları içinde ilişkisel konumlandırmasıdır. Çıkarsama: Stajyer(Öğretmen Adayı) Öğrenci; Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulamaları Dersinde, Edindiği bilgileri zihninde ve uygulama alanında doğru konumlandırmada sıkıntı çektiği her şeyde üniversitedeki danışman öğretim üyesi nezaretinde veya bilgisi dahilinde; üniversitedeki, Okul Deneyimi ve Öğretmenlik Uygulamaları Dersinde, arkadaşlarıyla sınıfça, gerekirse, uzman eğitmenlerden yardım alarak iknaa olana dek tartışıp sorunun çözümünü doğru yerine oturtmalıdır. Örnek Teşkil Etmesi Amacıyla; 2004 Yılında Okul Deneyimi I Dersine Ait Okul Vakaları Ödevi Sunulmuştur. |
||||||||||
|
Bu bölümde Eğitim Fakülte si-Uygulama Okulu İşbirliği'nin amacı, yapısı ve dayanağı ana
çizgileriyle ele alınmıştır. Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği'nin yapısı, bu
süreçte yer alan kurumlar ve bireylerin rolleri, görevleri ve sorumluluklarıyla birlikte
açıklanmıştır. Ayrıca kavram yanılgılarını önlemek amacıyla bu bölümün sonunda
kılavuzda sıkça kullanılan terimlerin kısa tanımları yapılmıştır. |
||||||||||
|
Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği, öğretmen adaylarının öğretmenlikyeterliklerini kazanması için düzenlenen bir uygulama sürecidir. Bu uygulama tarafların
ortaklaşa sorumluluğu altında yürütülür.Bu işbirliğinin amacı, öğretmen adaylarının kazanmış oldukları alan bilgisi, mesleki bilgive becerilerini etkili, verimli, güvenli olarak uygulamaları ve geliştirmeleri için görev ve
sorumlulukların eğitim fakültesi ile uygulama okulu arasında paylaşılmasını sağlamaktır.
Eğitim fakültesi-uygulama okulu işbirliği'nin özel amaçları şunlardır:
a. Planlama, uygulama ve değerlendirmede belirlenen ilkeler çerçevesinde ulusal bir
standart oluşturmak, b. Eğitim fakültesi ile uygulama okulu arasındaki işbirliğini geliştirecek bilgi
alışverişini sağlamak, c. Eğitim fakültesi ile uygulama okulu arasındaki eğitim-Öğretim sürecinde etkileşimi en
üst düzeye çıkartmak. Öğretmen adaylarının daha nitelikli yetiştirilmesinde Eğitim Fakültesi-Uygulama Okuluîşbirliği'nin gerekliliği yukarıda vurgulanmıştır. Bu işbirliğinde eğitim fakültesi,
uygulama okulu ve milli eğitim müdürlüğü görev almaktadır. Bu sürecin akış çizelgesi
Şekil 1 'de verilmiştir (Bkz. Şekil 1: Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği).
Aşağıdaki bölümde işbirliğini oluşturan bileşenler kısaca açıklanmıştır.
Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği'nde fakülte tarafı, fakülte uygulama koordinatörü, bölüm uygulama koordinatörü ve uygulama öğretim elemanlarındanoluşur. Fakülte uygulama koordinatörü dekanlıkça belirlenir. Fakültedeki her bölümbaşkanlığı bir bölüm uygulama koordinatörü belirler. Bölüm uygulama koordinatörü
uygulama öğretim elemanları ile işbirliği içinde Öğretmen adaylarının gidecekleriuygulama okullarını belirler ve bölüm başkanlığına bildirir. Bölüm birden fazla anabilim
dalından oluşuyorsa, her anabilim dalı için ayrı bir uygulama koordinatörü görevlendirilir. |
||||||||||
|
3 |
||||||||||
|
EĞİTİM FAKÜLTESİ |
|||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||
|
Fakülte
Uygulama
Koordinatörü |
|||||||||||||||||||||||
|
Bölüm
Uygulama
Koordinatörü |
|||||||||||||||||||||||
|
\ |
|||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||
|
Milli Eğitim Müd.
Uygulama Koordinatörü |
|||||||||||||||||||||||
|
a |
|||||||||||||||||||||||
|
Uygulama
Okulu Koordinatörü |
|||||||||||||||||||||||
|
UYGULAMA OKULU |
|||||||||||||||||||||||
|
Şekil 1 Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği |
|||||||||||||||||||||||
|
Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği'nde uygulama okulu tarafı, Uygulama okulu koordinatörü ve uygulama öğretmenlerinden oluşur. Uygulama okulu yönetimi
uygulama okulu koordinatörünü belirler.Fakülte koordinatörü ile okul uygulama koordinatörü ve uygulama öğretmenleri ileöğretim elemanları yakın işbirliği içinde çalışır.Öğretmen adayı, kendisinden sorumlu uygulama öğretim elemanı ve uygulama öğretmeniile işbirliği içinde görev ve sorumluluklarını yerine getirir.Milli Eğitim Müdürlüğü, eğitim fakültesi-uygulama okulu işbirliği çerçevesinde gerekli
yönetim işlerini yürütür. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü tarafındanoluşturulan ve üniversite öğretim elemanları ile Milli Eğitim Bakanlığının çeşitli
birimlerinin temsilcilerinin yer aldığı Okullarda Uygulama Komisyonu tarafından
öğretmen adaylarının okullarda yapacakları uygulama çalışmaları ile ilgili bir yönerge
hazırlanmaktadır.Bu yönerge, öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumları öğrencilerinin, Milli EğitimBakanlığı'na bağlı öğretim, öğrenim ve eğitim kurumlarında yapacakları uygulama çalışmalarının
amaç, ilke ve yöntemleri ile tarafların görev ve sorumluluklarını kapsamaktadır.Yönerge hazırlık çalışmalarının Haziran 1998 içerisinde tamamlanması planlanmıştır.Sözkonusu yönerge, Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından
onaylandıktan sonra öğretmen yetiştiren fakültelere ve milli eğitim müdürlüklerinegönderilecektir. Böylece bu kılavuzda yer alan süreçlerin uygulanması resmi bir statüye |
|||||||||||||||||||||||
|
4 |
|||||||||||||||||||||||
|
Uygulama Okulu: Öğretmenlik uygulamalarının yürütüldüğü, Milli Eğitim Bakanhğı'nabağlı resmi ve özel ilköğretim, ortaöğretim okulları ile yaygın eğitim kurumlarıdır.
Okul Deneyimi: Öğretmenlik uygulamasına hazırlık aşaması olan, öğretmen adayınınöğretim uygulamaları ve becerilerini gözlemlemesi için, öğretmenlik mesleğini tanıtıcı
nitelikte planlanmış etkinliklerden oluşan bir süreçtir.
Öğretmenlik Tatbiki (Uygulası!): Öğretmen adayının öğretmenlik becerilerini kazanması ve geliştirmesi amacıyla uygulama okullarında yürüttüğü etkinlikleri ve sınıfıçi öğretim
uygulamasını içeren bir süreçtir.
Öğretmen Adayı: Öğretmenlik uygulaması için gerekli koşulları tamamlamış, okul uygulaması yapacak fakülte öğrencisidir.
Uygulama Öğretim Elemanı: Öğretmen adayının alanında öğretimi gerçekleştiren ve öğretmen adayını okuldaki uygulama çalışmaları sırasında gözlemleyerek ona rehberlik
ve danışmanlık yapan, alan öğretiminde uzmanlaşmış üniversite öğretim elemanıdır.
Bölüm Uygulama Koordinatörü: Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği sürecindebölümün okul uygulamalarıyla ilgili yönetim işlerini planlayan ve yürüten öğretim
elemanıdır.
Fakülte Uygulama Koordinatörü:Fakülte adına uygulama çalışmalarını düzenlemek ve yürütmek üzere görevlendirilen dekan yardımcısı ya da öğretim elemanıdır.
Uygulama Öğretmeni: Öğretmen adayının alanında öğretmenlik yapan ve ona okulda yapacağı uygulama alışmalarında rehberlik ve danışmanlık yapan, çalışmalarını
değerlendiren ve uygulama öğretim elemanı ile işbirliği içinde çalışan öğretmendir.
Uygulama Okulu Koordinatörü: Okulda öğretmen adaylarının yapacağı etkinlikleri
düzenleyen, uygulama ğretmenlerini belirleyerek ve fakülte uygulama koordinatörüne bildiren ve Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği'nin sürekliliğini sağlayan deneyimli öğretmendir. Milli Eğitim Müdürlüğü Uygulama Koordinatörü: Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu
İşbirliği çerçevesinde Milli Eğitim Müdürlüğü'nce görevlendirilen milli eğitim müdür yardımcısı ya da şube müdürüdür. |
|||||
|
5-6 |
|||||
|
Bu bölüm Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği'nde yer alan tarafların karşılıklı görev ve sorumluluklarını bilerek daha iyi iletişim kurabilmeleri amacı ile hazırlanmıştır.
Tarafların aşağıda belirtilen görev ve sorumluluklarına titizlikle uymaları bu işbirliği
programının verimli ve amaca uygun işlemesini sağlayacaktır. |
|||||||||
|
2.1.1 Eğitim Fakültesinin Görev ve Sorumlulukları
• Fakülte uygulama koordinatörünü ve uygulama öğretim elemanlarını belirler.
• Milli Eğitim Müdürlükleri ile gerekli resmi yazışmaları yapar.
• Her yıl belirli zamanlarda Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği konusunda
seminer ve kurslar düzenler. • Öğretmen adaylarını uygulama için hazırlar, denetler ve değerlendirir.
2.1.2 Uygulama Okulunun Görev ve Sorumlulukları
• Uygulama okulu koordinatörünü ve uygulama öğretmenlerini belirler.
• Uygulama öğretmenlerinin çalışmalarını gerektiğinde denetler.
• Uygulama öğretmenleri ve öğretmen adayları ile toplantı yapar, kendilerine görev
ve sorumluluklarını bildirir. • Öğretmen adaylarına öğretmenlik becerilerini öğrenip geliştirecekleri ve
uygulayacakları ortamı sağlar. 2.1.3 Milli Eğitim Müdürlüğünün Görev ve Sorumlulukları
• Müdür yardımcılarından ya da şube müdürlerinden birini milli eğitim
müdürlüğü uygulama koordinatörü olarak görevlendirir. • Fakülte koordinatörü ile birlikte uygulama okullarını belirler. • Fakültenin düzenleyeceği seminer ve kurslara Milli Eğitim Müdürlüğü uygulama koordinatörünün, okul uygulama koordinatörlerinin ve uygulama Öğretmenlerinin katılımını sağlar. |
|||||||||
|
7 |
|||||||||
|
a. Öğretmen Adayının Eğitim Fakültesine Karşı Görev ve Sorumlulukları
• Uygulama programının gereklerini yerine getirmek için planlı ve düzenli çalışmak,
• Uygulama süresince yapılan öneri ve eleştirilerden yararlanarak olumlu yönde mesleki gelişim sergilemek, • Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması çalışmalarını yürütürken diğer öğretmen adayları, uygulama öğretim elemanı ve uygulama öğretmeni ile 6.1, 6.2 ve 7'de açıklandığı gibi işbirliği ve iletişim içinde bulunmak. |
|||||||||
|
b. Öğretmen Adayının Uygulama Okuluna Karşı Görev ve Sorumlulukları
• Okul yönetimi ve uygulama öğretmeni ile iletişim ve işbirliği içinde bulunmak,
• Uygulama öğretmeninin ders programını aksatmadan verilen görevleri süresi içinde ve planlandığı biçimde yerine getirmek,
• Uygulama okulunun kurallarına uymak,
• Ders araçlarını verimli kullanmak ve korumak,
• Uygulama öğretmeninin sorumluluğundaki etkinliklere katılmak.
c. Öğretmen Adayının Öğrencilere Karşı Görev ve Sorumlulukları
• Sorumluluğundaki öğrencilerin güvenliğini sağlamak,
• Öğrencilere açık ve anlaşılır yönergeler vermek,
• Öğrencileri nesnel ölçütlerle değerlendirmek,
• Dersin anlaşıldığından emin olmak,
• Sınıf yönetiminde kararlı ve hoşgörülü olmak,
• Öğrencileri işbirliği içinde çalışmaya yöneltmek,
• Öğrencilerin verimli çalışma alışkanlıkları geliştirmelerine katkıda bulunmak,
• Öğrencilere önderlik yapabilmek.
d. Öğretmen Adayının Kendine Karşı Görev ve Sorumlulukları
• Mesleğine karşı olumlu bir tutum içinde bulunmak ve mesleğin gerektirdiği nitelikleri edinmeye çalışmak,
• Kişisel ve mesleki yaşamında örnek olmak,
• Okul yönetiminin ve öğretmenlerin desteğini sağlamak,
• Alanındaki gelişmeleri yakından izlemek,
• Bilgi ve becerilerini sürekli geliştirmek,
• Zamanı verimli kullanmak,
• Öğrencilerle ilişkilerinde ölçülü olmak, • Yaptığı çalışmaları daha sonra yapılacak tartışma ve değerlendirmeler için bir dosya halinde düzenlemek, |
|||||||||
|
8 |
|||||||||
|
a. Öğretmen adayını uygulama okulu, uygulama programı, öğretmen yeterlikleri, değerlendirmeler ve uyması gereken kurallar konusunda bilgilendirir,
b. Öğretmen adayını uygulama okulu koordinatörü ve uygulama öğretmeni ile tanıştırır
ve adayın dosyasını uygulama öğretmenine teslim eder,
c. Uygulama okullarına programlanan biçimde giderek uygulama Öğretmeni ile işbirliği
yapar,
d. Öğretmen adayının öğretmenlik uygulama programını düzenli olarak yürütebilmesini
sağlamak için:
• Plan, öğretim araçları ve benzeri hazırlıklarda rehberlik ve danışmanlık yapar,
• Öğretmen adayına yazılı ve sözlü dönüt verir,
• Ders planlama, öğretim araçlarını hazırlama ve kullanma, kayıt tutma,
değerlendirme ve sınıf yönetimi gibi konularda rehberlik ve danışmanlık yapar,
• Öğretmen adayının, uygulama dersini kendi kendine değerlendirmesini sağlar,
• Her öğretmen adayının uygulama dersini en az iki kez izler,
• Uygulama öğretmeni ile öğretmen adayının çalışmalarını görüşür, öğretmen adayının gelişmesini ve başarısını artırıcı önlemleri alır,
• Uygulamada öğretmen adayının Milli Eğitim Bakanlığı'nca belirlenen öğretmenlik mesleğine ilişkin kurallara uygun davranıp davranmadığını denetler,
• Uygulama programının yürütülmesinde ilgili koordinatörlükler ve uygulamaöğretmenleri ile sürekli iletişim ve işbirliği içinde bulunur,
• Uygulama sonunda öğretmen adayını uygulama öğretmeni ile birliktedeğerlendirir.
• Uygulama öğretim elemanlarını uygulama, gözlem, değerlendirme ve formlar
konusunda bilgilendirir, gerekli uygulama belgelerini ilgililere verilmesini sağlar,
• Uygulamaya gidecek öğretmen adaylarını ve uygulama okullarını seçip belirleyerek ilgililere bildirir,
• Uygulama okulu koordinatörü ile bağlantı kurarak uygulama programının takvimini belirler, öğretmen adaylarının uygulama öğretmenlerine dağılımını sağlar, uygulama öğretim elemanlarını bu konularda bilgilendirir,
• Uygulama öğretim elemanlarını plan, öğretim araçları, ders hazırlığı ve özelöğretim yöntemleri dersinin içeriği konularında bilgilendirir ve gerektiğinde
danışmanlık yapar, • Uygulama okullarına gözlem ve uygulamalar konusunda gerekli danışmanlıkhizmetlerini sağlar, |
|||||
|
9 |
|||||
|
• Uygulama okulu öğretmenlerine Öğretmen yetiştirme programındaki yenilikleri tanıtır,
• Uygulama okulu koordinatörü, uygulama öğretmenleri, uygulama öğretim
elemanları ile görüşerek ortaya çıkabilecek önemli sorunları dikkate alarak çözmeye çalışır,
• Uygulama okulunun isteklerini ilgililere iletir.
• Öğretmen adaylarının nitelikli yetişmelerini sağlamak için uygulama etkinliklerini
yasa, yönetmelik ve yönerge hükümlerine göre planlayıp düzenler,
• Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yaparak bölüm koordinatörleri tarafından belirlenen okulların listesini hazırlar,
• Öğretmenlik uygulaması sürecinin aksamaması için önlem alır, ortaya çıkabilecek
düzenlemelerle ilgili sorunları çözümlemek için girişimlerde bulunur,
• Uygulama öncesinde ilgili kurumlar ile gerekli yazışmaları yapar ve izin alır,
• Fakültedeki bölüm uygulama koordinatörleri arasında eşgüdüm sağlar.
• Uygulama öğretim elemanı ile birlikte öğretmen adayının uygulama okulunda
yapacağı çalışma programını düzenler,
• Öğretmen adayının mesleki gelişimine yardımcı olur, derslerinde gözlem yapmasını ve çeşitli öğretim yöntem ve tekniklerini uygulamasını sağlar,
• Öğretmen adayına gerekli öğretim araç-gereç, kaynak ve ortamı sağlar, okulu tanıtır,
• Öğretmen adayına günlük etkinliklerini ve dersini planlamasında yardımcı olur,
• Öğretmen adayının okuldaki çalışmalarını gözlemler ve değerlendirir,
• Öğretmen adaylarını sınıfta uzun süre tek başına bırakmaz sınıftan ayrılması
gerektiğinde kolayca ulaşılabilir durumda bulunur,
• Öğretmen adayı ile ilgili gözlem ve değerlendirme formlarını içeren bir dosya tutar,
• Gözlem sonucu tamamlanan ders gözlem formunun bir kopyasını gerekli
dönütlerle birlikte öğretmen adayına verir,
• Öğretmen adayının gözlem dosyasını uygulama öğretim elemanı ile birlikte belirli
aralıklarla inceler, öğretmen adayının gelişimini izler ve adayın gelişiminin olumlu yönde olmasına katkıda bulunur,
• Sınıf dışı etkinliklerde (tören ve toplantılar) öğretmen adayına rehberlik eder,
• Uygulama sonunda öğretmen adayını uygulama öğretim elemanı ile birlikte
değerlendirir.
• Öğretmenlik uygulamalarında okula düşen görevlerin yerine getirilmesini sağlar,
• Uygulama öğretim elemanı ve uygulama öğretmeni ile birlikte öğretmenlik
uygulaması programının takvimini belirler, • Uygulama öğretmenlerini ve sınıfları belirler, |
|||||
|
10 |
|||||
|
• Öğretmen adaylarının farklı uygulama öğretmenlerini gözlemlemelerine olanaksağlar,
• Öğretmenlik uygulaması programı çerçevesinde uygulama öğretmenlerinin öğretmen adayları ile birlikte ürüttükleri ders dışı etkinlikleri düzenler,
• Uygulama sürecinde ortaya çıkabilecek sorunları uygulama öğretim elemanına
bildirir.
2.2.7 Milli Eğitim Müdürlüğü Uygulama Koordinatörünün Görev veSorumlulukları
• Eğitim fakültesi-uygulama okulu işbirliği sürecinde yönetim işlerini yürütür ve
eşgüdümü sağlar,
• Fakülte uygulama koordinatörünün düzenlediği toplantılara katılır.
• Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği çerçevesinde gereksinim duyulan
öğretim alam ve düzeylerinde uygulama okullarını belirler, • Eğitim Fakültesi-Uygulama Okulu İşbirliği çerçevesinde fakültece düzenlenecek kurs ve seminerlere okul uygulama koordinatörlerinin ve uygulama
öğretmenlerinin katılımını sağlar ve denetler. |
|||||
|
11-12 |
|||||
|
Öğretmen yeterlik göstergeleri, öğretmen adaylarının yeterliklerinin değerlendirilmesinde kullanılmak amacıyla hazırlanmıştır. Tabloda belirtilen Eksiği var (E), Kabul edilebilir (K) ve
İyi yetişmiş (İ) sütunları herbir yeterliğin amaçlanan başarı düzeyiyle ilgili açıklamaları içermektedir. Bu göstergeler "Ders Gözlem Formu"nun ve "Öğretmenlik Tatbiki (Uygulası!) Değerlendirme
Formu"nun doldurulması sırasında kaynak olarak kullanılmalıdır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
18 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
19 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
20 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ders gözlem formu, öğretmen adayının sınıf içi öğretim becerilerini ölçmek ve
değerlendirmek amacıyla düzenlenmiştir. Bu formda yer alan maddeler öğretmen
yeterliklerinden özellikle sınıf içerisinde gözlenebilir olanlarını içermektedir. Bu formu
kullanmanın iki temel amacı bulunmaktadır: a. öğretmen adayına öğretmenlik uygulaması sırasında vereceği örnek derslere ilişkin dönütvermek, b. uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanına öğretmenlik uygulaması değerlendirme formunu dol durabilmeleri için veri sağlamaktır.Her öğretmen adayı, bu form kullanılarak olanaklar ölçüsünde sıkça gözlenmelidir. Öğretmen adayında gözlenebilen özellikler formda işaretlenmelidir. Bu form, öğretmen adayının öğretim sürecinde, uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanınca doldurularak öğretmen adayına verilmelidir. Bu formun bir kopyası öğretmen adayının gelişimini izlemek amacıyla dosyasına konmalıdır.Öğretmen adayının her yeterlik alanında yapmış olduğu çalışmalara ilişkin düşünceler gözlemci tarafından formun ilgili bölümüne yazılacaktır. Öğretmen adayına bu şekliyle verilecek olan formdaki ilgili bölüme aday da kendi görüşlerini yazarak imzalayacak ve gözlemciye geri verecektir. Bu ders gözlem formu herhangi bir alana özgü hazırlanmadığından bazı alanlara ilişkin özel yeterlikleri ve davranışları gözlemeye elverişli olmayabilir. Bu durumlarda gözlemi yapan kişi kendi kanısını formun açıklama ve yorumlar bölümünde ifade edebilir. Ayrıca, bu kılavuzun ekinde verilen Okul Deneyimi bölümündeki ders gözlem formları kullanılabilir. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
21 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
DERS GÖZLEM FORMU |
|||||||||||||
|
Öğretmen Adayı :.........................................
Gözlemci :.........................................
Konu :......................................... |
Okulu :............................................
Sınıfı :............................................
Öğrenci Sayısı :............................................
Tarih :............................................ |
||||||||||||
|
Bu değerlendirme formundaki maddelerin karşısında bulunan kısaltmaların anlamı:
(E) = Eksiği var (K) = Kabul edilebilir (İ) = İyi yetişmiş Uygun olan seçeneği (+) ile işaretleyiniz |
|||||||||||||
![]() |
|||||||||||||
|
AÇIKLAMA VE YORUMLAR |
|||||||||||||
|
22 |
|||||||||||||
![]() |
||||||||||||||||||||||||||||
|
Özet Bilgi:
Öğretmen adayının yukarıdaki yeterlik alanlarının her birinde yapmış olduğu çalışmalara ilişkin düşünceler |
||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
Öğretmen adayının görüşleri (varsa) |
||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
23 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
Bu bölümde örneği sunulan öğretmenlik uygulaması değerlendirme formu öğretmen
adayının öğretmenlik becerileri konusunda sağladığı gelişmeleri ve eriştiği düzeyi özetlemek
ve öğretmenlik uygulamasındaki başarısını değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu form öğretmen adayının öğretmenlik uygulaması sırasında verdiği derslerde doldurulan
ders gözlem formlarından yararlanılarak doldurulur. Formun doldurulmasında ders
gözlemleri sonucunda adayın yeterliği ilgili her bir madde konusunda oluşan son kanı E, K, İ
seçeneklerinden biri işaretlenerek belirtilir. Bu değerlendirme formunun doldurulmasında, öğretmenlik uygulaması sonucunda her aday
öğretmen için uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanı tarafından ders gözlem
formlarındaki açıklama ve yorumlar da göz önünde bulundurulur. Formdaki maddelerin nota dönüştürülmesinde; "E" sütunu işaretlenmiş her bir madde için (1) puan "K" sütunu işaretlenmiş her bir madde için (2) puan"İ" sütunu işaretlenmiş her bir madde için (3) puan verilerek toplam puan hesaplanır. Bir adayın bütün maddelerden üç puan alarak oluşturacağı toplam puan 138'dir. Bunu l00'lük
not sistemine çevirmek için (100/138) katsayısıyla çarpmak gerekir. Kısaca, adayın alacağı
puan (100/138) katsayısıyla çarpılarak 100'lük not sistemine çevrilir. Bununla ilgili bir Örnek
öğretmenlik uygulaması değerlendirme formunun altında açıklanmıştır. Ancak, buhesaplamada fakülteler kendilerine özgü yöntemleri de kullanabilirler. |
|||||||
|
24 |
|||||||
|
Öğretmen adaylarının öğretmenliğe hazırlanmaları sırasında öğretmen ve öğrencilerlebirlikte uygulama çalışmaları yapmaları esastır. Okullarda yapılacak iki ayrı uygulama
çalışmasından ilki olan okul deneyimi, öğretmenlik mesleğini oluşturan birçok görevi
öğretmen adaylarına tanıtma amacına yönelik planlı gözlem ve etkinliklerden
oluşmaktadır. Bu gözlem ve etkinlikler Okul Deneyimi I ve II olarak mevcut öğretmen
eğitimi programlarında iki ayrı dönemde haftada bir saat seminer ve dört saat okuldaki
etkinlikler olarak yer almaktadır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6.1 Okul Deneyimi I: Amaç ve İşleyişi
Okul Deneyimi I öğretmen adayının uygulama yapacağı okulu, öğrencileri, programı veöğretmenleri genel olarak tanımasını sağlamak için sunulan gözlem ve görüşmelere dayalı
bir derstir. Bu derste öğretmen adayının, okulu, öğrencileri ve öğretmenlik mesleğini
değişik yönleriyle tanıması ve lisans programında alacağı derslere bir temel oluşturması
amaçlanmaktadır.
Amaç
Okul Deneyimi I dersi tamamlandığında öğretmen adayları aşağıdaki özellikleri kazanmış olmalıdır:
• Okulun örgütsel yapısını, işleyişini ve öğretmenliği sistemli bir yaklaşımla tanımış
olma,
• Okulun yönetimi ve okuldaki işler ile okulda bulunan kaynaklara ilişkin bilgi
sahibi olma,
• Sınıf ortamındaki ve okuldaki diğer etkinlikleri gözlem yoluyla tanıma.
Kapsam
Okul Deneyimi I dersi haftada bir gün olmak koşuluyla bir dönem sürmekte ve öğretmen
adayının okulda yaşamı tanımasını ve öğretimi amaçlamaktadır. Öğretmen adaylarının bu derste yaptıkları görev ve etkinlikler onlara deneyimli öğretmenleri görev başında
gözleme, okul öğrencilerini tanıma fırsatı sağlamaktadır. Okul Deneyimi I dersini
planlarken aşağıda verilen etkinliklerden yararlanılmalıdır: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
33 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Etkinlik 1.8 Yan Branşınızda Derslerin Gözlenmesi
Etkinlik 1.9 Dersin Yönetimi ve Sınıf Kontrolü
Etkinlik 1.10 Soru Sormayı Gözlemleme
Etkinlik 1.11 Okulda Araç-Gereç ve Yazılı Kaynaklar
Etkinlik 1.12 Okul Müdürü ve Okul Kuralları
Etkinlik 1.13 Okul ve Toplum
Etkinlik 1.14 Mikroöğretim Teknikleri
Etkinlik 1.15 Okul Deneyimi Çalışmalarının Değerlendirilmesi Bunlardan farklı etkinlikler de belirlenip kullanılabilir. Etkinlikler ile ilgili ayrıntılı
açıklamalar için Ek l'de yer alan Okul Deneyimi'ne bakınız.
İşleyiş
Okul Deneyimi I etkinliklerinin planlı ve amacına uygun bir biçimde sürdürülebilmesi için aşağıdaki işlemlerin sırasıyla yapılması öngörülmektedir:
• Bölüm uygulama koordinatörü, dönem başlamadan önce Okul Deneyimi I dersini verecek olan öğretim elemanları ile birlikte yukarıda verilen etkinlikleri
inceleyerek, gerekirse yeni etkinlikler de ekleyerek planlama yapar. Planda hangi
etkinliğin hangi hafta yapılacağı açıkça belirtilir. • Okul Deneyimi I dersinde görev alan öğretim elemanları, uygulama öğretmenleri
ve sorumluluğundaki öğretmen adaylarına hazırlanan uygulama programını, görev
ve sorumluluklarını tanıtır.
• Öğretmen adayları tamamladıkları haftalık etkinlikle ilgili rapor yazarlar. Raporun bir kopyası üniversitede kendilerinden sorumlu uygulama öğretim
elemanına verilir.
• Fakülte uygulama öğretim elemanları, Okul Deneyimi I süresince her hafta bir seminer yaparak, öğretmen adaylarının o hafta tamamlamış oldukları okul
etkinliğine ilişkin gözlem sonuçlarının tartışılmasına olanak sağlar. ğrencilerin
yazdıkları haftalık raporlara ilişkin dönüt verir ve bu raporların öğrenciler arasında paylaşılmasını sağlar. • Uygulama öğretim elemanı zaman zaman uygulama okuluna giderek okul
deneyiminin amacına uygun bir biçimde sürdürülmesine yardımcı olur.
Öğretmen adayının izlenmesi ve yetiştirilmesinden sorumlu olanların Okul Deneyimi I aşamasındaki başlıca amaçlan, öğretmen adayının başarısını değerlendirmek değil, onlara
rehberlik etmek ve destek olmaktır. Burada sözü edilen rehberlik ve destek aşağıdaki
biçimde gerçekleştirilir:
• Okul Deneyimi I dersi sırasında öğretmen adayının etkinliklerini rapor ettiği dosya düzenli biçimde denetlenerek, görevlerini yerine getirip getirmediği değerlendirilir, |
|||||
|
34 |
|||||
|
• Okul Deneyimi I dersi için okuldaki çalışmalarını tamamlayan, öğretmen adayının
dosyası incelenir ve adayla mesleki gelişimi üzerine görüşülerek kendisine
dönütler verilir,
• Öğretmen adayının başarı notunu hesaplamada haftalık raporların
değerlendirilmesi esas alınır. Ancak öğretmen adayının devam çizelgesi ve
uygulama okulundaki etkinlikleri de göz önünde bulundurulur.
|
|||||||||
|
35 |
|||||||||
|
EK 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
109 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
KAYNAKÇA
AKKOYUNLU, B.&DERYAKULU, D. (1998). Çağdaş Eğitimde Yeni Teknolojiler. Anadolu Üniversitesi AÖF Yayınları. No: 564.
ALKAN, C., (1998); Eğitim Teknolojisi, Anı yayıncılık, Ankara,sf:13-14
ALKAN,C. vd, (1987).Eğitim Teknolojisi, A.Ü. Açık öğretim Fakültesi Eğitim Önlisans Programı,Eskişehirs:67-76
BİLİM VE TEKNİK DERGİSİ, (2000-2006), Amacımıza hizmet eden makaleler seçilir.
BECK, Judy.&Wynn, HARRIET C., (1998). Technology in Teacher Education: Progress Along the Continuum. ERIC Digest.
CHİP DERGİSİ, (2000-2006). Bilimsel Değerde Olan Makaleler.
ÇEVRE BAKANLIĞI,(1998) Çevre Notları
DEMİREL, Ö.,(2004). Eğitimde Program Gelişitrme. 8 . Baskı, Pegem A Yayıncılık
DEMİRKUŞ, N.,(1999). Fen Bilgisi Öğretim Yöntemleri ve Uygulamalarının Verimli Hale Getirilmesi. Öğretmen Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar Sempozyumu, 8-10 Mart 1999 İzmir. D.E.Ü. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi Özel Sayı, 11 (1999) 414-425.
DEMİRKUŞ, N., (200)2. Tarayıcının Camlı Tarayıcı (Scanner) Özelliğine Bağlı Olarak Resim, Hareketsiz Cisim ve Yaratıkların Görüntülerini Bilgisayara Aktarma Cihazı. Buluş Tasnif Sınıfı: H04N, Buluş Müracaat No: TR 2000 01807 A2, Türk Patent Enstitüsü, Resmi Patent Bülteni, 2001/64, Yayın Tarihi: 22.10.2001, sf. 171, Ankara. A sınıfından Patenti almaya değe görülmüştür.
DİGİTÜRK YAYINI 2005-2006:Discovery Channel, National Geographical Channel, History Channel TV kayıtları.
DURUKAN,H., ÖZTÜRK, İ., (2004).Sınıf Yönetimi HD yayıncılık Kimited Şirketi
ELY, DONALD P., (2000). The Field of Educational Technology: Update 2000. A Dozen Frequently Asked Questions. ERIC Digest.
İMAMİ GAZALİ(Muhammed Bin Ahmed Ebu Hamid) (1986).;İhyau Ulumid-din 1.,2.,3.,4. cilt. Bedir Yayınevi, Tercüme Ahmed SERDAROĞLU (Eski Diyanet İşleri Başkanlığı Müfettişi)
KEÇECİ, D., AKAR, A.(1995). Çevre ve İnsan
ÖZER, B.& ve ark. (1998). Çağdaş Eğitimde Yeni Teknolojiler. Anadolu Üniversitesi AÖF Yayınları. No: 564.
ÖZDEN, Y. (2003). Öğrenme ve Öğretme 6. Baskı, Pegem A Yayıncılı
ÖZYÜREK,M.,(2005).Sınıf Yönetimi, Karatepe Yayınları, Ankara
PCNET DERGİSİ (2000-2006). Bilimsel Değerde Olan Makaleler.
RIZA,Enver Tahir (1995)Eğitimde Araç-Gereç Teknolojisi,s:32-40
SLOWİNSKİ, Joseph. (2000). Becoming a Technologically Savvy Administrator. ERIC Digest Number 135.
TANDOĞAN, M.&AKKOYUNLU, B. (1998). Çağdaş Eğitimde Yeni Teknolojiler. Anadolu Üniversitesi AÖF Yayınları, No: 564.
TAN, Ş (2005). Öğretimi Pilanlama ve Değerlendirme. 9. Baskı, Pegem A Yayıncılık
TEKİN, H.,(1991). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, 17.Baskı, Yargı Yayın Evi.
TURGUT, M.F., BAKER, D., CUNNINGHAM, R., PIBURN, M., 1997, İlköğretim Fen Öğretimi, YÖK Basımı, Ankara,
UÇAR,Metin (1998), İlköğretimde Ders Araç-Gereçlerin Kullanımı Konusunda Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi,AKÜ. SosyalBilimler Enstitüsü, s : 91, 109,114
YEŞİLYAPRAK, B., (2004) Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi .7. Baskı, Pegem A Yayıncılık
YILDIZ, R. ve ark 2002,Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme, Mikro Yayınları 24.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), 1998. Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. Ankara: YÖK Yayınları.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), Ohlsson B.,1996. Biyoloji Öğretimi, Çeviri;Prof. Dr Sema ERGEZEN ve ark. YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), CUNNINGHAM, R., M. Turgut, F., B.,1996. . İlk Öğreti Fen Bilgisi Öğretimi, Çeviri;Prof. Dr M. Fuat TURGUT ve arkYÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), MERIWETHER, C., DUYAR 1997.,Okul Yönetimi, Çeviri;Prof. Dr Kemal AÇIKGÖZ ve ark. YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), MARGARET S., ÖZÇELİK, D.A.,. 1997 Orta Öğretimde Okullarda Uygulama Çalışmaları, YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), MARGARET, S., ÖZÇELİK D.A.,. 1997 İlköğretimde Okullarda Uygulama Çalışmaları, YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.
YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMU (YÖK), BRITTINGHAM, VE ARK., 1999. Türkiye’de Öğretmen Eğitiminde Standartlar ve Akreditasyon (Kabullenişler), YÖK/Dünya Bankası Milli Eğitimi Gelişimi Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi 06539 Bilkent Ankara.