XVI.Ulusal Matematik Sempozyumu Y�z�nc� Y�l �niv. Fen Bilimleri�Dergisi, �zel Say�s�, 277-287, Ocak-2005, VAN
a
The Virtual Herbarium of Lake Van Basin 

Numeric Taxonomic Study of The Pertaining to Thlaspi valerianoides Rech. fil. And Thlaspi kurdicum Hedge species

Do�. Dr. Nasip DEM�RKU�
YY� E�itim Fak�ltesi O�MFA Biyoloji ABD
Prof. Dr. Cemil TUN�
YY� E�itim Fak�ltesi O�MFA Matematik ABD
Prof. Dr. Hayrettin OKUT
YY� Ziraat Fak�ltesi Zootekni B�l�m� Biyometri-Genetik ABD

Abstract

        Between 1998-2002 years; the plant samples of Thlaspi valerianoides Rech. fil. one time in July and the ones of Thlaspi kurdicum Hedge five times collected between April and June. The fresh and dry plant materials photographed and scanned with I��k Kutusu. The observations had been done on the populations of both species. The investigation performed with 10 semples concerning the each location that materyals had been collected. The data analyzed with the SPSS and SAS packet programs(Table 1, 2).
        In this presentation; a brief show that relating to the plant samples and their collected locations will be demonstrated. Eventually, the contributions of the taxonomy (Text 1,2,3,4, ) and the result of this investigation of the presentation will be explained (Graphics 1, 2).

Thlaspi valerianoides Rech. fil. ve Thlaspi kurdicum Hedge

T�RLER�NE A�T N�MER�K TAKSONOM� �ALI�MASI

�ZET

         1998-2002 y�llar� aras�nda Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r� Temmuz ay�nda bir kez ve Thlaspi kurdicum Hedge t�r� Nisan ve Haziran aylar� aras�nda 5 kez toplanm��t�r. Taze ve kuru materyallere ait foto�raflar �ekilmi� ve bitkiler I��k Kutusu ile scane (taranm��t�r) edilmi�tir. T�rlere ait populasyon g�zlemleri yap�lm��t�r. Her lokaliteye (�rneklerin topland��� adres) ait kuru materyale dayanan 10 bitki �rne�i �zerinde de�i�ik �zellikler saptanm��t�r. Bu veriler SPSS ve SAS paket programlar� ile analiz edilerek de�erlendirilmi�tir (Tablo 1, 2).
         Bildiri sunumunda; bitki �rneklerinin topland��� lokaliteler ve bitki �rneklerinin tan�t�m�na ili�kin k�sa bir dijital g�steri yap�lacak ve elde edilen n�merik taksonomi sonu�lar�( Metin 1,2,3,4, ) takdim edilerek bu sonu�lar�n taksonomiye bilimsel katk�lar� a��klanacakt�r (Grafik 1, 2).

1.G�R��

Thlaspi valerianoides Rech. fil. ve Thlaspi kurdicum Hedge, t�rleri; literat�rde nicel ve nitel �zellikleri bak�m�ndan az materyale dayal� olarak tan�m� (deskripsiyunu) yap�ld��� i�in bu bo�lu�u doldurmak ve bu sahada basit de olsa n�merik taksonominin �nemini vurgulamak amac�yla se�ilmi�tir.
          Bu iki t�r hakk�ndaki temel bilgiler; T�rkiye Floras�, Irak Floras� ve t�rlerin yay�mland�klar� ilk makalelerdir. Ancak t�rler hakk�ndaki �zellikler ve habitat-yay�l�� y�kseklikleri ile ilgili bilgiler yetersiz veya eksiktir. Bu nedenle t�rlerin yak�n akrabalar�yla farklar�n�, �zg�n �zellikleri, varyasyon s�n�rlar�n� belirleyici nitel ve nicel �zellikleri saptanmaya �al���lm��t�r. Bu �zelliklere ait veriler; �zel y�ntemler kullan�larak bitkinin boy, yaprak, �i�ek organlar�ndan al�nm��t�r.
         Veriler SPSS ve SAS istatistik veri analiz programlar� kullan�larak t�rlerin her birine ait say�sal �zelliklerin g�venirlik dereceleri, varyasyon ve de�i�im analizleri yap�lm��t�r.
         T�rlerin �i�eklenme d�nemleri, yay�l�� alanlar�n�n �zellikleri ve yay�l�� y�ksekli�i s�n�rlar� belirlenmeye �al���lm��t�r.

2. MATERYAL VE METOT

        �ki t�re ait �l��mleri al�nan �zellikler; T�rkiye Floras�'nda kullan�lan tan�mlay�c� �zellilerin ayn�s� (kar��la�t�rmada paralellik ta��mas� i�in) tercih edilmi�tir. Ayr�ca baz� �nemli �zelliklerde tan�ma ilave edilmi�tir
        Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�ne ait meyveli bitki �rne�i; B9 Van : Bah�esaray yolu, Varikrapet ge�idi kuzey yama�, kayal�k ve ta�l�k alan, 3500 m, 19.07.1998, (Demirku�, 6015 a, Demirku� 7015) lokalitesinden iki sefer toplanm��t�r. Bu �al��ma materyaline ait resim ve �l��mler amaca uygun; laboratuvar ortam�nda I��k Kutusu (DEM�RKU�, N., 2001) kullan�larak, g�r�nt�ler �zel bir y�ntemle (DEM�RKU�, N., M. KOYUNCU, M. G�L, 2000; BULINSKA-RADOMSKA, Zofia, 2000 ; Malik Ashiq Rabbani, Yoshie Murakami, KUGINUKI Yasuhisa, TAKAYANAGI Kenji, 1998) 2-15 kat b�y�lt�lerek scanner ile taranm��t�r. Bu t�re ait say�sal veriler laboratuar ortam�nda herbaryum kurallar�na uygun kurutulan �rneklerden 20-100 b�y�ltmeli mikroskop kullan�larak al�nm��t�r.

      Thlaspi kurdicum Hedge t�r�ne ait meyveli ve �i�ekli bitki �rnekleri;

     B9 Van: Ho�ap-G�zeldere ge�idi aras�, �e�menin �st� 2650 m, 21.04.2000, Demirku� , 7177.
     B9 Van: Ho�ap; G�zeldere ge�idi aras�,�e�menin alt� 2500 m, 07.05.2000, Demirku� , 7187.
     B9 Van: Ho�ap; G�zeldere ge�idi, 2700 m, 08.05.2002, Metin Arma�an, 1012.
     B9 Van: Ho�ap; G�zeldere ge�idi aras�, �e�menin �st� 2650 m, 28.05.2000, lokalitelerinden toplam 4 sefer toplanm��t�r.
     Bu �al��ma materyaline ait resim ve �l��mler; laboratuardaki kuru ve do�adaki taze �rneklerden al�nm��t�r.
     Her lokalitenin (�rneklerin topland��� adres) kuru materyaline ait 10 bitki �rne�i �zerinde; bitki boyu, �i�ek sap� uzunlu�u, g�vde alt-orta-�st yapraklar� uzunlu�u, taban yapra�� eni x boyu, �i�ek durumundaki alt-orta-�st �anak yapraklar� eni x boyu, �i�ek durumundaki alt-orta-�st ta� yapraklar� eni x boyu, �i�ek durumundaki meyve eni x boyu, alt-orta-�st meyvelere ait stilus �l��leri ile her g�vdenin �i�ek say�lar�na ait veriler toplanm��t�r.
Elde edilen veriler SPSS ve SAS istatistik programlar�yla analiz edilmi�tir (Resim 1,2, -Tablo 1, 2 -Grafik 1, 2 ).
T�rlere ait analiz edilen verilerin varyasyon kat say�lar� oran�na g�re en de�i�kenden en az de�i�ken �zelliklere do�ru bir s�ralama yap�larak grafikleri �izilmi�tir (Grafik 1, 2 ).
�ki t�r�n, T�rkiyeFloras�'ndaki orijinal �ngilizce ve T�rk�e tan�m� (deskripsyonunu) takiben ara�t�rmam�z sonucu elden verilere dayal� �ngilizce ve T�rk�e tan�mlar� (deskripsyonunu) verilmi�tir.

3.BULGULAR;

Resim 1,2,3., Thlaspi valerianoides Rech. fil. (Demirku� 7015)

Tablo 1. Thlaspi valerianoides Rech. fil. Bitkisinin Populasyon �rneklerine Ait Verilerin Tan�mlar�

 

�r. Say�s�

Minimum

Maximum

Ortalama

Sapma

De. Aral���

Bitki Boyu (cm)

25

3,30

7,50

5,2880

1,29882

1,687

�i�ek Say�s� (Adet)

25

4,00

18,00

8,5200

3,98037

15,843

Verimsiz G�vde Yaprak Uzunlu�u (mm)

10

5,00

11,00

7,9000

2,02485

4,100

Verimsiz G�vde Yaprak Eni (mm)

10

1,20

2,00

1,6700

,31287

,098

G�vde Alt Yapra�� Uzunlu�u (mm)

10

4,00

10,00

7,2000

1,81353

3,289

G�vde Orta Yapra�� Uzunlu�u (mm)

10

5,00

7,00

6,0500

,59861

,358

G�vde �st Yapra�� Uzunlu�u (mm)

10

5,00

7,00

6,1500

,66875

,447

G�vde Alt Yapra�� Eni (mm)

10

1,00

2,30

1,5900

,39567

,157

G�vde Orta Yapra�� Eni (mm)

10

1,30

3,00

2,0000

,58500

,342

G�vde �st Yapra�� Eni (mm)

10

2,00

3,00

2,5300

,44485

,198

Alt Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

Orta Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

0


�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

Alt Dal �anak Yaprak Eni (mm)

0

Orta Dal �anak Yaprak Eni (mm)

0

�st Dal �anak Yaprak Eni (mm)

0

Alt Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

Orta Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

�st Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

0

Alt Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

0

Orta Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

0

�st Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

0

Alt Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

10

2,50

4,50

3,6000

,61464

,378

Orta Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

10

2,50

4,30

3,5100

,59898

,359

�st Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

10

2,00

3,00

2,6200

,41580

,173

Alt Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

10

4,00

11,00

8,4800

2,18164

4,760

Orta Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

10

6,00

11,00

8,7000

1,56702

2,456

�st Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

10

6,50

10,50

8,5000

1,39443

1,944

Alt Dal Meyve Eni (mm)

10

1,30

3,00

2,3900

,50870

,259

Orta Dal Meyve Eni (mm)

10

2,00

3,00

2,6500

,35978

,129

�st Dal Meyve Eni (mm)

10

1,90

2,60

2,2000

,24944

,062

Alt Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

10

,80

1,70

1,3200

,26583

,071

Orta Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

10

1,00

1,50

1,2800

,24404

,060

�st Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

10

1,10

1,80

1,3300

,20028

,040

Yaprak Boyu/Yaprak Eni

10

3,13

6,67

4,7923

1,11821

1,250

G�vde Boyu/G�vde Eni

10

2,62

3,78

3,2102

,36539

,134

�i�ek Sap� Ortalamas�

10

2,50

3,93

3,2433

,43035

,185

�i�ek Sap� Uzunlu�u

30

2,00

4,50

3,2433

,69614

,485

Meyve Boyu/Meyve Eni

10

3,22

3,88

3,5418

,21006

,044

Sapma

7

,21

1,30

,6214

,43493

,189

Ortalama

7

1,31

5,29

3,5184

1,28311

1,646

De�i�im Aral���

7

5,93

24,56

16,7959

6,89603

47,555

Valid N (listwise)

0

 

Grafik 1. Thlaspi valerianoides Rech. Fil, �zelliklerin De�i�im Kat Say� Oranlar�

yaprak boyu/yaprak eni

bitki boyu

stilus uzunlu�u

meyve boyu/meyve eni

51,506173

24,561649

18,0699236

14,9246157

 

 

Resim 4.,5.,6.,7.,8.,Thlaspi kurdicum Hedge (Demirku� 7177)

Tablo 2.Thlaspi kurdicum Hedge Bitkisinin 4 Populasyon �rne�ine Ait Verilerin Tan�mlar�

 

�r. Say�s�

De. Aral���

Minimum

Maximum

Ortalama

Sapma

Bitki Boyu (cm)

123

8,80

1,70

10,50

4,8415

1,97488

�i�ek Say�s� (Adet)

123

24,00

1,00

25,00

9,9268

4,77729

Verimsiz G�vde Yaprak Uzunlu�u (mm)

35

9,00

5,00

14,00

9,1571

2,48753

Verimsiz G�vde Yaprak Eni (mm)

35

,90

,10

1,00

,2771

,28500

G�vde Alt Yapra�� Uzunlu�u (mm)

35

9,00

3,00

12,00

8,0571

2,30016

G�vde Orta Yapra�� Uzunlu�u (mm)

35

7,00

5,00

12,00

8,5000

2,26871

G�vde �st Yapra�� Uzunlu�u (mm)

35

6,00

6,00

12,00

8,1429

1,92725

G�vde Alt Yapra�� Eni (mm)

35

2,60

,30

2,90

,9771

,53086

G�vde Orta Yapra�� Eni (mm)

35

2,40

,60

3,00

1,6286

,60077

G�vde �st Yapra�� Eni (mm)

35

2,00

1,00

3,00

1,8686

,61298

Alt Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

30

1,10

1,90

3,00

2,4400

,39357

Orta Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

27

1,20

1,90

3,10

2,4556

,35446

�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm)

27

1,50

1,50

3,00

2,2926

,35293

Alt Dal �anak Yaprak Eni (mm)

30

,90

1,00

1,90

1,3533

,25560

Orta Dal �anak Yaprak Eni (mm)

27

,90

1,00

1,90

1,4037

,25341

�st Dal �anak Yaprak Eni (mm)

27

1,00

,90

1,90

1,3444

,23912

Alt Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

30

3,00

3,00

6,00

4,7433

,94820

Orta Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

27

3,00

3,00

6,00

4,5370

,94996

�st Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm)

26

3,50

2,50

6,00

4,2923

,81874

Alt Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

30

1,20

1,00

2,20

1,8367

,28099

Orta Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

27

,90

1,30

2,20

1,8111

,23751

�st Dal Ta� Yaprak Eni (mm)

26

1,00

1,00

2,00

1,6731

,24258

Alt Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

35

5,50

1,50

7,00

4,4343

1,51171

Orta Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

33

5,00

1,00

6,00

3,7394

1,40311

�st Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm)

33

4,50

,50

5,00

3,0455

1,18877

Alt Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

10

2,50

4,50

7,00

6,1000

,73786

Orta Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

5

1,40

5,50

6,90

6,0800

,50695

�st Dal Meyve Uzunlu�u (mm)

5

2,00

5,00

7,00

5,9000

,74162

Alt Dal Meyve Eni (mm)

10

1,30

1,70

3,00

2,3300

,42177

Orta Dal Meyve Eni (mm)

5

,80

1,90

2,70

2,4200

,30332

�st Dal Meyve Eni (mm)

5

1,00

2,00

3,00

2,2800

,43818

Alt Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

10

,70

,50

1,20

,9450

,20609

Orta Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

5

,40

1,00

1,40

1,1400

,15166

�st Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm)

5

,40

,90

1,30

1,1000

,15811

Valid N (listwise)

0

Grafik 2. Thlaspi kurdicum Hedge, �zelliklerin De�i�im Katsay� Oranlar�

bitki boyu

yaprak boyu / yaprak eni

�anak yaprak boyu/ �anak yaprak eni

ta� yaprak boyu / ta� yaprak eni

meyve boyu/ meyve eni

40,79098

33,3943357

14,7261787

13,3075425

8,659198

Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�n�n, T�rkiye Floras�'ndaki orijinal tan�m�

       Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).

       �ok y�ll�k, k�kler odunsu ve �i�eksiz (verimsiz) g�vdeler k�sa boylu , �i�ekli g�vdeler 4-6 cm. Taban yapraklar� rozet formunda; dar dikd�rtgenimsi- merceksi , yaprak kenarlar� d�z veya hafif krenat . G�vde yapraklar� k�smen bol., G�vde yapraklar�; dikd�rtgenimsi, saps�z yaprak taban� kulak memesi gibi uzam��. Ta� yapraklar 5-8 mm, g�l renginde. �i�ek durumu ba���k (capitate)-yalanc� �emsiye �eklinde, meyveye ge�ince uzar. Silikula meyve hafif bas�k dikd�rtgen �eklinde taban� daralan (cuneate) yap� g�sterir. Olgun meyvesi bilinmiyor. �i�eklenme zaman� 5-6. Y�ksek da�l�k alanlar , yakla��k . 2900 m.
       Tip �rne�i: [Turkey B9 Siirt] M�k�s ge�idi, M�k�s’�n 13 kilometre kuzeyi Aghzi Gedih. 2900 m, 24 vi 1939 :Fr�din 238a (holo. UPS! iso. W!).
       Endemic: Ir.-Tur. element.
       Bu t�r Sadece tip �rne�inden biliniyor. �zg�n bir t�rd�r. Kafkasya’da yay�l�� g�steren T. pumilum Stev. t�r�nden t�remi�tir. T. kurdicum Rech fil. t�r�ne  akrabal�k derecesi azd�r..

The description of Thlaspi valerianoides Rech. Fil. in The Flora of Turkey

        Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).

        Perennial, with woody rootstock and short spreading sterile shoots, flowering shoots 4-6 cm high. Basal leaves oblong-lanceolate, subentire or crenulate, rosette-forming. Cauline leaves � densely covering stem, oblong, sessile, shortly auriculate. Petals 5-8 mm, rose. Inflorescence capitate-corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae slightly compressed, oblong-cuneate at base - mature fruits unknown. Fl. 5-6. High alpine, c. 2900 m.
       
Type: [ Turkey B9 Siirt] M � k � s, Pass Aghzi Gedih. 13 km nordlich von M � k � s, Nordhang. 2900 m, 24 vi 1939 :Fr � din 238a (holo. UPS! iso. W!)
        Endemic: Ir.-Tur. element.
       Only known from the type gathering. Apparently a distinct species, allied to the Caucasian T. pumilum Stev. and less closely to T. kurdicum.

     

          Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�n�n, �al��ma sonucunda elde edilen verilere dayal� olarak ortaya ��kan son tan�m�

    Thlaspi valerianoides
Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).

      �ok y�ll�k, k�kler odunsu ve �i�eksiz (verimsiz) g�vdeler k�sa boylu, �i�ekli g�vdeler, 3.30-8cm. Taban yapraklar� rozet formunda; dar dikd�rtgenimsi- merceksi , yaprak kenarlar� d�z veya hafif krenat . , verimsiz g�vde yapraklar� spatula �eklinde, 5-12x1.2-3 mm. G�vde yapraklar� k�smen bol., G�vde yapraklar�; dikd�rtgenimsi, saps�z yaprak taban� kulak memesi gibi uzam�� veya kulak memesi yok , 4-10x1-3.5 mm. Ta� yapraklar 5-8 mm, g�l renginde. �i�ek saplar� 2.5-5.5 mm.�i�ek durumu, 3-20 �i�ekli, ba���k (capitate)-yalanc� �emsiye �eklinde, meyve ge�ince uzar. Silikula meyve hafif bas�k dikd�rtgen-mercek �eklinde, taban� daralan (cuneate) yap� g�sterir. Olgun meyveler ; 4-11 x 1.30-3.5 mm . Meyve stilusu 1-5 mm. Tohumlar ye�ilimsi-alt�n sar�s� renkte, y�zeyi d�z, buru�uk, d�z �izgil. Her lokulusta 1-3 tane tohum vard�r. �i�eklenme zaman�. 5-7. Y�ksek da�l�k alanlar. 2900-3500 m.
     
Tip �rne�i: [Turkey B9 Siirt] M�k�s ge�idi, M�k�s’�n 13 kilometre kuzeyi Aghzi Gedih. 2900 m, 24 vi 1939 :Fr�din 238a (holo. UPS! iso. W!).
      B9 Van : Bah�esaray Yolu, Artos Da��, Varikrapet Ge�idi kuzey yama�, 3500 m., 19.07.1998 . Demirku�, 7015 .
     Endemic:
Ir.-Tur. element.

The description of Thlaspi valerianoides Rech. in respect of this study;

      Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).

      Perennial, with woody rootstock and short spreading sterile shoots, flowering shoots 3.30-8cm high. Basal leaves oblong-lanceolate, subentire or crenulate, steril shoot leaves spatulate, 5-12x1.2-3 mm rosette-forming. Cauline leaves � densely covering stem, oblong, sessile, shortly auriculate or not, 4-10x1-3.5 mm. Petals 5-8 mm, rose. Pedicels 2.5-5.5 mm.Inflorescence; 3-20 flowered capitate-corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae slightly compressed, oblong-lanceolate, cuneate at base. Mature fruits; 4-11 x 1.30-3.5 mm . Fruiting style 1-5 mm. Seeds greenish to golden brown, rugose, smooth, striate, 1-3 in each loculus. Fl. 5-7.
      High alpine. 2900-3500 m.
     
Type: [ Turkey B9 Siirt] M � k � s, Pass Aghzi Gedih. 13 km nordlich von M � k � s, Nordhang. 2900 m, 24 vi 1939 :Fr � din 238a (holo. UPS! iso. W!).       Artos Mountain, Vari-Krapit Pass, 3500 m. 19.07.1998, Demirku�,7015.
      Endemic: Ir.-Tur. element.
           Thlaspi kurdicum Hedge t�r�n�n, T�rkiye Floras�'ndaki orijinal tan�m�

       Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).

       �ok y�ll�k g�vde - yaprak y�zeyi unumsu(glaucous)-k�kler odunsu ve verimsiz g�vdeler, yay�lan tipte (spreading sterile shoot). �i�ekli g�vdeler 4-10 cm . Taban yapraklar� dar-bas�k dik d�rtgenimsi (oblong), ort. 10 x 2-5 mm rozet olu�turmu�-yaprak sap� ile kayna�m�� . G�vde yapraklar� seyrek birka� tane dar-bas�k dikd�rtgenimsi , ort. 8 x 2 mm , yaprak sap� g�vdeyi sarm�� (amplexi-caul )- yaprak taban� kulak memesi �eklinde(auriculate) veya yaprak sap� d�z. Ta� yapraklar beyaz , 5-8 x 2-5 mm. �i�ek durumu  yakla��k (+ -) yalanc� �emsiyemsi, meyve olu�unca uzar. Silikula meyve hafif bas�k, dikd�rtgensi, ort. 5-7 x 3-5 mm, yaprak ucu; akut veya hafif i�e girintili, meyvede stilusu 1-5 mm: meyve yapra�� (septum) 7-9 x 3 mm. tohum alt�n sar�s� renkte, y�zeyi d�z, her lokulusta 2-3 tane vard�r. �i�eklenme zaman� 5-6.
       Y�ksek da�l�k, kire�li ta�l�k alanlar , 3200-3600 m.
      
Tip �rne�i: [Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., hareketli kire�li ta�l�k alanlar. 3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!). B9 Van:�atak. Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! Kuzey Irak .,
        Ir.-Tur. element
.

The description of Thlaspi kurdicum Hedge in The Flora of Turkey

       Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).

       Glaucous perennial with woody rootstock and spreading sterile shoots, flowering shoots 4-10 cm. Basal leaves oblong, c. 10 x 2-5 mm drawn out at base into petiole, rosette-forming. Cauline leaves few, oblong, c. 8 x 2 mm, amplexi-caul, auriculate or not. Petals white, 5-8 x2-5 mm. Inflorescence + - corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae slightly compressed, oblong, c. 5-7 x 3-5 mm, acute or slightly ernarginate at apex, fruiting style 1-5 mm: septum 7-9 x 3 mm. Seeds golden brown, smooth, 2-3 in each loculus. Fl. 5-6.
      High alpine limestone screes, 3200-3600 m.
     
Type: [Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., mobile limestone screes.. 3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!). Kurdistan . B9 Van: d. �atak. Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! N. Iraq .
       Ir.-Tur. element
.
       Known from a number of gatherings in the high alps of Kurdistan . With a tendency to form local mountain races, the variability of the species is discussed with the original description. A specimen from Hakkari (Cilo Da., 3600 m, D, 24205!) may also be referable to this species but the valves have been shed.

 

 

Thlaspi kurdicum Hedge t�r�n�n, �al��ma sonucunda elde edilen verilere dayal� olarak ortaya ��kan yeni tan�m�

          Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).

           �ok y�ll�k g�vde - yaprak y�zeyi unumsu(glaucous)-k�kler odunsu ve verimsiz g�vdeler yay�lan tipte (spreading sterile shoot). Verimsiz (�i�eksiz-k�s�r) g�vde yapraklar� 5-15x0.1-1.5 mm, �i�ekli g�vdeler 1.7-11 cm. G�vde alt yapraklar� dar dikd�rtgenimsi, 3- 13 x .3-5 mm, yaprak sap� g�vdeyi sarm��- yaprak taban�nda kulak memesi var veya yaprak sap� d�z. G�vde orta yapraklar� birka� tane, dar dikd�rtgenimsi, 5-12 x 0.6-4 mm, g�vde �st yapraklar� birka� tane, dar dikd�rtgenimsi, 6-13 x 1-4 mm yaprak sap� g�vdeyi sarm�� (amplexi-caul )- yaprak taban� kulak memesi �eklinde (auriculate) veya yaprak sap� d�z. �i�ek, meyve saplar�, 0.5-7.5 mm.�anak yapraklar 1.9-3.5 x 0.9-2.1 mm. Ta� yapraklar� beyaz, 2.5-7.5 x 1-.4.5 mm. �i�ek durumu, 1-27 �i�ekli, �i�ek durumu + - yalanc� �emsiyemsi, meyve olu�unca uzar. Silikula meyve hafif bas�k, dikd�rgensi, ort. 4.5-7.5x 1.7-4 mm, yaprak ucu; akut veya hafif i�e girintili, meyvede stilusu 0.5-2.5 mm:meyve yapra�� (septum) 7-9 x 3 mm. tohum alt�n sar�s� renkte, y�zeyi d�z, her lokulusta 2-3 tane vard�r. �i�eklenme zaman� 4-6.
          Y�ksek da�l�k, kire�li ta�l�k alanlar , 2600-3600 m.
         
Tip �rne�i: [Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., hareketli kire�li ta�l�k alanlar. 3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!). B9  Van:. �atak. Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! G�zel Dere ge�idi. 2650 m., Demirku� 7177 . Kuzey Irak,
          Ir.-Tur. element
.

The description of Thlaspi kurdicum Hedge in respect of this study;

           Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).

           Glaucous perennial with woody rootstock and spreading sterile shoot. Sterile shoot leaves acerosus 5-15x0.1-1.5 mm, flowering shoots 1.7-11 cm. Lower cauline leaves oblong, 3- 13 x .3-5 mm drawn out at base into petiole, rosette-forming. Median cauline leaves few, oblong, 5-12 x 0.6-4 mm, Upper cauline leaves few, oblong, 6-13 x 1-4 mm amplexi-caul, auriculate or not. Pedicels, 0.5-7.5 mm.Sepals 1.9-3.5 x 0.9-2.1 mm. Petals white, 2.5-7.5 x 1-.4.5 mm. Inflorescence, 1-27 flowered, + - corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae slightly compressed, oblong, 4.5-7.5x 1.7-4 mm, acute or slightly emarginate at apex, fruiting style 0.5-2.5 mm: septum 7-9 x 3 mm. Seeds golden brown, smooth, 1-3 in each loculus. Fl. 4-6.
          High alpine limestone screes, 2600-3600 m.
         
Type: [Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., mobile limestone screes.. 3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!). Kurdistan  B9 Van: d. �atak. Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! G�zel Dere Pass. 2650 m., Demirku�7177. N. Iraq .
          Ir.-Tur. Element.

4.SONU�

Bu �al��ma ile �u sonu�lar elde edilmi�tir;

       Literat�rde az bilinen, d�nyada sadece Van y�resinden bilinen (Thlaspi valerianoides Rech. fil. ) – Van ve Kuzey Irak’ta (Thlaspi kurdicum Hedge) yay�l�� g�steren bu t�rlerin; morfolojik �zellikleri, �i�eklenme d�nemleri, yay�l�� y�kseklikleri hakk�nda daha ayr�nt�l� ve sa�l�kl� bilgi verilmi�tir. �ki t�r�n daha g�venilir tan�mlar� (deskripsonu) ortaya ��km��t�r.
      Bu konuda yap�lacak n�merik taksonomiye y�nelik �al��malar�n h�zl�, pratik ve sa�l�kl� yap�lmas� i�in; istatistik analizde SPSS ve SAS gibi paket programlar�n etkili bi�imde kullan�lmas�, ekip �al��mas� ve uygulanan y�ntemler bak�m�ndan �rnek olu�mu�tur.
      Bitki boyu, yaprak boyu / eni, �anak yaprak boyu / eni, ta� yaprak boyu / eni, meyve boyu / eni ve di�er baz� �zellikleri bak�m�ndan incelenen bu iki t�re ait say�sal verilerin istatistik analizleri ile; bu t�rler i�in;en �ok de�i�iklik g�steren karakterden en az de�i�iklik g�sterene do�ru, de�i�im katsay�lar� belirlenmi�tir. Bu bilgilere g�re en g�venilir (en az de�i�ken) say�sal �zelliklerin s�ras�yla; meyve, ta� yaprak, �anak yaprak, g�vde yapra�� ve bitki boyuna ait oldu�u saptanm��t�r
      T�rlerin, populasyon, tan�mlay�c� ve kuru materyal resimleri �ekilmi� veya scan edilmi�tir.
      Dijital ortama �zel bir y�ntemle b�y�lt�lerek aktar�lan resimler, t�rlerin bundan sonra bilgisayar ortam�nda, nicel ve nitel �zellikleri sa�l�kl� bir �ekilde te�his ama�l� kullan�labilecektir.
      T�rlerin �nternet ortam�nda yay�mlanmas� i�in gerekli olan verileriler toplanm��t�r.

  KAYNAKLAR:

[1] DEM�RKU�, N., 2001. Taray�c�n�n (scanner) �zelli�ine Ba�l� Olarak Resim, Hareketsiz Cisim ve Varl�klar�n G�r�nt�lerini Bilgisayara Aktarma Cihaz�. Bulu� Tasnif S�n�f�: H04N, Bulu� M�racaat No: TR 2000 01807 A2, T�rk Patent Enstit�s�, Resmi Patent B�lteni, 2001/64, Yay�n Tarihi: 22.10.2001, sf. 171, Ankara. A s�n�f�ndan Patenti almaya de�e g�r�lm��t�r.

[2] DEM�RKU�, N., KOYUNCU,M., G�L, M., 2000. The Endemic Plants of Van Province. Proceedings of the 2nd Balkan Botanical Congress, 16-18.05.2000. Plants of the Balkan Penisula: into the next Millennium, Vol.1, 163-170, Istanbul University, Turkey.

[3] DAVIS,P.H., 1965. Flora of Turkey and The East Aegean Islands , Vol 1. Edinburgh Univ. Press.

[4] Malik Ashiq Rabbani, Yoshie Murakami, KUGINUKI Yasuhisa, TAKAYANAGI Kenji, 1998 Genetic variation in radish (Raphanus sativus L.) germplasm from Pakistan using morphological traits and RAPDs, Genetic Resources and Crop Evolution 45: 307-316, � 1998 Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands .

[5] BULINSKA-RADOMSKA, Zofia, 2000 , Morphological relationships among 15 species of Trifolium occurring in Poland, Genetic Resources and Crop Evolution 47: 267-272, � 2000 Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands.1

website counter
website counter