Gelen bir ihbar �zerine deniz kenar�na giden biyolog orada balinay�
karaya vurmu� bir �ekilde g�r�r ve balinan�n bunu hak etmedi�ini d���nerek
hayat�na yeni bir y�n verir.70 m. Derinlikte balinayla y�z�yor o zamana kadar
kimse balinayla y�zmemi�. B�y�k mavi balina 150 ton civar�ndad�r. Arjantin�de
b�y�k balinalar dokunsan�z tam �st�n�zdeymi� gibi y�zerler dibe 1m. Kala bu �ok
korkun� olur ama size zarara vermezler. Size zarar verece�ini d���n�rs�n�z ama
vermezler. Balina sizi devaml� inceler dolay�s�yla ger�ek kimli�ini
g�remezsiniz. Eski balina avc�lar�n�n ma�olu�u filan yaland�r siz g�vendiklerinde
zarar vermezler ama onu �ld�receklerinizi d���nd�klerinde zarar verebilirler.
�nceleri balinalar� �ld�rd�ler, kestiler, etlerini kestiler. James Cook Antartika�ya gitti�inde
geminsin yan�nda �ok su p�sk�rten balina g�rd�. Balinalar� end�stri i�in avlamaya
ba�lad�lar ve balinay� doku z�pk�nlar�yla avlad�lar.1y�lda %12 si �ld�r�ld�.
Daha sonra uluslar aras� balina komisyonu kuruldu. Komisyon bir
�ok cinsin yok olmas�ndan sonra kuruldu. �imdilerde ise elektrikle
�ld�r�yorlar ��nk� z�pk�n etin b�y�k bir b�l�m�ne zarar veriyor ve balinan�n
k�ymeti d���yor.En do�ru yol �nce k���k z�pk�n sonra
elektrik.
Biyologumuzun babas� m�hendis annesi m�zisyendi. Biyoloji ��retmeni
sayesinde biyolojiyi se�mi�. M�zi�e olan ilgisini de b�rakmam�� onu da canl�lar
�zerinde kullanm��t�r. Kariyerine yarasalar� inceleyerek ba�lam��t�r.
Doktoras�n� bayku�lar, g�vercinler �zerinde yapm��t�r.
1970 y�l�nda ailesiyle birlikte Patogonya�ya
gitmi�.22 ay orada kalm��lar ve balinalar� yak�ndan takip etmi�. Geceleri kaya
balinalar� gelip, nefes, al�rlarm�� onlar� uyand�r�rlarm�� ancak onlar bu
setsen rahats�z olmuyor hayal edilmez sesler diye nitelendiriyor balinalar�n
seslerini
Daha sonra balinalar�n seslerini kay�t etmi�ler ve notlar�n� ��kar�p
bunlar� enstr�manlarla �almay� denemi�ler ve bu ses
kay�tlar�n� 45likler halinde sat��a sunmu�lar, ba�ar�l� da olmu�lar 45likler
�ok satm��.
40-50 ler de balinalar yok olmaya ba�lad�.
Bal�k��l�k ��kt�.40 y�l �nce balina avc�lar� balinalar� yok ettiler. Ama
larvalar hala vard� ve bunlar koruma alt�na al�narak bal�k av� i�in yasaklar
getirildi.
Balinalar� kurtaramazsak hi�bir �eyi kurtaramay�z. �nsanlar bir kere
de�i�meye karar verirse bunu yaparlar o kadar �abuk yaparlar ki siz sadece
seyredersiniz.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r
1.Mavi balinan�n a��rl��� ne kadard�r?
2.Biyologu balina ara�t�rmaya iten neydi?
3.Balinalar hangi y�ntemle avlan�yorlard�?
4.Biyolog ve ailesi nereye ta��nd�?
5.Biyologun m�zik ilgisi nerden geliyordu?
6.Bir y�lda ne kadar balina �ld�r�ld�?
7.Biyolog 45 ilklerin ilham�n� kinden ald�?
8.Biyolog ve ailesi Patogonya da ne kadar
ya�ad�?
Biyolojik
Silahlar�n Hayat Hikayesi
Mikrobiyoloji ve salg�n hastal�klarla ilgili b�t�n bildi�imiz bir araya
getirsek bu �ok tehlikeli olurdu. Amerikan ba�kan� bile insanlar �zerine b�yle
bir �eyin korkun� �eyler do�uraca��n� d���n�yordu.Ba�kan
izin verdi ve Amerikan biyolojik sava��n� onaylad�.Bilim ve gizlili�in ele ele verdi�i etik olmayan bir alana giriliyordu.Temmuz 1942
de �ngilizler al���lmad�k �ekilde biyoloji silah� kullanmaya ba�lad�lar.�arbonu
sava� alan�nda deneyeceklerdi �nce r�zgar�n mikrobu havada ne kadar yayaca��
hesapland� ve bunu �ift�ilerden ald�klar� koyunlar �zerinde denemeye
ba�lad�lar.Birka� g�n hi�bir �ey olmad� �lmelerinden k�sa bir s�re �nce
v�cutlar�nda kanama meydana geldi.Onlar i�in ba�ar�l� bir denemeydi.
�ngiltere�nin biyolojik silahlara Amerika y�
davet etmesi �artt� ��nk� ellerinde para ve kaynak yoktu.
A�ustos 1945 de Amerika biyoloji program� 60 milyon dolar ve yar�m
milyon denek harcam��t�.Japonya dan biyolojik
sava�lar� vatanda�lar kutlad� ama bilim adamlar� bunun ne kadar tehlikeli
oldu�unu biliyordu.Tehlikeli ge�en 3 y�ldan sonra biyolojik sava�lar�n sonu
geliyordu ancak beklenmeyen bir karar al�nd� sava� uzat�ld�.Bunun nedeni de
Almanya ve Japonya n�n da biyolojik ara�t�rmalar
yapmas�yd�.
Art�k sava� bitmi�ti ve Amerika adamlar�n� Almanya da biyolojik program
geli�tirip geli�tiremedi�i ��renmek i�in oraya yollad�.Ama
Hititler sava�ta biyolojik silah kullan�lmamas� i�in emir vermi�ti.
Shiro Iss� Japonya da gizli bir silah program�
yap�yordu.731. bilim ad�ndaki fabrikada �al��malar gizlice s�rd�r�l�yordu. Iss�
gizlili�in �nemini kullan�lm�� su ar�tmay� paravan olarak kullan�yordu.
�ok say�da k�yl� han �ingenesini evlerinden,
sokaklar�ndan g�t�r�p �zerlerinde ac�mas�z deneyler yapt�lar. T�pk� nazi �l�m kamp�ndaki gibi. �nsanlar�n �o�u �l�yor
�lmeyenleri de kendileri �ld�r�yor otopsiyi hasta �lmeden yap�yorlard�. En az
3000 yakla��k 10 bin adam �ld�r�ld�. Iss� ve adamlar� insanlara veba,kolera,tifoya neden olan mikroplar
veriyorlard�.Kulland�klar� insanlara �arbon bula�t�r�yorlard�.Bunu �ngiliz ve
Amerikan bilim adamlar� ara�t�rm�� olsalar da asla kullanmad�lar.Ci�erlerinize
�arbon �ekerseniz akci�er �arbonu kapa lirsiniz ve kurtulmas� �ok zordur.
Japonlar�n yapt�klar� i�ler Amerika n�n �ok
�tesindeydi. Etik �izgiyi ge�mi�lerdi. Denemeler Amerika da hayvanlar �zerine
yap�l�rken Japonlar insanlar �zerinde deniyordu.
Iss� sava� su�undan muaf oldu. Ama Almanya da ki Nazi doktorlar idam
edildi. E�er Japonlar yarg�lansayd� Amerika n�n da
biyolojik silahlar� y�r�tmesi zor olacakt�.
E�er n�kleer silah�n�z yoksa en �nemli silah�n�z biyolojik silaht�r.
N�kleer silah� olmayan fakir �lkeler kullan�yordu biyolojik silahlar�. ��nk�
d��man askeri �ld�rmeyecek uzun s�re hasta edecekti.
Amerika ba�kan� gelecekte kj nesilleri tehdit
etti�i i�in biyolojik silah program�n� kald�rd� ve 1925 de Cenevre protokol�
imzaland�. Amerika n�n biyolojik silahlardan
vazge�memesinin nedeni ise kendi canavar�n� olu�turmas�d�r. Amerika ya olan
tehditlerin artmas�d�r.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.
1.�lk hangi devlet ne zaman biyolojik silah kullanmaya ba�lad�?
2.�ngilizler denek olarak ne kulland�?
3.Japonlarda biyolojik silah ara�t�rmas�n� yapan ara�t�r�c� kimdir?
4.Amerika da neden Japon bilim adam�n� korudu?
5.Biyolojik silahla hangi hastal�klar yay�l�yordu?
6.Biyolojik sava� ne zaman durduruldu?
7.Cenevre protokol�n�n amac� nedir?
8.Amerika neden Cenevre protokol�ne �nc� oldu?
9.Iss� kendine paravan olarak neyi kulland�lar?�
Kitle
�mha Silahlar� Biyolojik , Kimyasal ve Di�erleri
Sessiz, �l�mc�l, �rk�t�c� h�zla �ld�r�yorlar kimyasal ve biyolojik
silahlar modern mucizeler.
Biyolojik silah bakteri vir�st�r ama kimyasal silah zehirdir ve en �ok
sava�ta e�itlik durumunda kullan�l�r.Kurban olarak
se�ilen haz�rl�ks�z yakaland��� ve kar��l�k veremedi�i durumlarda etkilidir.En
�ok sava�ta e�itlik durumunda kullan�l�r.Tarihi 4000 y�l kadar geriye
dayan�r.Eski Hindistan da kamuflaj durumunda�
t�ts� kullan�l�yordu.Daha sonra Asurlular,Spartal�lar
�avdar mamuz kulland�lar.
1346 da bug�n ki Ukrayna da Tatar ordusu vebadan �lenlerin cesetlerini
�ehrin surlar�n�n �st�ne atm�� b�ylece �ehre hastal��� yaym�� halk� teslim
olmaya zorlam��t�r.
Vebaya yakalan�n yan�na yakla�mak tehlikeliydi. Bakteri hava yoluyla
bile yakla��yordu.
Taraflar�n birbirine silah �st�nl��� sa�layamad�klar� durumlarda
kullan�l�yordu K�z�l derelilere. g�nderilen
battaniyelerle �i�ek hastal��� uygulad�.
Yeni y�zy�la kadar kimse biyolojik silahlar�n ne kadar �nemli oldu�unu
bilmiyordu. Hardal gaz� sava� alan�n�n kral�d�r. Maske takmayan askerlerde gaz
akci�eri yak�yordu. Gaz kimi zaman top mermilerle at�l�yordu.Hardal
ve turpa benzeyen kokusu vard�.Kusma ,ge�ici k�rl�k ve v�cutta kabar�kl��a
neden oluyordu.
Eduud posger klora
benzemeyen ondan daha a��r bir gazd�r. Bir sonraki sava�larda u�aklarla cephe
ve �ehirlere at�lmaya ba�land�. �talya Etiyopya sava��nda Etiyopya askerleri
�zerinde etkiliydi. Etiyopya ba�bakan� bunu Milletler Cemiyetine bildirdi.
En yak�n tarih k�rfez sava��nda oldu. Sava�a kat�lmadan Amerikan
askerleri �arbon a��s� oldu ve sinir gaz� verildi. Saddam �n
�ok�a biyolojik ve kimyasal silahlar� oldu�u biliniyordu ama kullanmad�.
Amerikan n�kleer g�c� Saddam ��n g�z�n� korkutmu�tu.
Ger�ek biyolojik tehditler beraberinde sahte tehditleri de getiriyordu.
Belli kurulu�larda e�er elinize bir mektupla �arbon sald�r�nsa u�rad�ysan�z ilk
yapman�z gereken yetkililerle ileti�ime ge�mek ve mektubu kimseye vermeyin.
Oldu�unuz yerde kal�n ve hemen sabun suyla elinizi y�z�n�z� y�kay�n.
Ki�ileri bilerek hasta etmek tersine kamu sa�l��� ve hi� etik de�il.
�������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.�lk modern silah� kimler kullanm��?
2.Sava� alan�n kral� diye niteledirilen gaz
hangi gazd�r?
3.Hardal gaz�n�n ne gibi yan etkileri vard�r?
4.Saddam neden biyolojik kimyasal gazlar�n� kullanmam��?
5.Ukrayna tatarlar� nas�l zehirlemi�?
6.Posger gaz�n�n ne gibi bir etkisi vard�r?
7.Amerika k�rfez sava��nda askerlerini nas�l korumu�?
8.�arbon tehlikesi durumunda ne yap�lmal�?
�����������������������������������������������������������
Tutan Kamun Kimdir? Biyolojik
Lanet Nedir?
Mezarlar potansiyel olarak tehlikeli yerler akut toksinlere neden
olabiliyor.
B�t�n eski tanr�lar� hi� say�p G�ne� Tanr�s�na inan�p yeni bir �ehir kurdular.Bu Tutan Kamonun do�du�u
yerin diniydi.Akeneton Tutan Kamonun
babas�yd� ve hi�bir firavun b�yle tasvir edilmedi.Kaba,bi�imsiz,uzun y�zl�
,�i�kin g�zl�,uzun c�l�z kol yap�l�.Ara�t�rmac�lar normalden farkl� olan bu
tasvirde bir terslik oldu�unu fark etti.
Akeneton�
M�s�r�n inanc�n� de�i�tirmi�ti bununla birlikte siyasi yap�s�n� da.D�� d�nyadan ayr� e�i Nefertti
ve �ocuklar�yla zaman�n �o�unu ge�iriyor di�er kalan zaman�n� da dine
ay�r�yordu.Oysa klasik bir firavun b�yle olmazd�.Firavun bir askerdi dinsel bir
�nder de�ildi ve i�te Tutan Kamun b�yle bir d�nemde d�nyaya geldi.
Akenaton dini bir liderdi ve ekonomik a��dan M�s�r
h�zl� bir ��k��e�
girmi�ti. M�s�r �o�u topra��n� kaybetmi� eski sayg�nl���n� yitirmi�ti,ordunun d�zeni de bozulmu�tu.Bu durumde yeni bir din bile onlar� kurtaramad�.Akeneton ve e�i Nefertiti
r��vetle yan�ndakilere itaat ettiriyordu.
�ktidar�n�n 17. Y�l�nda Akeneton bilinmeyen
bir nedenden dolay� �ld�.Amara
kasbas� bo�alt�ld�.
O d�nemi herkesin unutmak istedi�i belliydi Neferttinin
b�st�n� kimse almam��t�.
M�s�r�n art�k kral ve krali�esi kalmam��t�. Tutan Kamon
11 ya��nda yar� k�z karde�i olan Ankesenamon la evlendirildi.Terk erkek varis o oldu i�in M�s�r�n yeni
firavunu oydu.Ama hala �ocuktu o y�zden devletin g�revlerini vezir olan Eyy�
ger�ekle�tiriyordu.
Vezir Eyy in Tutan Kamon� ve verdi�i kararlar �zerinde g��l�
etkisi vard�. Saraya giri� ����� bile o denetliyordu.
Tutan Kamon 20 ya��nda ilgin� bir �ekilde
bilinmeyen bir nedenden �ld�. Tutan Kamonun o�lu
yoktu. Eyy firavun olmu�tu ve Tutan Kamonu alt etmeyi ba�arm��t�. Eyy
firavun olmay� nas�l ba�arm��t�?
Aksenemonun mektuplar� g�steriyor.Aksenemon mektubu Hitit kral�na yazm�� ve ondan
o�ullar�ndan birini kendine e� olarak istemi�ti.Hititlilerle M�srl�lar d��man oldu�u i�in Hitit kral� bunu kabul etmemi�
ama daha sonraki yalvarmalar�n�n neticesinde o�ullar�ndan birini Aksenmonla evlenmsi i�in M�s�ra
yollam��. Ama prens M�s�ra varmadan �ld�r�lm��. Daha sonra Aksenemon
Eyy le evlendirilmi� ve
ard�ndan Aksenemon �ld�r�ld� ve Eyy
de eski e�i olan Teyy le
evlenmi� Teyy krali�e olmu�tu.
Bu olaylar tesad�fm�yd�?Mezarlarda ki kal�nt�lar g�steriyor ki bunlar�n hepsi
firavun olmak isteyen Eyyin planlar�yd� ama o da 3
y�l sonra �ld�.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.�������������������������������������������������������
1.Halk neden Ankenetonu sevmiyordu?
2.Ankenetonun y�netimde yapt��� hatalar neydi?
3.Ankeneton d�neminde halk hangi tanr�ya
inan�yordu?
4.Ankeneton �ld���nde yerine kim ge�ti?
5.Tutan Kamon firavun oldu�unda ka�
ya��ndayd�?
6.Tutan kamona �lke y�netiminde kim yard�m
ediyordu?
7.Aksenemon neden Hitit kral�ndan yard�m
istedi?
8.Eyy in amac� neydi?
Afrika Masaideki �nsan ve Vah�i Hayvanlar�n Ya�am D�ng�s�
Masailer y�lan sokmalar�nda a�a�tan par�a kopar�p
�i�neyip yaran�n �zerine koyuyorlar, zehrini emsi diye.
Son 800 y�lda ne kadar Tanzanyal� aslan sald�r�s�na u�ram��? N�fus
art��� nedeniyle bu say� 3kat�na ��km��t�r.Kimse milli
parklar d���nda ne kadar y�rt�c� hayvan oldu�unu bilmiyor.Y�rt�c� hayvanlar
gececidir onlar� bulmak i�in sabah�n ilk saatinde yola ��kmak gerkir.
Abzabe G.Afrikada
geleneksel av-avc� ili�kisini s�rd�ren ilkel bir kabiledir. Bu kabilelerinde
habitat kayb� nedeniyle nesli t�kenmek �zeredir. Tanzanya h�k�meti k�y
arazilerinde avlanmalar�na �zellikle izin veriyor. Avlan�rken ok ya da yay
kullanan bu kabile okun ucuna zehir bat�r�yor.
Di�i ve erkek aslanlar g�n�n baz� saatlerinde Korongo
ad� verilen dereler boyunca yol al�rlar.Bir aslan
sald�r�ya ge�ti�inde olgunuz yerde kalmak gerekir yap�lacak en k�t� �ey
ka�makt�r.Ku�lar�n u�maya ba�lamas� da b�lgede bir aslan oldu�unu
g�steriyor.Aslan av�n� g�rd���nde k�kreyerek kendini daha iri g�stermeye
�al���r.Bu da bize korktu�unu g�sterir.Filler ise sinirlendiklerinde �n
bacaklar�n� sallamaya ba�larlar.Filler �ok merakl�d�r ve b�lgelerini korurlar.
Milli parkta flamingo s�r�s�nde �l�m meydana gelmi�
.Park yetkilileri hastal�k endi�esiyle flamingolar� bir araya getirip
yakm��.Bu park k���k bir ekosistem flamingolar�n �lmesi daha �ok canl�n�n
�lece�inin belgesi olabilir.
Ku�lar haziran ay�nda �lmeye ba�lam��. Bu ku�lar�n beslenmesi i�in su
yosununda bulunan �zel tuzlu g�llere gelmesi gerekiyor. Flamingolar syno bakterilerle beslenirler ve onlara pembe rengini de veren
bu bakteridir. A�z�ndaki lifler sayesinde suyu s�zer ve bu bakterileri se�er.
Bu g�lde zehirlenen 30 bin ku� oldu�u tahmin ediliyor. Ara�t�rma daha detayl�
incelemek i�in Natron g�l�ne gidiliyor. Lif vadisinde pek �ok yanarda�
bulunmaktad�r. Buda flamingolar�n b�y�mesi i�in gerekli. Flamingolar ancak
g�ldeki �artlar uygun oldu�unda yumurta b�rak�yorlar.
Etrafta hi� �l� flamingo yok buda burada flamingolar�n sa�l�kl� oldu�unu
g�steriyor. Yap�lan testler Mayara g�l�ndeki bir
bakterinin �l�me neden olu�unu g�steriyor. Natron g�l�nde her �ey normaldir.
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.��
1.Masailer y�lan zehrini nas�l etkisiz hale
getiriyor?
2.Bir b�lgede aslan oldu�unu nas�l anlar�z?
3.Flamingolara pembe renk veren nedir?
4.Flamingolar neyle besleniyorlar?
5.Flamingolar besinlerini nas�l temin ediyorlar?
6.Milli parktaki flamingo �l�mlerinin nedeni nedir?
7.Abzabeliler avlanmay� nas�l yap�yor?
8.Yanarda�lar�n flamingolara ne gibi faydalar� vard�r?
�������
Budizim �evrecili�i Do�adaki
Hayvanlar� Hikayelerle �lahla�t�rma
Buras� zaman�n nas�l ge�ti�i belli olmayan mistik bir yer ya�ayan cennet
Bhutan.Tibetle Hindistan aras�nda kalan k���k bir yer
insanlar ona Durukyl diyor g�rleyen ejder topraklar�
anlam�na geliyor.Koruyucu tanr�lar�n ve kinci �eytanlar�n evlerini �ok
y�kseklere yapt�klar�na inan�l�yor.
Kuzey kutbu so�u�u ve tropik s�ca��
19.yy Budizm Bhutana ula�t� ve sadece dini
olarak de�il kraliyet olarak da ya�ar.
Bir zamanlar garip bir ku� varm�� gagas�nda ki tohumlarla g�nlerce u�abiliyormu�.O kadar uzun yolculuk yapm�� ki bi s�re yorulmu� ve tohumlar� a�a�� d���rm�� yabani tav�an
tohumlar i�in bir �ukur kazm�� ve maymun tohumlar� g�mm��,bir fil bu tohumlar�
sulam�� ve tam
Sadece Bhutan krall���nda biyolojik �e�itlilik
ger�ek bir kutlamaya d�n���yor.Ahlaksal der veren k�sa
�yk� birbiriyle nas�l bir i�birli�i halinde oldu�unu a��klayan d�rt arkada��n
tek ba��na ba�aramad�klar�n� birle�ip toplu bir g�� olarak ba�ar�yorlar ve
meyvenin tad�n� ��kar�yorlar.b�ylece bir piramit olu�turuluyor.
Bhutan da insana ve do�ada ayn� mevsimler yer al�yor.Budistler her mevsim de ruhun bir bedenden di�erine
ge�mesi t�m varl�klarda olan bir �ey en k�����nden en b�y���ne.
B�t�n ya�am ve bu de�i�imler Nirvana ya
ula�maya ba�l�. �imdiki ya�amla sonraki ya�am aras�ndaki ba�l�l�k duygusu �ok
geli�meli.
Muson zaman�nda ��kan ya�murlar Bhutan� n en
etkileyici nehri olan Manas� olu�turmak i�in t�m kraliyet taraf�ndan
y�nlendiriliyor. Manas hem ismini hem de do�al g�zelli�ini �evresine veriyor.
Bhutan �n ba�kenti Tinpu dur. K���n bir b�l�m�n� ge�irmek i�in yaz
manast�rlar�n� terk ediyorlar. Kutsal kal�nt�lar Bhutan
�n� lideri Jack Kamponnun kutsamas�n� g�rmek
isteyen halk�n ge�it t�renine e�lik ediyor.Bu kutsal
g�c� tarihi Budist takvimine g�re ayarl� ve ayn� takvim takip edilirse siyah
boyunlu turna yaz� getirmek i�in Tibet in y�ksek yerlerine g�neye destans�
yolculu�una ba�l�yor.
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Bthutan neresidir?
2.Bhutan�n lideri kimdir?
3.Nirvanan�n anlam� nedir?
4.Siyah boyunlu turna ne anlama geliyor?
5.Bhutan�n ba�kenti neresidir?
6.Bhutan halk� k���n nereye gidiyor?
7.D�rt arkada�� hikayesinde hangi hayvanlar
var?
8.D�rt arkada�tan al�nacak dersler nelerdir?
�� ������������������
Budizm �evrecili�i Tayland�n Andamar Hayvanlar�
Burada ya�ayanlar eski bir felsefeyle bak�yorlar hayata. Tayland do�unun
parlayan m�cevheri gibi g�neydo�u Asya�n�n merkezindedir. Tayland cazibesi hem
g��l� hem ebedi Budi ruhu ve do�al d�nyaya bitmeyen
sayg�s� y�llar boyu etkiledi. Meditasyon zihni e�itti�ine ve b�ylece insana
yeni bak�� a��lar� kazand�rd���na inan�lmaktad�r. Ba�lang�� be ba�lang��
noktalar�n� tek ve ayn� olarak g�rmektedir. Ama� nesneleri olduklar� gibi
g�rmekten ibarettir..
Budist inanc�na g�re bin y�ll�k bilgelik bir d���ncede bile ortaya
��kabilir.
�bon maymunlar� �ok �nceden buradayd�,a�a�
teperlinde gezen �o�u yere aya��n� basmam��lard�r.Bu cins maymunlar iki
renktedir;sar�,siyah.Tatl� ve sulu yemi�leri severler.
Katopsik kelebekleri nemli ve s�cak havada �ogal�rlar. �nemli mineralleri nehir suyundan al�rlar.
Asya filleri sudan uzakla�amaz en az bir defa su i�mek i�in veya suya
girmek i�in nehre gelirler
Uzun bir ��len s�ca��nda tarama ve kesme l�ngurlar�n �ok az yapaca��
�eylerden biridir. Yakla�an f�rt�na l�ngurlara iyi geliyor hayata geri
d�nd�r�yor.
Muson ya�murlar� Tayland da �a�maz s�cakl�kta g�r�l�r. Bir y�lda
metrekareye �� k�p d���yor.. Budistlere g�re ya�murun
her damlas� de�erlidir. Her biri hayattan kopan an gibidir. Zor olan anlara
ba�l� kalmadan her an�n de�erini bilmektir. Ayd�nlanman�n yolu da budur.
Yarasalar�n pen�eleri t�nekleri tutmalar�na, kanatlar� serinlemelerine
yarar. Ortak t�nek annelerin yavrular�n� emzirdikleri alan olarak da g�rev
yapar. Gen� yarasalar orman� ke�fedene kadar anneleriyle u�arlar.
Gel git sonucu bir�ok yenge� kumu emer. Suyun alt�nda bar�nan �amur z�p
z�plar� ortaya ��kar.�amur z�p z�plar� �amuru s�zerek
i�indeki yosunlarla beslenirler.
Tayland da uzun kuyruklu makaklar k�y�da avlan�rlar. Keskin bir kaya
yard�m�yla kaya midyelerini t�ketirler.
Tayland adalar� �ekil bak�m�ndan tektir. Adalar�n alt�nda mercan ma�aralar�
bulunur. Sonsuz zarafeti ve g�zelli�iyle Noel a�ac� solucan� dikkatle denizden
plankton s�zen palya�o bal���yla,kayay� par�alayan
porselen yenge� t�y k�ska�lar�yla beslenir.
Baloncuk yenge�ler kum tanelerindeki yosun ve mikroplar� ayr��t�rarak
beslenirler.
Budizm ya�anan her �eyin �zel oldu�unu ama asl�nda hi�bir �eyin �zel
olmad���nda ��retir.C�ssesi ,g�zelli�i ne olursa olsun
hi�bir k�le �l�m�n ��kmaz�ndan kurtulamaz.Tayland �n
vah�i do�as�n� koruma Nirvana n�n
var oldu�una inanan �l�yor
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Meditasyonun amac� nedir?
2.Baloncuk yenge�ler nas�l beslenirler?
3.Yarasalar�n pen�eleri ne i�e yarar?
4.Katopsik kelebekleri nerde ve nas�l
beslenir?
5.Makaklar neyle beslenirler?
6.Yenge�ler neyle beslenirler?
7.Taylan da ya�murlar hangi miktarda ya�ar?
8.Budizim de ama� nedir?
�e�itli
Hayvanlarda �iftle�me Cinsellik ve Seks D�ng�leri
Do�ada sadakate �ok az yer vard�r. �ok e�lilik h�kimdir. Herkes e�
de�i�tiriyor onayl� onays�z.
Ama tek ama� yumurta ve spermin bir araya gelmesi ve geneti�in aktar�m�
ve devaml�l�k.
Maka�an�n di�ilerle dolu kocaman bir haremi var,tek e�li de�ildirler ve �ok sosyallerdir.Erke�inin pek
�ok se�ene�i vard�r ve bu y�zden acelesi de yoktur.Bask�n erkek di�ilerin
yan�nda dola�an erkek var m� diye bakar yakalarsa di�iyi d�ver.
Tam geli�mi� bir fil di�i bask�n bir kabile reisi, gen� delikanl� i�in
bile yasak.Bu di�er bu erke�e yasak ��nk� onun k�z
karde�i,teyzesiz,halas�.Nerede y�kanacaklar�n� nerde duracaklar�n� kabile reisi
di�i fil emrediyor.Erkek kul�b�n�n iki kural� var.Yerinizi bilin erkelerle
u�ra�may�n ��nk� erkek kul�b�n�n y�netici si bir tane ve bu kul�be di�i
giremez.Fillerde b�y�k kulakl� g�zel di�ilerin �reme d�nemleri d�rt ayda bir 48
saat s�r�yor ve erkek di�iyi idrar�ndan se�iyor.
Yaban ar�lar� h�zl� ya�ay�p gen� �l�yorlar. Toplu �reme var. Di�inin
yumurtadan ��kmas� daha uzun s�r�yor b�ylece topra��n alt�nda daha uzun ve
g�vende kal�yor. Ama yer �st�nde erkekler di�in titre�imlerini hissediyorlar.
180 tonluk di�i g�ney balinas� bay do�ruyu ar�yor. Asl�nda 7 erke�i
birden idare edebilir. Bunu da s�rayla yap�yor.
Di�i A�ustos b�ce�i be�endi�i melodiyi buldu�unda ona y�neliyor.4,5 saat
ili�kide kalabiliyorlar.
Somonlar nehir yata��nda yer i�in kavga ederken di�i yumurtas�n� bu
bo�luklara b�rak�yor. Erkek yumurtan�n �zerine spermini b�rak�yor korumak i�in
sonra somonlar�n hepsi �l�yor. Bu �l�mlerin ard�nda milyonlarca hayat var.
Ot�ul olmas�na ra�men su ayg�rlar� �ok tehlikeli haremini korumak i�in.
D��k�lar� di�ileri se�iyor. G��l� olan su ayg�r� harem sahibiyle kavga ediyor.Di�iler yanlar�nda yavrular� oldu�unda aktif de�il
��z�m yavruyu ortadan kald�rmak.
�ok e�li olmayan mirketler aile olmu�. Biri
hepsi hepsi bir i�in �al���yor.
Kazlarda 2 erkek 1 di�iyle 3 evebeynli aile
var
Kuzey foklar�nda da g��l� erkek var 50 di�iden olu�an harem.Kaybeden
olmak iyi ��nk� uzun ya�am demek.
Antiloplarda ilkbaharda �reme d�nemi ve h�zl� ya�murlar ba�layana kadar.
Bononobo �empanzesi e�cinsel cinsiyet ve ya�
ay�r�m� yok.
Ara�t�rmalar cinsel yolla bula�an 200 hastal�k oldu�unu s�yl�yor.Bunlar zat�re,k�s�rl�k,romatizma
aras�ndan bir ka��.
1994de karin hastal��� seregente aslanlar�n�
kas�p kavurdu. Bu hastal�k bir k�pek hastal��� oldu�u i�in aslanlar�
etkilemeyece�i d���n�ld� ama hepsinde HIV vir�s� vard�r.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.������������������������� �������������������������
1.�remedeki ama� nedir?
2.Makagalar da �ok e�lilik var m�?
3.Katopsik kelebeklerinin �reme mevsimleri ne
zaman?
4.Fillerde lider erkek mi?
5.Kazlar da ka� evbeyin var?
6.Hayvanlarda cinsel yollarla hangi hastal�klar bula��yor?
7. A�ustos b�ce�inin ili�kisi ne kadar s�r�yor?
8.Yaban ar�lar� neden h�zl� ya�ay�p gen� �l�yorlar?
Hepsinin amac� �reme. Do�ada daha g�zel g�r�nmek, tatl� kokmak �remeyi
artt�r�yor. Her grubu �ok g��l� ve �fkeli erkekler y�netiyor.
�empanzelerde lider istedi�ini istedi�i zamanda al�r. Alt gruptaki erkek
di�isine e�er c�ret edip yana��rsa daya�� yeme riskini g�ze al�r.�empazelerin vejetaryen olduklar� san�l�rd� ama
zaman zaman men�lerine et eklediklerinde� ortaya ��kt�.Av�n �nc�s� erkektir.Di�iler
bekler art�klardan kalanlar� yer.Avlar daha �ok di�ilerin �reme mevsimlerinde
yap�l�r.Av bitince b�y�k �ef av� ve sevgilisini al�r.
C�rc�r b�cekleri Yutah ��l�nde meydanda
�iftle�me d�neminde toplan�rlar.Erke�in kanatlar�
u�mak i�n de�ildir �remede kullan�l�r.En tombul
di�iyi arar ��nk� en tombul di�i en fazla yumurta ta��yand�r.Spermatozitleri proteinli besin zannedip
yiyor.spermatozoitler v�cut a��rl���n�n d�rtte bir kadar onu yapmak i�in o
kadar enerji harc�yor ki ba�aks�n� yapamayabilir.
G.Afrika da ki milli parkta olgunla�m�� bir fil
g�nde
Erkek timsah d�nyan�n en g�r�lt�c� timsah�d�r.Suyun
�zerinde oldu zaman sesleri 150. ye kadar gidebiliyor.Ses suyun alt�ndaysa
bunlar titremeler yarat�r.Ses suda havaya oranla 5 kat daha h�zl� yay�l�r ve
buna afrodizyak denir.Di�iler erkekle g�re�ir e�er kendini �amura yat�racak
g��teyse onun �iftle�ebilir.
Y�ksek ses baz� hayvanlarda �reme �a�r�s�d�r.
K�z�l geyi�in �iftle�me mevsiminde ba�r� yan�k �ekilde ba��r�r. Her
erkek dakikada 2 kere k�krer, 24 saatte 3000 defa k�krer. K�kremeler di�inin
yumurtas�n� artt�rmas�n� sa�lar. Yaln�z erkekler da�larda k�kreyerek harem
kurar.
Baz�lar� i�in koku daha �nemli Madagaskar da ki ya�mur ormanlar�n�n
sakinleri gibi. Nemurlar �iftle�mek i�in koku
sal�yor. Di�i yeterince uyar�lmazsa gebe kalm�yor. Rakiplerini de kokular�yla
yeniyorlar.
Deniz ku�lar� kokusuyla ya da sesiyle yada
dansa gelir. B�t�n albatroslar karaya �arparak ahmak ku�u havada daireler
�izerek iner. Ayaklar� ne kadar maviyse e� bulma olas�l��� o kadar artar.Albatros di�isi 9 kez 45 farkl� e�le �iftle�ebilir.
M�rekkep bal��� derisinin alt�ndaki kromatoforlarla de�i�ik renklere
b�r�nebilir.
Karayip mercan bal��� erkekleri sperm paketini
di�inin g�z�n�n alt�na b�rak�r.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.
1.C�r c�r b�cekleri neden en tombul di�iyi se�iyor?
2.M�rekkep bal���n�n derisinin farkl� renklerde olmas�n�n nedeni nedir?
3.C�r c�r b�ceklerinde kantlar ne i�in kullan�l�r?
4.K�z�l geyik �iftle�me esnas�nda neden k�krer?
5.Di�i b�cek filin d��k�s�ndan nas�l yararlan�yor?
6.�empanzelerde avlar ne zaman yap�l�r?
7.Afrodizyak nedir?
8.Nemurlar neden koku sal�yorlar?
����������������������������
��������������������
E�itimde Oyunun G�c�,�nemi ve Kullan�m�(Hayvanlar ve Okul �ncesi)
Av hayvanlar� oyunlar� avc�dan ka�mak ve do�al ortama tutunma i�in kullan�rlar.Afrika da Kalahari
��l�ndeki mirketler bir araya gelip avc�lar� uzak
tutmak i�in oyun oynuyor.Mirketler akrep yemeyi
severler o y�zden �nce onun dikenlerini ��kar�rlar.Mirketler
yuvalar�ndan h�zl� ��kar ��nk� kobra onu bekliyor olabilir.
Vah�i canl�lara g�re di�erleri oynamay� daha �ok seviyor.
�empanzeler vakitlerinin ��te birini oynayarak ge�iriyor.Hayvanlar
oynarken b�t�n v�cuduna bakmak gerekir.Sallanan kuyruk ve dikilmi� kulak oyunun
bir par�as�d�r. Aralar�nda h�zl� bir g�z temas� kurulur.
Yunuslar s�rekli g�l�mseyerek oyun oynamak istediklerini belirtirler.
Ama oyun oynamakla kavga etmeyi ay�rt etmek zordur. ��nk� benzer tepkiler
verirler. Oyun oynayanlar sevecen s�rt�nmeler yaparlar. Kavgada 90-140kg
a��rl�kl� keskin di�li birbirlerini �ld�rebilirler.
Tiguat annesinden ayr� b�y�yen bir ay� bu y�zden
oyun oynamay� bilmiyor. Eddy annesi taraf�ndan
b�y�lt�ld� o y�zden oyun oynamay� biliyor.
Oyun beynin g�das�.
Su samurlar� vah�i do�aya verilmek i�in insanlardan uzak e�itiliyor.
Oyun oynayabiliyor.Oyun oynayan memeliler daha zeki.
Kargalarda oyun oynamay� seviyorlar ve zeki olurlar.Cevizleri
k�rmada bombard�man yapa birler ba�aramad��� zaman arabalar� kullan�yorlar
araba �st�nden ge�iyor ve ceviz k�r�l�yor.
1930 y�l� ba�lar�nda bir ara�t�rmac� 10 ayl�k o�luyla b�y�mesi i�in eve
�empanze getiriyor.Y�r�meye ba�layan Donald ve Guar
zaman�n �o�unu oyun oynayarak ge�iriyordu aralar�nda biri oyuna y�nelirse o da
oyuna y�neliyordu..9 ayl�k denemeden sonra o�lan
�empanzeyi �empanzenin onu taklit etti�i kadar taklit ediyordu.
Yery�z�nde en kalabal�k en sosyal hayvanlar maymunlar,ay�lar,kani�ler,yunuslar
ve biz insanlar olu�turuyordu.Oyun oynamak sadece beyni de�il sosyal ve
arkada�l�k ili�kilerinde geli�tiriyordu.
Yap�lan ara�t�rmalar oyun oynamayanlar hayatta daha g��l�k �ektikler. Yanl�z kal�p toplumdan izole edilir.Oyun
vazge�ilmez bir �neme sahiptir.Bu asl�nda hepimiz i�in �nemli bir derstir.Hayat
sahnelenmesi gereken bir oyundur zaten.
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Oyun oynaman�n ne gibi faydas� var?
2.�empanzeler ne kadar oyun oynuyor?
3.�nsanlar i�in oyunun �nemi nedir?
4.Oyun oynamasayd�k ne olurdu?
5.Oyunla zek� aras�nda bir ili�ki var m�?
6.Kargalar nas�l oyun oynuyor?
7.Herhangi bir hayvana oyun oynamak ��retilebilinir mi?
8.Yunuslar oyun oyma isteklerini nas�l g�steriyor?
�ok eski �a�larda u�ursuzlara inan�l�yor bunlar vah�i hayvanlarla
simgeleniyordu. Ancak g�n�m�z modern �a��nda bile hala bunlara inan�l�yor.
U�ursuzluk getirdi�i d���n�len hayvanlardan korkuluyor.
�nsan�n hayal g�c� do�ay� deh�et ve �iddet i�eren bir ortama
d�n��t�rebilir. Sanki orman�n �rk�t�c� sesi cehennemden geliyor. K�t� ruhlar�n
sesi ormanda ya�ayan hayvanlardan ba�ka bir �ey de�il.
Korkular�n k�kleri insan psikolojisindeki derinliklere uzan�yor. Orta
�a�da bir�ok hayvan �eytanla �rt��t�r�l�yordu. Orta �a�da �eytan yar� insan
yar� hayvan bir yarat�k olarak nitelendiriliyordu. �eytan�n kan� yarasan�n
kan�yla ayn�yd� ��nk� ikisi de insan yiyordu. Asl�nda vampirlerin kanatlar�
yoktu ve onlar da insan kan� i�iyordu. �nsanlar� bu fikre inand�ran Dracula filmiydi. Sinema insanlar�n do�a korkular�n�
�ekillendirebiliyordu.
Yarasa gibi bayku�ta b�yle korkun�tur. Ama yarasalar�n aksine bayku�lar
karanl�kta g�r�r, zifiri karanl�kta u�amaz g�zleri insan g�z�nden sadece 2 kat daha
duyarl�d�r. Bu y�zden alaca bayku� mehtapl� gecelerde u�may� dener. �� boyutlu
belle�i geli�mi�tir. U�tu�u yerleri dallar� asla unutmaz buda insanlara sihirli
gibi geldi�inden korkulur.
Pe�eli bayku� binalar�n tepesinde durur ve onlar�n sesi cehennemden
geliyormu� gibidir. Y�z� beyaz oldu�u i�in hayaleti and�r�r. Zifiri karanl�kta
bile av�n� fark eder ve sesin geldi�i y�n� tama olarak saptayabilir.10 kat
y�ksek duyarl�l��a sahiptir.
Kurdun gecenin �ocu�u oldu�u fikrini insanlar yaratt�. Kalabal�k kurt s�r�leri
de av hayvanlar�na sald�rd�lar. �nsanlar�n a��r� avlanmas� av hayvanlar�n�
azaltt�. Kurtlarda koyun, kuzu, insana sald�rmaya ba�lad�.
Y�lan baz� k�lt�rlerde bereketi simgelerken baz�lar� ise Havva y� k�t�l�k meyvesini yemeye kand�rd���ndan dolay� k�t�l�k
sembol� olmu�tur.
Kutsal kitap da sineklerin efendisi olarak �eytan d���n�l�r. ��nk�
insan, hayvan le�inin ve pisli�in oldu�u ortamda sinek de vard�r.
Cad�lar�n �ekil de�i�ikli�iyle hayvan k�l���na girdi�i ve insanlara
zarar verdi�ine inan�l�r baz� k�lt�rlerde bu y�zden kedi, tav�an, fare gibi
b�y�c�lerin ve ya�l�lar�n besledi�i bu hayvanlarda sevilmez.
�nanca g�re �eytan�n en belirgin �zelli�i olan boynuzlar geyiklerde
bulundu�u i�in geyiklerde u�ursuz say�l�r.
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Pe�eli bayku�un hangi �zelli�i onu hayalete benzetir?
2.Y�lan neden u�ursuz kabul edilir?
3.Sinek in neden �eytanla ba�da�t�r�l�r?
4.Bayku�lar hangi �zelli�i ile di�er hayvanlardan ayr�l�yor?
5.Pe�eli bayku�un sesi neden derinden geliyormu� hissi verir?
6.Kedi,tav�an,fare neden sevilmez?
7.Geyikler hangi �zelli�iyle �eytan� �a�r��t�r�r?
8.Kurt neden koyunlara sald�rmaya ba�lad�?
Hayvan Yavrular�n�n Anne Karn�ndaki
Hayat D�ng�leri 90 dak
Filin rahim duvar�nda spermi yumurtaya y�nlendiren t�yler vard�r. Yol o
kadar uzundur ki sperme yard�mc� oluyor dayan�kl� sperm yola giriyor.5 milyon
spermden sadece 10 bini ula��yor.Dayanabilen spermler
yumurtay� bulabiliyor temel proteinleri i�eren yumurtay� saran katman� 1 sperm
ge�se yeterli sperm i� duvara ula��rken yumurta onu i�e �ekiyor.ikisi bir araya
geliyor ve yumurtadan gelen 28 kromozom ile spermden gelen 28 kromozom
birle�iyor.yumurtan�n a��rl��� bin gram�n binde biri ama yeni 5 ton a��rl���nda
6.g�nde yumurta anneyi daha �ok progesteron
salg�l�yor.7� g�n sonra blastosite d�n���yor.yavru �imdi annenin kan� ile
besleniyor.ve plasentan�n ba�lang�c� insanlarda oldu�u gibi anne ve bebek
aras�ndaki tek ba�d�r.kan damarlar�n� ba�lar ve jenin
gerekli beslenmelerini sa�lamada hayati rol oynar ayr�ca jenin
kan�ndaki at�k maddeleri s�zer akyuvarlar ba����kl�k sisteminde bebe�e zarar
vermesini engeller yavrunun 22 ayl�k evi buras�d�r.k�pek en az 3 kez hamile
kalabilir.her defas�nda 10 yavru yeni ortamda ve 30 bebek ayn� rahimde geli�ir
ve hepsi iyi koku al�r.evcil k�peklerde sperm d�l yata��na ula�t���nda duvara
yap���r ve bekler sperm burada 7 ile 12 ya�ayabilir.yumurta d�llenmeye haz�r
olunca sperm duvardan ayr�l�r ve yumurtaya do�ru ilerlemeye ba�lar.bu uzun s�re
d�llenme de farkl� bak�m olabilmesidir.
K�pekler renk k�r�d�r. �nsanlarda 3 t�r olan renk resept�rlerinden
k�peklerde 1 tane vard�r.k�rm�z� sar� ve ye�ili ay�rt
edebilirler.
39. g�n�n ard�nda 1 jenin olu�ur.bunlar
4 boyuta ultrasonla g�zlenebiliyor bacak kaslar� daha �nce geli�iyor.Jenin hareket etmese hareket zorla��r.Jenin
b�brekleri �al��maya ba�lad� g�z� korumak i�in g�z kapaklar� kapal� 40. G�nde
yavru a�z�n� a�ar dilini g�sterir.�ok az ter bezi vard�r ve solunum �e�idi
v�cut �s�s�n� korumaya yararl� v�cut �s�s� y�ksek k�pek a�z�n� a�arak dilini
d��ar� ��kar�r serinlemek i�in 45. G�n burunlar� g�r�n�yor.en �ok i�e yarayan
organ� iki y�z milyon koku resept�rleri var insan burnunda ise 5 milyon var
hayata geldi�inde g�zleri kapal�d�r. Burnuyla annesinin kokusunu ve annesini
buluyor.53. g�n en ufak k�m�ldan��� bile yavrunun d��ar�dan anla��l�yor.i�erde
biti�ik duran yavrular art�k temas ediyor t�yleri de ��kt� parmaklar� da
olu�uyor.ayak tabanlar� s�cak ve so�u�a daha hassas 55.g�n k�lar� iyice
belirginle�iyor ufac�k temasta g�z kapaklar�n� oynat�yor.2 kat daha kal�n k�kl�
ve 3 kat daha derinde t�yler olu�uyor.k�pe�in v�cut �s�s� 38 dereceden 37
dereceye d���yor rahim kaslar� geni�liyor bu rahatlama do�um kanal�n�
haz�rl�yor.anne rahim yata��n� par�alamaya ba�l�yor k�pek solumaya ba�lad� ve
itmeyi kolayla�t�rmak i�in yat�.k�pek �nce kafa ��kacak �ekilde d�nd� devem
eden kas�lmalar yavruyu plasenta duvar�ndan at�yor.annelik i� g�d�s�yle
keseleri y�rt�yor ve yavrular�n hepsi k�r olup y�r�mekten acizler .yavrunun
nefes almas�n� sa�l�yor do�umdan 7 g�n sonra yavru ilk kez g�z�n� a��yor 20
i�itmeye ba�lay�p 16 g�n sonrada havlamaya ba�l�yor.yavru tav�an ise 30 g�n
anne karn�nda kald�ktan sonra k�r t�ys�z ve savunmas�z olarak y�rt�c�lar�n
hakim oldu�u bir d�nyaya do�uyor.tav�an yavrusunu korumak i�in topra��n
alt�ndaki oyuklarda do�um yap�yor.yabani tav�an ise a��k arazide do�uruyor anne
karn�nda 41 g�n kal�p g�z� do�um esnas�nda
a��l�yor.t�yl� do�ar ve hemen y�r�r.buna ra�men
y�zde sekseni do�duktan sonra 10 g�n i�inde �l�r.bunu �ok do�urganl�k telefi
eder gebeli�in 36.g�n�nden sonra tekrar �iftle�erek yeni yumurtan�n
d�llenmesini sa�lar �ok az memelide olan bir �zeliktir.Asya fili ise 22 ay gebe
kal�r.14. haftada yavru filin kalbi atar.uzunlu�u
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.
1.Fillerde sperm rahim duvar�na nas�l yap���r?
2.k�pekler en az ka� kez hamile kalabilir?
3. k�pekte hamilelik ka� g�n s�rer?
4.k�pekler neden siyah beyaz g�r�rler?
5.k�peklerde ne kadar koku resept�r� bulunur?
6.di�i balina neden erkek balinaya yap���r?
7.Asya fillinin hamilelik s�resi ka� ayd�r?
8.yabani tav�an nerde do�um yapar?
9.tav�an neden toprak alt�ndaki oyuklarda do�um yaparlar?
10.yabani tav�an�n gebelik s�resi ka� g�nd�r?
11.yabani tav�an�n yavrular� ka� g�n sonra �l�r?
12.yabani tav�anda olup da �ok az memelide olan �zelik nedir?
13.k�peklerde jenin hamileli�in ka��nc�
g�n�nde olu�ur?
14.K�peklerde parmaklar t�rnaklar hamilelili�in ka��nc� g�n�nde olu�maya
ba�lar?
15.k�pek do�umdan ka� g�n sonra havlamaya ba�lar?
16.k�peklerde ter�
bezi neden yoktu?
Hayvanat
Bah�esi Bak�c�lar� ve Hayvanlar�n Besin ve Sa�l�k �li�kileri
S�rtlan yavrusu 3 bin km uza�a pelikan bay�lt�lacak yaran�n nedeninin
anla��lmas� i�in kanad�n�n misinaya tak�lm�� ihtimali var.Bu
y�zden r�ntgen �ekiliyor.Su ayg�r� petra hamilelik
belirtileri g�steriyor.say�lar� 3 binin alt�nda oldu�u i�in do�acak her yavru
�nemli benekli s�rtlan di�i s�rtlan�n yan�na g�nderiliyor ve oradaki parkta
olan hayvanat bah�esindeki erkek s�rtlan �ld��� i�in yolculuk �ncesinde
sakinle�tirici veriliyor kendine zarar vermesin diye kutuya konulup 8 saat
yolculuk yapacak
Sumatra kaplan� di�i k�r�lm�� bak�c�s� ona
yak�ndan bak�yor bakteri �remesini �nlemek i�in k�pek di�ine bakmaya
�al���yor.di�in k�r�lmas� bakterinin olu�mas�na neden olacakt�r.oda b�t�n
di�lerin bozulmas�na neden olur kaplan bay�lt�lacak di�ine bakmak i�in su
ayg�rlar� �ok �abuk do�um yaparlar su ayg�r� petra
d��ar� ��kar�l�yor.do�al s�reci bozmadan do�um yapamad��� i�in m�dahale edilmese
yavru �lecek fakat veteriner bunu �nl�yor.8 saat sonra kendili�inden aya�a
kalkamad��� i�in annesi petra dan
s�t al�n�yor ve yavrusuna biberonla veriliyor bu ilk s�t kolestrum
deniliyor.bu s�t bebe�in ba����kl�k sisteminin geli�mesinde �ok �nemli sumatra kaplan�n di�ine ila�l� ka��t konuluyor.b�ylece
kanal�n kuru kalmas� sa�lan�yor ve dolgu yap�l�yor bu i�lem insanlardaki
i�lemin ayn�s� ancak s�rtlan�n di�i �ok daha b�y�k oldu�u i�in �ok uzun
s�r�yor.pelikan yo�un bak�ma ve g�z alt�na al�n�yor veterinerin �st�n �abas�na
ra�men midesindeki kancayla ya�ayamad� ve birka� g�n sonra �ld�.benekli s�rtlan
sonunda p�rt hayvanat bah�esine ula�t� ve di�i
arkada��na kavu�tu arkada�� son derece sakin fakat kimse anla�acaklar�ndan emin
de�il.su ayg�r� yavruyu kuca��na alamaz yavruda aya�a kalkamayaca�� i�in
emziremiyor yavrunun durumu �itti ama veterinerler onu biberonla besliyor
Dolgusu yap�lan s�rtlan hayvan le�ini yiyecek ve yani di�i test edilecek
s�rtlan di�er bir s�rtlanla tan��t�r�l�yor.�nce
uzaktan kar��la�t�r�l�yor.3 ay sonra �ok iyi anla�maya ve birlikte ya�amaya
devam ediyorlar.Yavru su ayg�r� 3 haftad�r annesinden ayr� beslenmesine devam
ediyor.Do�du�unun 3 kat� a��rl���nda annesi yavruyu istemedi.Su ayg�rlar� hep
yaln�z ya�amay� severler.
Zebralar �ok h�zl� ko�up sorun oldu�unda da kayboluyorlar ve buda
bak�c�n�n i�ini zorla�t�r�yor.S�ms�k ku�lar� di�ileri
bal�klar� par�alamak i�in �ok g��l�d�r.Burun delikleri yoktur.Tedavi sonucu kan
al�n�p� incelendi�inde iltihaptan
u�amad��� tahmin ediliyor.K���k s�ms�k ku�u misinaya tak�lm�� r�ntgen filmi
�ekiliyor.
Summatra kaplan� hamile ve buda nesli azald��� i�in
�ok �nemli hamile oldu�u i�in �ok �abuk ac�k�yor ve d�zenli besleniyor.Kaplan
do�umunu tek ba��na yap�yor tek yavrusu var onu yalayarak temizliyor ve d�zenli
besliyor.Etoburlar kimi zaman yavrular�n� yiyebilirler yavrular �ok sa�l�kl�
geli�imleri kameradan takip edilerek annesi ve kendisini rahats�z etmemek i�in
bak�c� i�eri girmiyor.S�ms�k ku�lar� r�ntgen filminden sonra kanad�ndaki yara
iyile�tiriliyor ve daha fazla insanla ya�amas� i�in do�al ortam�na b�rak�l�yor
k���k s�ms�k ku�u hastal��� atlatamad��� i�in �ld�.b�y�k s�ms�k ku�u da do�aya
sal�n�yor ve u�may� ba�ar�yor.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.
1.Pelikan�n neresi yaral�yd�?
2.Hangi hayvan�n burun deli�i yoktur?
3.Su ayg�r� neden yavrusuna sahip ��km�yor?
4.Kolesturum nedir?
5.Sumatra kaplan�n di�ine nas�l bir tedavi
uyguland�?
6.Benekli s�rtlan di�i s�rtlana uyum sa�layabildi mi?
7.s�ms�k ku�lar�n�n di�leri neden �ok g��l�?
8.Benekli s�rtlan neden bay�lt�ld�?
Aral�k 2004 de tsunami insanlar� yuttu. Katil
dalgan�n etkisinden hayvanlar hari� kimse kurtulamad�.3000 den fazla insan
hayat�n� kaybetti ama hi�bir hayvan �lmedi.
Sel sular� gelmeden birka� saat �nce Tayland da ki filler zincirlerini
k�r�p uza�a ka�t�lar.Kan�t g�z ard� edilemez.Hayvanlar
bir �ekilde gelece�i g�r�yorlar.Ama bu 6.his mi yoksa �evrelerine duyduklar�
duyarl�l�ktan m�?
Her afet i�in benzer rivayet var.Tarla
fareleri,y�lanlar,k�rk ayakl�lar hissettikleri d���n�len hayvanlardan.
Alpler de ���dan �nce hayvanlar oray� terk edermi�. Fillerin sismik
detekt�rleri var ayaklar�nda, balinalar�n elektrik sens�rleri,
k�peklerin 1000 kat g��l� koku alma, kediler daha iyi duymas�d�r.
�iko kedi her zaman yemek yer obur bir kedidir.
Bir ka� g�n yemek yememi� ve evin bodrumuna saklanm��. Sahibi tela�lanm��
veterinere g�t�rm�� fakat kedinin bir �eyi yokmu� ve birka� g�n sonra deprem
olmu�.6,8 lik depremi evcil hayvan sahipleri de
hayvanlar�ndaki garip davran��lardan depremin �ncesinde hissetmi�ler.
Jim B�rging kay�p
hayvan say�lar� art�nca bunun depremin habercisi oldu�unu savunuyor.
G.Afrika papa�an� testinde sahibi bir resme
bakt���nda papa�an ne oldu�unu tahmin edebiliyordu.Sahibi
bas�n�n ilgisinden kimseyle g�r��m�yordu.5 de�i�ik dilde 3000 kelime bilen Micheal ku�un bir dahi�
oldu�unu d���n�yordu.Sahibi ku�unu kendisinin ba�� a�r�d���nda bile
hissetti�ini s�yl�yor.Giyinip s�slendi�inde de harika diyormu�.
Michella spolding
tan���yor. Bir deney yap�lacak ve resim g�sterilecek. Her resim Micheala 2dk. g�sterilecek ve onlar ses ge�irmez odalara
ayr�lacaklar..Kelimeler ses g�r�nt� Micheala bakarken ��kart�rsa bu isabetli olur.
Denemeler sonucu 30 resimden 2 tanesi bilebildi. Y�zde 7 lik bir ba�ar�. Hayvan ileti�imi end�stri olarak geli�mi�
ve hayvan ile sahibi aras�nda ileti�iminin hayvanlar� konu�may� sa�l�yor.
Tabi yar�m saati 45 dolara havyalar�n�zla konu�up telepati yap�p
hayvanlar�n�n k�t� olanlar� evde ziyaret ediyor. Adeta psikolog gibidir.
Hayvanlar�n�z� istedi�iniz gibi e�itebilece�ini s�yl�yor.
�A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Hayvanlar tsunamiyi daha �ncesinden
hissedebiliyor mu?
2.Hangi hayvanlar�n hisleri kuvvetli?
3.Hayvanlarda afetlerden �nce nas�l bir davran�� g�r�n�yor?
4.Taylan da ki filler selden �nce� nas�l davran�yor?
5.Micheal ka� resmi do�ru tahmin edebildi?
6.Kedi Siko hangi tuhaf davran��ta bulunmu�?
7.Fillerin ded�kt�rleri neresinde?
8.Balinlar�n ne sens�rleri
var?
Fiziksel ba�lar�n� ve genetik yap�s� mutluluk elde etmek i�in ihtiya�
baz�lar� ayni cins e� ar�yor.
�fkeli cinsellik i� g�d�s� �fkeli nefro
manyakl��a d�n���yor.Cinsellik i� g�d�s� i�ten hormonlarla ba�l�yor..�strojen en �nemli hormon di�ide.Baz� i�aretler de
g�steriyor ki erkeklerde hormon artt�k�a testosteron spermin ve erkek organ�n�n
geli�imini ve kimyasal geli�me sa�l�yor ve davran��lar �arp�c� olarak
de�i�iyor.Her iki cinsiyette de etkileri g�r�lebiliyor.
Benekli s�rtlanlar ikiziyle kavga edince kendini �s�r�yor. Di�i benekli
s�rtlan�n kritorisi var. Ve onunla do�um yap�yor.
Do�um kanal� �ok dar buda do�umda �l�mlere neden oluyor.
S�rtlanda yemek vakti zor, yemeklerini payla�m�yorlar. Deve ku�undaki
testosteron art��� boynunu balon gibi �i�irmesine neden oluyor. Dizleri �st�ne
��k�p boynunu iki tarafa ge�irip kendine yuva kaz�yor. Di�i yuvay� kazarken
erkek de �st�ne ��k�p ona yard�m ediyor. Bitti�inde yumurtalar�n� yuvaya
b�rak�yor. Testeronu artt��� i�in di�i aray��� devam
ediyor. Di�ileri koval�yor harem kurmak i�in. Be� di�iyle beraber olabilir.
Maymunlarda ise testosteron artt���nda yavru erkek kendine ba�ka bir
di�i aramak i�in yuvadan uzakla��yor.
Yunuslar 10 ya��nda ergenli�e giriyor.25 ya��nda baba oluyorlar.�ri
burunlu yumu�ak k�pekbal��� kaplumba�a y�lanbal���na cinsel istekte bulunabilir
ama homoseks�el ba��ml�l�k bir �m�r boyu s�rer.
Erkek �ita avlanma alan�n� ya�am alan�n� belirliyor di�i �ita yaln�z
ya��yor. �italar i�in cinsel ili�ki daha acil bir ihtiya� ama hafif bir
yemekten sonra di�i
��ita sezonun sonunda s�v�
d��k�s�nda �strojen salg�lar. Di�i samimi yap�tad�r. Bask�n olan� se�er.
Denizaslanlar�n� �reme zor zaman al�yor. V�cut b�y�kl���nden dolay�
erkekler di�ileri devaml� yakalamaya �al���yorlar. Yarasan�n hormon miktar�
art�nca daha �ok ses ve pis koku sakl�yorlar. Di�i hamileyken erkek etraf�nda
dola�m�yor.
K�pek bal�klar�nda erkek di�iyi �s�rarak tavl�yor. Ya�mur zamanlar�nda
timsahlar �iftle�iyor kimyasal kokular sal�yorlar. S�caktan korunmalar�n�
s�ylemek i�in toprak alt�na g�m�l�p on ay oradan ya�mur ya��ncaya kadar
yavrular�n� sakl�yorlar Karakurba�alar�nda erkek b�cekler �reme tamamland�ktan
sonra �ark� s�yleyerek di�inin cinsel hayat�n� bitiriyor.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda
Vard�r.
1.Kara kurba�alar� �remeden sonra neden �ark� s�yl�yorlar?
2.Timsahlar neden topra�a g�m�l�yorlar?
3.Kiritoris hangi canl�da bulunuyor?
4.Di�i k�pek bal��� e�ini nas�l tavl�yor?
5.Yunuslar ka� ya��nda ergenli�e giriyor?
6.Yunuslar ka� ya��nda baba oluyor?
Hayvanlarda
Cinsel Ya�am D�ng�leri (Bilimsel A��dan Cinsellik ve Sex)
90 Dakika
Problem yumurtay� sperme b�rakmakt�r. Do�an�n se�imi g��l� olandan yanad�r.di�ilerde birden fazla sperm alma hakk� vard�r.sperm
kalitesini artt�rmak i�in ama� genlerini devam ettirme m�cadelesidir.
�akac� zeki ve cinsel a��dan en agresif
hayvanlar gruplar halinde dola�may� severler.
�st�nl�k i�in sava�may� severler toplu mu erkeler y�nedir. Toplam y�z
erkekten olu�ur. K���k gruplar halinde g��l� erkekler y�nedir. Hiyerar�ide en
y�ksekte yirmili ya�larda ba� �empanzedir.�
g�z da�� verir.
Kavga kar�� grupta olursa kendi ekibini toplar. Bu vah�i sald�r�lar
�l�mle sonu�lanabilir. Fakat bu �iddet sadece erkeklerde g�sterilmez di�ilerde
g�sterirler. Erkek �empanze istedi�ini al�r. �empanzeler d�nyay� renkli g�r�r
g�rme duyular� geli�mi�tir.
Tahtakurusunda
erkekler spermlerini di�inin kan dola��m�nda b�rak�p di�inin aldatmas�n�
engeller. Aslanlar k���k yavrular� �ld�r�p daha �nceki erke�in neslini yok
eder. Yavrular� olmadan di�iler tekrar �reyebilir.
Di�i
aslanlar �ift kadar yumurtay� s�rt�na b�rak�r.
Gorillerde
�ok e�li bir aile ya�ant�s� vard�r b�t�n di�iler onlar�n haramine aittir.
Gelada
maymununda her grupta bir erkek bulunur. �topyan�n y�ksek da�lar�nda ya�ar.
Erkek harem say�s�n� artt�rmak i�in k�pek di�ilerini kullanarak rakibini
�s�r�r. Di�iden �� kat b�y�k erkek� gelada� �ok kavga eder hacmini�� b�y�mek i�in kavga eder. Baz�lar� bir ya da
iki di�iyle �m�r boyu ili�ki kurup daha uzun ya�arlar.
Kuzey
kutbun da s�cakl�klar eksi doksan derecede �remeyi engellemiyor. Rastgele
cinsel ili�ki pek m�mk�n de�ildir. Keskin bir �i� kokusuyla di�i �remeye haz�r
oldu�unu erke�e bildirir.Kutup ay�lar�nda d�llenme
sorunu olup.�� y�lda bir d�llenirler.Di�inin hamileli�i ba�ar�ya ula�mas� i�in
Antekinuslar yaln�z gezer.11 ayl�k oldu�unda �iftle�mek ister ve bu onu �ld�r�r.
�iftle�me 12 saat s�rer yemek yemeyi tamamen kesti�i i�in ya�lar� ve
proteinleri y�k�ld� i�in �l�r.
S�rtlan
yemek sonras� gev�iyor.grubun �yesi kas�larak y�r�yor.Kilitorisi var ama o bir di�i ve hi� erkek �ye yok. Bu
ailede k�z karde� ili�kisi var.�reme d�neminde di�i
s�rtlanlar erkekleri horlamalar�yla tart�yor.
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Erkek geleda neden kavga eder?
2.Antekinusalra �iftle�meden sonra ne olur?
3.Kutup
ay�lar� e�lerini nas�l se�er?
4.Kutup
ay�lar� ne kadar s�rede bir d�llenir?
5.Di�i
filin gebe olabilmesi i�in en az ka� kilo olmas� gerekir?
6.Hangi
canl� da kilitoris vard�r?
7.Gelada maymunlar� nerde ya�ar?
8.Antenikuslar ne zaman �iftle�mek isterler?
9.Kuzey
kutbunda s�cakl�klar ka� derecedir?
10.�empazeler neden grup halinde dola��rlar?
11.Tahta kurusu spermini nereye b�rak�r?
12.Antenikuslar�n �iftle�meleri ne kadar s�rer?
13.Geladalar da �ok e�lilik var m�d�r?
14.Kutu
ay�lar� ne kadar s�re hamile kal�r?
15.Geladan�n sabit e�li olmas�ndaki sebep nedir?
16.Kutup
ay�lar� ili�kiye haz�r olduklar�n� nas�l bildirir ?
Hayvanlarda
Duygusall�k, Annelik Ve Oyunlar�n Bilimsel A��klamalar�
1966 da
ara�t�rmac�lar �empanzeyi i�aretlerle nas�l konu�mas� gerekti�ini anlatt�.
Kelime
da�arc��� 200�n �zerinde kelime biliyor duygular�n� temel olarak hareketleri
ile ifade ediyor.Bir �empanze ba�ka bir �empanzeye i�aret
dilini ��retti.
Bu t�rler
aras� sohbeti iyice geli�tiriyor ama insanlar�n bunu anlamas� zorla��yor. �ster
s�cakkanl� ister so�ukkanl� olsun b�t�n havyanlar ayn� duygular� ya��yor. Korku
sevgi omurgas�zlar daha duygusald�r. M�rekkep bal���m ahtapot gibi� Ahtapot
duyarl� insana benzer k�zd���m�zda y�z�m�z k�zar�r mutsuz oldu�umuzda y�z�m�z
solar onlarda da b�t�n v�cudu kaplayan derinin rengi de�i�ir. Ahtapota
yakla��rsan�z rengi bembeyaz olur sonras�nda mavi m�rekkep b�rakmas� korktu�unu
g�sterir korku evrenseldir.
Hi� bir
�eyden korkmasak bu kendimizi tehlikeye ataca��m�za g�sterir.
�Ara�t�rmalar maymun ve insanda beyinlerde ki
ayn� k�sm�n uyar�ld���n� g�sterir.
Bir anneyi
yavruya ba�layan hayata kalmas� i�in �ok �nemli bir avantajd�r. Memelilerin
temel davran��� anneliktir. Asl�nda bir yavru annesinin y�z ifadesinden
kar��la�t�klar� �eyin tehlikeli oldu�unu ��renir. Yavrular s�ra d��� ve �abuk
��renirler. Bu da bizim hayata uyumumuzu kolayla�t�r�r. Yavrular ilk ba�ta
savunmas�zd�r. Anneler bu y�zden vard�r. Anneler bize rehberlik eder ve buda
bizim ba��m�z� belaya sokmam�z� engeller.
Anne ve
bebe�in birbirine yak�n hissetmesi i�in bir madde salg�lan�r bu madde morfine
�ok benzer.
Filler iyi
annelerdir. Fil lideri eko 2 ay sonra do�um yapt� bu erkek yavru ayakta
durmakta zorlan�yor ve dizleri �st�nde s�r�kleniyor. Fil s�r�leri yemek bulmak
i�in y�r�yordu yavru onlar� takip etmekte zorluk ya��yordu. S�r� onu b�rak�p
b�rakmama konusunda karars�z kald�. Anne Eko yavruyu aya�a kald�rmaya �al��t�.
Ama pek
ba�ar�l� olamad�. ��nk� yavru d���p durdu. Ama birka� denemeden sonra yavru
�nce ayakta durmay� sonra y�r�meyi ba�ard�. Eko 50 ya��nda bir anneydi ve bunu
ba�arm��t�.
Memelilerde
en �nemli �ey ilgidir.
Sasimi de
bir c�ce �empanze �ks�z olan di�er �empanzeyle kavga etti. Annesi geldi ve
�ks�z olan �empanzenin elini �s�rd�. Bu b�t�n canl�larda ki
annenin �nemini g�steren a��k bir �rnek asl�nda.
Oyun
oynamak mutlulukla �d�llendirilmi�. Hayvanlar haz ald�klar� i�in oyun oynarlar.
Oyun ileti�im i�in kendini korumak i�in �ok gereklidir. Oyun hayat�n getirece�i
tehlikelere bir �nlem almad�r.
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Hayvanlarda
oyun neden �ok �nemlidir?
2.Anne Eko
ka� ya��ndayd�?
3.E�itilen �empaze ka� kelime biliyor?
4.Anne �empaze �ks�z �empazeyi nas�l
cezaland�rd�?
5.Anneyle
yavruyu birbirine ba�layan nedir?
6.Anneli�in
yavruya ne gibi bir faydas� var?
7.Ahtapot
neden mavi m�rekkep b�rak�yor?
8.Ahtapot
neden bembeyaz oldu?
Hayvanlarda
Liderli, Lidersiz Hayvani Demokrasi, Liderlerin Politik ve Siyasi Tepkileri
Babunlar
haremlerini beyin g�c�yle de�il fiziki g�c�yle kurarlar. �fke y�kseldi�inde
sonu�lar� k�t� olur. Pasif seyircilerde bu durumdan faydalanmaya �al���rlar.
��l bar���n� sa�lamak i�in bir araya gelip
Yard�mla�ma
ve uzla�ma sa�lan�r. Asla ba�kas�n�n mal�n� ve kar�s�n� alma gibi d���nceleri
yoktur. Herkes nerde duraca��n� bilir.Sayg� vard�r.
Bononobolar
kendileriyle ilgilenen erkeklerle birlikte olurlar. Erkekler di�ilerini k�skanm�yorlar.E�lerini de�i� toku� yap�yorlar.
K�z�l
geyikler teker teker otlan�p aya�a kalk�yorlar.
Otlama bittikten sonra beraber hareket ediyorlar. Bu da Rum adas�nda ki
demokrasinin g�stergesidir.
Fareler
f�rsat��l�kta ilk s�rada gelir. Nerde insan varsa orda fare vard�r. En ufak ultrasano�rafik titre�imleri hissederler ve bu sayede h�zl�
davran�p ka�arlar.
�empanzeler
erkeklerin kendi aras�nda g�ce dayal�d�r. G��s�z olan esir �empanzelerdir. Tek
bir erkek bask�nd�r. Di�erleri rekabet i�in s�ra bekler ve iz s�rerler. Sab�r
ve planlama �d�llendirilir ve beklide do�ru ad�mlarla grubun lideri
olabilirler. Di�i �empanze �o�u zaman grup i�in kavgan�n nedenidir. Bask�n
erkek �n�nde �iftle�me aleni kavga sebebidir. Casuslar hemen lidere onu aldatan
e�ini ispatl�yorlar. Bu da b�y�k kavga ve ard�ndan di�inin e�inden dayak yemesi
demektir.
Avust ku�
t�r� ve k�z�l karga yard�mla�mac� ku� t�r�d�r. �reme d�nemi boyunca yuva yap�p
kulu�kaya yatacaklar� yuvalar�n� haz�rlarlar ve bu durumdan t�m bireyler
sorumludur.
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Hangi
hayvanlarda demokrasi vard�r?
2.Fareler
nas�l h�zl� davran�rlar?
3.Babunlar haremlerini nas�l kurarlar?
4.�empazelerde demokrasiden s�z edilebilinir mi?
5.�empazler ne i�in kavga ederler.
6.�empazeler e�lerini neden d�verler?
7.Avust ku�lar�nsa sosyal ili�kiler nas�ld�r?
8.K�z�l
kargada sosyal ili�kler nas�ld�r?
������������������
�nsan�n Hormonlu
�la�lar ve Fiziksel �al��ma �le Bedenini S�perle�tirmenin S�n�rlar� 90 dk
D�nyada
milyonlarca insan steroit kulland� ve bu
kullananlar�n �o�unu sporcular olu�turuyor. Sporcular genelde yar��malarda steroit kullan�yorlar. Steroitler
v�cudun metabolizmas�n� artt�r�yor ve enerji veriyor b�ylelikle sporcular
yorulmak nedir bilmiyorlar.
En �ok da
olimpiyat oyunlar�nda kullan�l�yor. Daha �nce sistem �ok geli�medi�i i�in
bular�n ispat� zorken g�n�m�zde �ok kolay.
1988 de �ok
sporcu steroit kulland�. Bir an �nce bisikletlerinin
h�z�n� art�rmak i�in. Performanslar�n� art�rmak i�in gene alkol, kokain, kloform ve af metaneffri
kulland�lar.
Anabolik steroitler bir�ok �lkede re�etesiz kullan�lmamakta ama
bireyle gizli kullan�yorlar. Yasak olunmas� kullan�lmamas� i�in engel te�kil
etmiyor sporcular a��s�ndan.
Steroitler
anabolik ve kortikol steroitler birbirine kar��t�r�l�r. Ama birbirinden �ok
farkl�d�rlar. Kortikol steroit
iltihab� azaltmada kullan�l�r.Anabolik
steroit ise ya�l� erkeklerde testosteron hormonun
salg�s�n� artt�rmak i�in kullan�l�r.Di�er doktorlar ise steroitleri
kas kayb�,kans�zl�k,ergenlik gecikmelerinde kullan�r.
Anabolik steroitler testosteronun sentetik halidir. Basit�e yerine
laboratuarda yap�lm�� halidir. Fizyolojik ihtiya�tan fazlas� dramatik olur.
Nitekim �o�u sporcu i�inde �yle olmu�tur. Bir �d�l hayatlar�na mal olmu�tur
�o�u zaman.
Steroit
kullananlar�n hareketlerinde ki�ilik bozulmas�, depresyon gibi rahats�zl�klar
g�r�l�r. Steroit kullanan Amerikal� Tyler da� da
ki�ilik bozulmas� g�r�ld� ve bu gen� steroiti
b�rakt�ktan sonra intihar etti.
Testisler
a��r� y�klenmeden dolay� kapan�r. Bu duruma da hipogonanizm
denir. Tyler biranda b�rakt��� i�in b�y�k depresyona girer hatta intihara neden
olurlar. Yap�lan ara�t�rmalar binde 4 nde intihar
giri�iminde bulunduklar�n� belirtiyor.
Bir�ok
kullan�c� bug�n steroit yerine krem kullan�yor. Bunun
tespiti daha g�� oldu�u i�in her ya� grubu kullanabiliyor.
G�n�m�zde
ise art�k atletler yerine daha �ok gen�ler g�zel g�r�nmek i�in kullan�yor.
Yap�lan oyuncaklar bile gen�leri �zendiriyor. Ayr�ca temin edilmesi bile art�k
�ok kolay internetten bile gen�ler ula�abiliyor.
Olimpiyat
halterlerinin iki b�y�k hareketi var .Bunlar silkme ve kalkma d�r.Bu sporcular motor kas �a��rma y�ntemi ile beynin ve
kaslar�n bilin�li olarak harekete ge�iriyor.Ne kadar �ok �a��r�rsan�z
kaslar�n�z o kadar h�zl�� hareket ge�er.
Asl�nda
kuvvet kaslar� ayn� anda �a��rmakt�r. Bu da g��t�r. �nsan�st� performans�n
anahtar�d�r. H�rs ve azim gerektirir.
Normal bir
insan kollar�yla demiri k�rmay� denerse ba��na gelecekler bellidir. Ama Pol �n kemikleri s�rekli olarak tekrarl� gerginlikle
dayan�kl�l�k kazanm��. Ne kadar fazla tu�la k�rarsa kemikleri b�y�yor.
Volf
lifleri �zerine bask� kurarsa bu lifler geni�ler ve bu da kemiklerin b�y�mesine
neden olur.12 tu�lay� volf kanunu ile birden k�rd�.
Her birey
kendi bran��n da bir �eyler yapar. Tu�la k�ran bir
ki�i halteri kald�ramaz ��nk� bunun �zerine �al��amaz kuvveti var.G�� g�stericiler bunu defalarca g�steriyor.
Buradaki
denemeler g�steriyor ki �nemli olan insan v�cudunun bilinmesi ve denemelerle
kemikleri g��le�tirmektir. Asl�nda yap�lan bir g�� uygulamas�ndan �ok bir
taktiktir.
�
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Olimpiyat
halterlerinin iki b�y�k hareketi nedir?
2.Steroit nedir?
3.Sporcular
neden steroit kullan�r?
4.Performans
artt�rmak i�in kullan�lan maddeler nelerdir?
5.Anabolik steroitler ne zaman
kullan�l�r?
6.Katabolik steroitler ne zaman
kullan�l�r?
7.Di�er
doktorlar steroitleri hangi durumlarda tavsiye
ediyor?
8.Steroit kullananlar neden intihar ediyor?
9.Pol hangi �zelli�i sayesinde tu�lalar� k�rd�?
10.Volf kanunu nedir?
11.Steroitler re�etesiz sat�lmamalar�na ra�men gen�ler nas�l
al�yor?
12.�nsan �st� performans�n temeli nedir?
13.Hipogonanizm nedir?
14.Motor
kas �a��rma nedir?
15.Steroit yerine neden krem tercih ediyor?
16.Tyler
neden �ld�?
Evrim
tarihtir. Genlerimizi incelemeden tarihi anlayamay�z gezegendeki her aileden
kan al�nd� ve bu kanlar g�steriyor.
Bug�n
ya�ayan herkesin akraba olaca��n�.Ortado�u ya gidip
kan ald�lar.kan gruplar�nda uzak akrabalar� ��karmak ger�ekten m�mk�nd� zaman
makinesi kand�.
6 milyar
insan ya��yor d�nyada Afrika da t�m insanl�k ya��yordu.sonra bir k�s�m grup
Afrika dan ��kt� bunlar bizim b�y�k atalar�m�z.e�er
atalar�m�z bu yolculuk yapt�ysa o zaman�n �artlar� bizi d���nd�r�yor.
Kalahari
��l�ne do�ru yol al�yoruz. Atalar�m�z�n yolu buradan Afrika dan
ba�l�yor.peki ama neden buradan gittiler .say�lar� azalm�� yak�nda yok
olabilirler
Mo�ollar�n
��k�k kemikleri �ekik g�zleri koyu tenleri bize hi� yabanc� gelmiyor.
DNA lar�m�z ortak nede olsa Afrika da ayr�ld�klar�nda
atalar�m�z yeni bir dil ve silah olan oka sahipti. �z s�rebilmeleri de
atalar�m�z�n nas�l Afrika da ayr�ld��� noktas�nda bize bilgi veriyor ve
hayvanlar�n izlerini de s�rerlerse gelecekte kar�nlar�n� doyurabilirlerdi.
Atalar�m�z�n
kemiklerinin ma�aralarda ula��yoruz. Biz bedenlerini ��reniyoruz.
Yap�lan ta�
aletler bize ta� devrinde ya�ad�klar�n� g�steriyor.bu
bize 50.000 y�l �nce ya�ad�klar�n� g�steriyor.Avusturya da ki Mungo da bal�k k�l���� ate� izleri 40.000 bin y�l �nceyle
ilgili fikir veriyor.
Hindistan�a
gidiyor ara�t�rmac� ve Avusturya dan gelenlerin
buradan ge�ti�ini ispatlamaya �al���yor.Genetik i�aret ar�yor.Mandura y� b�lgesine gidiyor.
Burada �nce
aile bilgileri kan �rnekleri ar�yor.Saf kalm�� bir
k�yden.aranan �zellik Y kromozomunda oldu�u i�in sadece erkeklerden �rnek
al�yor.Y babadan o�la ge�erken izleyece�i m�kemmel izi olu�turuyor ve Abojinkinin atas�n�n izini bulmaya �al���yor.
Laboratuarda
DNA belirle�tikten sonra DNA �rneklerini bir so�utucuda koruyor ve analiz
ediyor.
Atalar�m�z
Afrika�y� terk etti�inde buzul �a��n�n ortas�ndayd�. Onlar i�in sorun so�uk
de�il k�rakl�kt�. Burada Ortado�u �zerinden Hindistan
gittikleri g�r�l�yor.�kinci bir grup ise �ine y�neldi.
Burada da� ile deniz aras�na s�k��t�klar�ndan kendine ait yap�lar
geli�tirdiler. Arkeolojinin orta do�udan buraya gelmesi1200 y�l s�rd�.
Afrika�dayken zay�f uzun boylularm�� ama Amerika ya geldiklerinde giyimlerini
ve fiziksel g�r�nt�lerinde de�i�ikler oldu.
Melanin
pigmenti fazla salg�l�yorlard� ve siyahlard�.35.000 y�l �nce pigmentasyonlar� azald� ve renkleri a��ld�.
Afrika da
ba�lay�p Asya� da
s�ren bu yolculuk Amerika k�tas�na kadar uzad�.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.�lk
insanlar nerden geldi?
2.Zaman
makinesi nedir?
3.�lk
nerden kan al�nd�?
4.Kan
almada ki ama� neydi?
5.Avusturya
da ki mungo bal�k k�l��klar� ne zamana ait?
6.Atalar�m�z
neden siyah d�?
7.�kinci
grup nereye y�neldi?
8.Ortado�u dan Afrika ya gelmek ne kadar s�rd�? 9
9.Pigmentasyon nedir?
10.DNA bize
neyi kan�l�yor?
11.Atalar�m�z
Afrika y� ne zaman terk ettiler?
12.Atalar�m�z�n
fiziksel g�r�n��leri nas�lm��?
13.Y
kromozomunun �zelli�i nedir?
14.Atalar�m�z�n
yolculu�u nerde sonland�?
15.Atalar�m�zdan
kalan ta� aletler bize neyi g�steriyor?
16.Atalar�m�z
Afrika dan ayr�ld�klar�nda neye sahiptiler?
Hal�sinojen Bitkiler �zerine Yap�lan Bilimsel
Ara�t�rmalar 90 dk
Tarih
�ncesi d�nemde bile halisulojenler vard�. Peyote halisulojen kakt�s�d�r Ki
ovaya s�rlar� a�maya gitti. Meksikal�lar bunun tanr�ya verilen bir s�t oldu�una
inan�yorlard�.
1800 1900 e
kadar K�z�lderililer d���nda kimse kullanmad�. Peyoteyi
kullanaca�� eroin kullan�lmas� her �eyi sonsuza kadar b�rakm�� san�rs�n�z ama peyote �yle de�ildir.
�Ruhani ger�eklikle insanla ileti�im
kurmalar�n� iyile�tirmek i�in kullanm��lard�r.
Peyoteyi
sadece Amerikal�lar gizli ayinde kullan�l�yor.
�
Meksikada
peyote �yle de�erlidir. Meksikada
peyote ayininde bulunmak de�erlidir. Odun toplan�yor.
Biri peyote ayini i�in di�eri terleme �ad�r� i�in
kullan�yor ayinde ama� ki�inin rahatlamas�d�r. Ter atma �ad�r�nda k���klere
rehberlik yap�l�yor.
Peyote
yak�nla�arak rahatlamak ve nefsin rahatlamas�d�r. �ad�ra giriliyor ilahi
s�yleniyor. Ter kul�beleri ayin i�in kutsal bir �ad�r oldu�u i�in kamera
girmez. a�� �eken kabile �yesinin konu�mas� ile
ba�l�yor.
Sonra derdi
olan s�yler �ark�ya ba�larlar.
Bitkinin
tad� a�� olup �ayda pi�irilir. Kimse zorlanm�yor. Bitki kutsal olup sayg�
�oktur. Kusma, ba� d�nmesi, seraplar g�r�lmesine neden oluyor.Ama
bilgeler bunun iyiye i�aret oldu�unu savunuyor.
Bilge �ad�r
�
Kandrendron
zehirli maddelerin birinci ham maddesidir. �zel a�a�lardan yap�l�r.
Klasik ve �zel zehirli oklar�n temel kayna��. Yerel halk kabu�un alt�ndaki zehiri konsantre edip kullan�yor.Bu
halk asl�nda eczac� bunlar bir s�re sonra modern cerrahi ve anestezi de
kullan�ld�.Kofan zehrinde 15 farkl� bitki t�r� kullan�l�r.Bal�k tutma ,hasta
iyile�tirme de kullan�yor.Bu bitkilerin hepsi hal�sinojen.
�amanizm de
do�al bitkiler kullan�l�r. Bunlar konsantre edilip de
kullan�l�r.
�amanlar
psikolojik ila� yapmada kullan�yorlar. Sykadra viritis, kahvegillerden bunlarda yarasada midedeki
enzimleri n�tralize etmede kullan�l�yor.
Amzon
ormanlar� �ok ilgin� ve saran yo�unlu�unda bo�an bitkilerin insanlar �zerinde
b�y�k �nemi var.
Bu
ara�t�rmalar� yapan bilim adam� da beriberi denilen hastal��� ara�t�rmalar
s�ras�nda kapt�.Beriberide �nce parmak u�lar�nda
uyu�mayla ba�l�yor.B12 vitamini hastal���n tedavisine iyi geliyor.
�A�a��daki filmin
cevaplar� filmin ayr�nt�lar�nda vard�r.
1.Ara�t�r�c�
hangi hastal�ktan �ld�?
2.Kandrendron nedir?
3.Peyote nedir?
4.Peyoteyi kimler kullan�yor?
5.Peyoteyi kullanmadaki ama� nedir?
6.Peyote neden de�erli?
7.�amanizmde hangi bitkiler kullan�l�yor?
8.Peyiyote hangi hastal�klarda kullan�l�yor?
�9.Terleme �ad�r� nedir?
10.Terleme
�ad�r�nda ne yap�l�r?
11.Hastalara
nas�l davran�l�r �ad�rda?
12.�ad�r ne
zaman toplan�r?
13.Ayine
kat�lmak zorunlumudur?
15.Ayine
kat�lan ki�inin kusmas� ne anlama geliyor?
Her �ey
Afrika da ba�lar ve y�ksek binalarla biter. D�nyan�n en �ok �e�itlili�e sahip
�ehri Newyork tur. Burada insanlar�n a��z i�i epitelinden DNA al�n�yor.
350 bin
insandan DNA al�nd� ve atalar�n�n kimler oldu�u belirlenecek.
Bilimsel
olarak bir adenin ve guanin� ve bir timin adenin
oldu ve bunu k�zlar�na aktard�lar.Bu i�aretler tarih
boyu insanlar�n birbirlerine kenetlenmesine neden oldular.Atalar�m�z�n kimler od�unu ve kim olaca��m�zda gene bu genler belirledi.
Bilim
adamlar� atalar�m�z�n nerden geldi�ini neden geldi�ini gene genlerimize bakarak
a��kl�yor asl�nda.
J geni
Avrupa da bulunan i�aret�i bir gen .B�t�n i�aret�ilerin de ve son bulundu�u
nokta Afrika d�r.
�nsanlar�n ��k���
buradan olmu�tur. Afrika da yakla��k olarak 140 milyon y�l kalm���z. �klim
motifleri Havva ve ondan sonra gelenler i�in iyi oldu�unu g�steriyor.
Peki ama
Afrika dan hi� ayr�lmayanlar�n fark� neydi?
Veriler en
eski genetik yap�l� olduklar�n� fark ettiriyor. ��aret�ileri onlar� bilimsel
Havva ya ba�l�yor.
�nan soy
a�ac�nda en eski dal Kahiri ��l�nde ki sunular. Atalar�m�z Afrika dan ayr�ld�.
Asya n�n her yerine da��ld�lar. Ama Asya ya ge�mek yoktu
planlar�n da. Yiyece�in pe�inden gittiler. Eski ku�aklar evebeynlerinden
�ok uzakla�m��lar. Kalan kal�nt�lar buzullar�n alt�nda kald�lar.
Toba da��
patlad�. Son 2 milyar y�l�n en b�y�k patlamas�yd�. Patlama sonucu 10 y�l g�ne�i
g�rmemi�ler.K�l Torbadan
Bug�n
hinterland� yap�lan kaz�lar insanlar�n Afrika dan
uzakta ya�ad�klar�n� g�steriyor sonraki d�nemlerde.
Halk bu
k�lleri de�erli buluyor. K�l�n alt�ndaki aletler patlamadan �nce b�rak�lm��t�r.
1991 de Pinatuma yanarda�� patlad� ve hayatlar�n b�lgeden ayr�lma
s�nan �nce oldu�u i�in zarar vermedi.
Tubular
da DNA lar� orta do�u ya ait oldu�unu g�steriyor.
G��
hayatlar� zorlad� ve fiziksel de�i�melere neden oldu.Koyu
renk cinse sahip Afrikal� atalar�m�z ama Orta Asya tundralar�nda g�ne� �����
azd� ve bu rengin k�sm� cildimizin rengini a�t�.
3000
genin� �al��mas� aram�zda �rka neden oldu.Ama aram�zda �rk diye bir �ey yok genetik farkl�l�k var
sadece.
Neonda
terlerle insanlar birbirlerini hi� tan�mad�lar, g�rmediler. Ama uzun m�zraklar�
bizler i�in icat ettiler.
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Neondeterler bize miras ne b�rakt�lar?
2.Toba da�� patlamas�n�n �nemi nedir?
3.Patlama
g�ne�i nas�l engelledi?
4.K�ller ne
kadar uza�a u�abilir?
5.Soy
a�ac�ndaki en eski dal nerde?
6.Pinatuma ne zaman patlad�?
7.Patlama hayatlara
zarar verdi mi?
8.Atalar�m�z
Afrika dan ni�in ayr�ld�?
9.Nas�l
farkl� �rklar var?
10.Atalar�m�z
neden siyah?
11.Atalar�m�za
ait ilk kal�nt�lar nerde?
12.Avrupa
da en �ok bulunan gen hangisi?
13.Eski
y�llara ait aletler nerede saklanm��?
14.Aletlerin
sakland��� yerler bize neyi ispatl�yor?
15.D�nyan�n
en fazla genetik �e�itlili�e sahip �ehri nesridir1
16.Afrika
da atalar�m�z ne kadar ya�ad�lar?
Neandertaller ve Homo Sapienslerin Neolitik ve Buzul D�nemi �nsanlar�
Neandeterler ait dil kemi�i bulunmu�tur. Bu bize onlar�n konu�tu�unu g�sterir et
kesmek i�in ta� kullan�yorlard�. G��ebe Yondeser
guruplar�n buz �a�� boyunca ma�arada ya�ad�lar. Bat�dan gelmi�lerdi ve do�an
g�ne�e do�ru yol alman�n a� bulmada yeni bir rol olabilirdi. �yi avc�lar av
ar�yorlar. ama v�cutlar�ndaki t�yler bile onlar�
so�uktan koruyam�yor. So�u�a al��m�� olsalar da bu dayanabileceklerinden daha
so�uk ate� yakarak kurtlar�n gelmesini engelliyorlar. S���nmak i�in bir ma�ara
buluyorlar. S���nacaklar� ma�aran�n duvar�nda bir resim ve di� buluyorlar resim
bir vizona benziyor. Korkuyorlar ve kafalar� kar���yor.
Kolombiyal�
mamutlar� insanlar avlad�lar. Buzul �a��nda Amerika� n�n
h�kimiydiler. T�yl� mamutlarda daha iriydi. Kanburlar�
vard�. S�rt� kuyru�a do�ru hafif bir e�imle iniyordu mamutlar�n on ton
a��rl���ndayd�. Omuz y�ksekli�i 4m idi ve di�lerinin uzunlu�u 3m yi ge�erdi. Di�leri savunmada etkiliydi.
Amerikan
ku�lar�n�n en b�y�k ku�udur. �ki kanad�n aras� a��kl�k 4.5
Neolitik
d�nem paleolitik d�nemden �ok daha farkl�yd�. Tar�ma
ba�lanm��t�.4 bin y�l boyunca �ift�ilerin �ok �al��mas� anlam�na geliyordu.
Tar�m�n ba�lamas�yla insan ya�am� geli�ti. Son derece yarat�c� insanlar g�k
cisimlerinin hareket eti�ini biliyorlard�.o d�nemdeki
insanlar g�ne�in ve ay�n hareketlerini tahmin edip mezarlar�n� ona g�re
yap�yorlard�.�nsan avc�l�ktan �ift�ili�e geli�irken ay�n ve g�ne�in hareketini
kestirebiliyordu.
�l�lerini
yakmalar� dini inan�lar�n�n var oldu�unun kan�t�d�r. Neogren�teki
mezar odalar�n�n g�ne� kadar aylada ilgisi vard�r. Ayl�k d�ng�lerinden dolay�
kad�n� ayla b�t�nle�tirip g�ne�i erkekle tar�mla b�t�nle�tiriyorlard�.
Tar�m�
ke�fetmi�lerdi ve art�k tar�m i�in g�ne�i izlemeye ba�lad�lar. Alt�ndan yap�lan
konik h�cre onlar�n b�y�c� �apkas� oldu�unu onlara tar�m i�in g�ne�in zaman�
ile ilgili bilgiler veriyordu. Asl�nda bu y�l� g�ne�i ay� hesaplamak i�in bir
takvim olu�turmu�lard�.Tap�naklar�n�n cam� bile g�ne�e
g�re yap�lm��t�.
�A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.
1.Ma�aralar�n�
neden g�ne�e g�re yapt�lar?
2.Kad�n�
neyle b�t�nle�tirdiler?
3.Erke�i
neyle b�t�nle�tirdiler?
4.Neandeterlerin konu�tuklar�n� hangi izlerle anlad�lar?
5.Neandeterlerin dini inan��lar�n�n oldu�unu nas�l anl�yoruz?
6.Mamutlar�n
di�leri ka� metreydi?
7.Mamutlar�n
le�ini hangi hayvanlar yiyordu?
8.Neandeterler s���nacaklar� ma�aran�n duvarlar�nda ne
buldular?