![]() |
Numeric Taxonomic Study of The Pertaining to Thlaspi valerianoides Rech. fil. And Thlaspi kurdicum Hedge species
Do�. Dr. Nasip DEM�RKU�
YY� E�itim Fak�ltesi O�MFA Biyoloji ABD
Prof. Dr. Cemil TUN�
YY� E�itim Fak�ltesi O�MFA Matematik ABD
Prof. Dr. Hayrettin OKUT
YY� Ziraat Fak�ltesi Zootekni B�l�m� Biyometri-Genetik ABD
Abstract
Between 1998-2002 years; the plant samples of Thlaspi valerianoides Rech. fil. one time in July and the ones of Thlaspi kurdicum Hedge five times collected between April and June. The fresh and dry plant materials photographed and scanned with I��k Kutusu. The observations had been done on the populations of both species. The investigation performed with 10 semples concerning the each location that materyals had been collected. The data analyzed with the SPSS and SAS packet programs(Table 1, 2).
In this presentation; a brief show that relating to the plant samples and their collected locations will be demonstrated. Eventually, the contributions of the taxonomy (Text 1,2,3,4, ) and the result of this investigation of the presentation will be explained (Graphics 1, 2).
Thlaspi valerianoides Rech. fil. ve Thlaspi kurdicum Hedge
T�RLER�NE
A�T N�MER�K TAKSONOM� �ALI�MASI
�ZET
1998-2002 y�llar� aras�nda
Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r� Temmuz
ay�nda bir kez ve Thlaspi kurdicum Hedge t�r� Nisan ve Haziran aylar� aras�nda 5 kez toplanm��t�r. Taze ve kuru materyallere ait foto�raflar
�ekilmi� ve bitkiler I��k Kutusu ile scane (taranm��t�r) edilmi�tir. T�rlere ait
populasyon g�zlemleri yap�lm��t�r. Her lokaliteye (�rneklerin topland��� adres)
ait kuru materyale dayanan 10 bitki �rne�i �zerinde de�i�ik �zellikler
saptanm��t�r. Bu veriler SPSS ve SAS paket programlar� ile analiz edilerek
de�erlendirilmi�tir (Tablo 1, 2).
Bildiri sunumunda; bitki �rneklerinin topland��� lokaliteler ve bitki
�rneklerinin tan�t�m�na ili�kin k�sa bir dijital g�steri yap�lacak ve elde
edilen n�merik taksonomi sonu�lar�( Metin 1,2,3,4, ) takdim edilerek bu sonu�lar�n taksonomiye
bilimsel katk�lar� a��klanacakt�r (Grafik 1, 2).
1.G�R��
Thlaspi valerianoides Rech. fil. ve
Thlaspi kurdicum Hedge, t�rleri; literat�rde
nicel ve nitel �zellikleri bak�m�ndan az materyale dayal� olarak tan�m�
(deskripsiyunu) yap�ld��� i�in bu bo�lu�u doldurmak ve bu sahada basit de olsa
n�merik taksonominin �nemini vurgulamak amac�yla se�ilmi�tir.
Bu iki t�r hakk�ndaki
temel bilgiler; T�rkiye Floras�, Irak Floras� ve t�rlerin yay�mland�klar� ilk
makalelerdir. Ancak t�rler hakk�ndaki �zellikler ve habitat-yay�l��
y�kseklikleri ile ilgili bilgiler yetersiz veya eksiktir. Bu nedenle t�rlerin
yak�n akrabalar�yla farklar�n�, �zg�n �zellikleri, varyasyon s�n�rlar�n�
belirleyici nitel ve nicel �zellikleri saptanmaya �al���lm��t�r. Bu �zelliklere
ait veriler; �zel y�ntemler kullan�larak bitkinin boy, yaprak, �i�ek
organlar�ndan
al�nm��t�r.
Veriler
SPSS ve SAS istatistik veri analiz programlar� kullan�larak t�rlerin her birine
ait say�sal �zelliklerin g�venirlik dereceleri, varyasyon ve de�i�im analizleri
yap�lm��t�r.
T�rlerin
�i�eklenme d�nemleri, yay�l�� alanlar�n�n �zellikleri ve yay�l�� y�ksekli�i
s�n�rlar� belirlenmeye �al���lm��t�r.
2. MATERYAL VE METOT
�ki t�re ait �l��mleri al�nan
�zellikler; T�rkiye Floras�'nda kullan�lan tan�mlay�c� �zellilerin ayn�s�
(kar��la�t�rmada paralellik ta��mas� i�in) tercih edilmi�tir. Ayr�ca baz� �nemli
�zelliklerde tan�ma ilave edilmi�tir
Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�ne ait
meyveli bitki �rne�i; B9 Van : Bah�esaray yolu, Varikrapet ge�idi kuzey yama�,
kayal�k ve ta�l�k alan, 3500 m, 19.07.1998, (Demirku�, 6015 a, Demirku� 7015)
lokalitesinden iki sefer toplanm��t�r. Bu �al��ma materyaline ait resim ve
�l��mler amaca uygun; laboratuvar ortam�nda I��k Kutusu (DEM�RKU�, N., 2001) kullan�larak, g�r�nt�ler �zel bir y�ntemle (DEM�RKU�, N., M. KOYUNCU, M.
G�L, 2000; BULINSKA-RADOMSKA, Zofia, 2000 ; Malik Ashiq Rabbani, Yoshie
Murakami, KUGINUKI Yasuhisa, TAKAYANAGI Kenji, 1998) 2-15 kat b�y�lt�lerek
scanner ile taranm��t�r. Bu t�re ait say�sal veriler laboratuar ortam�nda
herbaryum kurallar�na uygun kurutulan �rneklerden 20-100 b�y�ltmeli mikroskop
kullan�larak al�nm��t�r.
Thlaspi kurdicum Hedge t�r�ne ait meyveli ve �i�ekli bitki �rnekleri;
B9 Van: Ho�ap-G�zeldere ge�idi aras�, �e�menin �st�
2650 m, 21.04.2000, Demirku� , 7177.
B9 Van: Ho�ap;
G�zeldere ge�idi aras�,�e�menin alt� 2500 m, 07.05.2000, Demirku� , 7187.
B9 Van: Ho�ap; G�zeldere ge�idi, 2700 m,
08.05.2002, Metin Arma�an, 1012.
B9 Van: Ho�ap;
G�zeldere ge�idi aras�, �e�menin �st� 2650 m, 28.05.2000, lokalitelerinden
toplam 4 sefer toplanm��t�r.
Bu �al��ma materyaline
ait resim ve �l��mler; laboratuardaki kuru ve do�adaki taze �rneklerden
al�nm��t�r.
Her lokalitenin (�rneklerin topland���
adres) kuru materyaline ait 10 bitki �rne�i �zerinde; bitki
boyu, �i�ek sap� uzunlu�u, g�vde alt-orta-�st yapraklar� uzunlu�u, taban yapra��
eni x boyu, �i�ek durumundaki alt-orta-�st �anak yapraklar� eni x boyu, �i�ek
durumundaki alt-orta-�st ta� yapraklar� eni x boyu, �i�ek durumundaki meyve eni
x boyu, alt-orta-�st meyvelere ait stilus �l��leri ile her g�vdenin �i�ek
say�lar�na ait veriler toplanm��t�r.
Elde edilen veriler SPSS ve SAS
istatistik programlar�yla analiz edilmi�tir (Resim 1,2, -Tablo 1, 2 -Grafik 1, 2 ).
T�rlere ait analiz edilen
verilerin varyasyon kat say�lar� oran�na g�re en de�i�kenden en az de�i�ken
�zelliklere do�ru bir s�ralama yap�larak grafikleri �izilmi�tir (Grafik 1, 2 ).
�ki t�r�n, T�rkiyeFloras�'ndaki orijinal �ngilizce ve T�rk�e
tan�m� (deskripsyonunu) takiben ara�t�rmam�z sonucu elden verilere dayal�
�ngilizce ve T�rk�e tan�mlar� (deskripsyonunu) verilmi�tir.
3.BULGULAR;
Resim 1,2,3., Thlaspi valerianoides Rech. fil. (Demirku�
7015)
Tablo 1. Thlaspi valerianoides Rech. fil. Bitkisinin Populasyon �rneklerine Ait Verilerin Tan�mlar�
|
�r. Say�s� |
Minimum |
Maximum |
Ortalama |
Sapma |
De. Aral��� | |
|
Bitki Boyu (cm) |
25 |
3,30 |
7,50 |
5,2880 |
1,29882 |
1,687 |
|
�i�ek Say�s� (Adet) |
25 |
4,00 |
18,00 |
8,5200 |
3,98037 |
15,843 |
|
Verimsiz G�vde Yaprak Uzunlu�u (mm) |
10 |
5,00 |
11,00 |
7,9000 |
2,02485 |
4,100 |
|
Verimsiz G�vde Yaprak Eni (mm) |
10 |
1,20 |
2,00 |
1,6700 |
,31287 |
,098 |
|
G�vde Alt Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
10 |
4,00 |
10,00 |
7,2000 |
1,81353 |
3,289 |
|
G�vde Orta Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
10 |
5,00 |
7,00 |
6,0500 |
,59861 |
,358 |
|
G�vde �st Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
10 |
5,00 |
7,00 |
6,1500 |
,66875 |
,447 |
|
G�vde Alt Yapra�� Eni (mm) |
10 |
1,00 |
2,30 |
1,5900 |
,39567 |
,157 |
|
G�vde Orta Yapra�� Eni (mm) |
10 |
1,30 |
3,00 |
2,0000 |
,58500 |
,342 |
|
G�vde �st Yapra�� Eni (mm) |
10 |
2,00 |
3,00 |
2,5300 |
,44485 |
,198 |
|
Alt Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
Orta Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|
�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
Alt Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
Orta Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
�st Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
Alt Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
Orta Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
�st Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
0 |
|||||
|
Alt Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
Orta Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
�st Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
0 |
|||||
|
Alt Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
10 |
2,50 |
4,50 |
3,6000 |
,61464 |
,378 |
|
Orta Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
10 |
2,50 |
4,30 |
3,5100 |
,59898 |
,359 |
|
�st Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
10 |
2,00 |
3,00 |
2,6200 |
,41580 |
,173 |
|
Alt Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
10 |
4,00 |
11,00 |
8,4800 |
2,18164 |
4,760 |
|
Orta Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
10 |
6,00 |
11,00 |
8,7000 |
1,56702 |
2,456 |
|
�st Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
10 |
6,50 |
10,50 |
8,5000 |
1,39443 |
1,944 |
|
Alt Dal Meyve Eni (mm) |
10 |
1,30 |
3,00 |
2,3900 |
,50870 |
,259 |
|
Orta Dal Meyve Eni (mm) |
10 |
2,00 |
3,00 |
2,6500 |
,35978 |
,129 |
|
�st Dal Meyve Eni (mm) |
10 |
1,90 |
2,60 |
2,2000 |
,24944 |
,062 |
|
Alt Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
10 |
,80 |
1,70 |
1,3200 |
,26583 |
,071 |
|
Orta Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
10 |
1,00 |
1,50 |
1,2800 |
,24404 |
,060 |
|
�st Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
10 |
1,10 |
1,80 |
1,3300 |
,20028 |
,040 |
|
Yaprak Boyu/Yaprak Eni |
10 |
3,13 |
6,67 |
4,7923 |
1,11821 |
1,250 |
|
G�vde Boyu/G�vde Eni |
10 |
2,62 |
3,78 |
3,2102 |
,36539 |
,134 |
|
�i�ek Sap� Ortalamas� |
10 |
2,50 |
3,93 |
3,2433 |
,43035 |
,185 |
|
�i�ek Sap� Uzunlu�u |
30 |
2,00 |
4,50 |
3,2433 |
,69614 |
,485 |
|
Meyve Boyu/Meyve Eni |
10 |
3,22 |
3,88 |
3,5418 |
,21006 |
,044 |
|
Sapma |
7 |
,21 |
1,30 |
,6214 |
,43493 |
,189 |
|
Ortalama |
7 |
1,31 |
5,29 |
3,5184 |
1,28311 |
1,646 |
|
De�i�im Aral��� |
7 |
5,93 |
24,56 |
16,7959 |
6,89603 |
47,555 |
|
Valid N (listwise) |
0 |
Grafik 1. Thlaspi valerianoides Rech. Fil, �zelliklerin De�i�im Kat Say� Oranlar�

|
yaprak boyu/yaprak eni |
bitki boyu |
stilus uzunlu�u |
meyve boyu/meyve eni |
|
51,506173 |
24,561649 |
18,0699236 |
14,9246157 |
Resim 4.,5.,6.,7.,8.,Thlaspi kurdicum Hedge (Demirku� 7177)
Tablo 2.Thlaspi kurdicum Hedge Bitkisinin 4 Populasyon �rne�ine Ait
Verilerin Tan�mlar�
|
�r. Say�s� |
De. Aral��� |
Minimum |
Maximum |
Ortalama |
Sapma | |
|
Bitki Boyu (cm) |
123 |
8,80 |
1,70 |
10,50 |
4,8415 |
1,97488 |
|
�i�ek Say�s� (Adet) |
123 |
24,00 |
1,00 |
25,00 |
9,9268 |
4,77729 |
|
Verimsiz G�vde Yaprak Uzunlu�u (mm) |
35 |
9,00 |
5,00 |
14,00 |
9,1571 |
2,48753 |
|
Verimsiz G�vde Yaprak Eni (mm) |
35 |
,90 |
,10 |
1,00 |
,2771 |
,28500 |
|
G�vde Alt Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
35 |
9,00 |
3,00 |
12,00 |
8,0571 |
2,30016 |
|
G�vde Orta Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
35 |
7,00 |
5,00 |
12,00 |
8,5000 |
2,26871 |
|
G�vde �st Yapra�� Uzunlu�u (mm) |
35 |
6,00 |
6,00 |
12,00 |
8,1429 |
1,92725 |
|
G�vde Alt Yapra�� Eni (mm) |
35 |
2,60 |
,30 |
2,90 |
,9771 |
,53086 |
|
G�vde Orta Yapra�� Eni (mm) |
35 |
2,40 |
,60 |
3,00 |
1,6286 |
,60077 |
|
G�vde �st Yapra�� Eni (mm) |
35 |
2,00 |
1,00 |
3,00 |
1,8686 |
,61298 |
|
Alt Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
30 |
1,10 |
1,90 |
3,00 |
2,4400 |
,39357 |
|
Orta Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
27 |
1,20 |
1,90 |
3,10 |
2,4556 |
,35446 |
|
�st Dal �anak Yaprak Uzunlu�u (mm) |
27 |
1,50 |
1,50 |
3,00 |
2,2926 |
,35293 |
|
Alt Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
30 |
,90 |
1,00 |
1,90 |
1,3533 |
,25560 |
|
Orta Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
27 |
,90 |
1,00 |
1,90 |
1,4037 |
,25341 |
|
�st Dal �anak Yaprak Eni (mm) |
27 |
1,00 |
,90 |
1,90 |
1,3444 |
,23912 |
|
Alt Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
30 |
3,00 |
3,00 |
6,00 |
4,7433 |
,94820 |
|
Orta Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
27 |
3,00 |
3,00 |
6,00 |
4,5370 |
,94996 |
|
�st Dal Ta� Yaprak Uzunlu�u (mm) |
26 |
3,50 |
2,50 |
6,00 |
4,2923 |
,81874 |
|
Alt Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
30 |
1,20 |
1,00 |
2,20 |
1,8367 |
,28099 |
|
Orta Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
27 |
,90 |
1,30 |
2,20 |
1,8111 |
,23751 |
|
�st Dal Ta� Yaprak Eni (mm) |
26 |
1,00 |
1,00 |
2,00 |
1,6731 |
,24258 |
|
Alt Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
35 |
5,50 |
1,50 |
7,00 |
4,4343 |
1,51171 |
|
Orta Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
33 |
5,00 |
1,00 |
6,00 |
3,7394 |
1,40311 |
|
�st Dal �i�ek Sap� Uzunlu�u (mm) |
33 |
4,50 |
,50 |
5,00 |
3,0455 |
1,18877 |
|
Alt Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
10 |
2,50 |
4,50 |
7,00 |
6,1000 |
,73786 |
|
Orta Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
5 |
1,40 |
5,50 |
6,90 |
6,0800 |
,50695 |
|
�st Dal Meyve Uzunlu�u (mm) |
5 |
2,00 |
5,00 |
7,00 |
5,9000 |
,74162 |
|
Alt Dal Meyve Eni (mm) |
10 |
1,30 |
1,70 |
3,00 |
2,3300 |
,42177 |
|
Orta Dal Meyve Eni (mm) |
5 |
,80 |
1,90 |
2,70 |
2,4200 |
,30332 |
|
�st Dal Meyve Eni (mm) |
5 |
1,00 |
2,00 |
3,00 |
2,2800 |
,43818 |
|
Alt Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
10 |
,70 |
,50 |
1,20 |
,9450 |
,20609 |
|
Orta Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
5 |
,40 |
1,00 |
1,40 |
1,1400 |
,15166 |
|
�st Dal Meyve Stilusu Uzunlu�u (mm) |
5 |
,40 |
,90 |
1,30 |
1,1000 |
,15811 |
|
Valid N (listwise) |
0 |
Grafik 2. Thlaspi kurdicum Hedge, �zelliklerin De�i�im Katsay� Oranlar�

|
bitki boyu |
yaprak boyu / yaprak eni |
�anak yaprak boyu/ �anak yaprak eni |
ta� yaprak boyu / ta� yaprak eni |
meyve boyu/ meyve eni |
|
40,79098 |
33,3943357 |
14,7261787 |
13,3075425 |
8,659198 |
Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�n�n, T�rkiye Floras�'ndaki orijinal tan�m�
Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).
�ok y�ll�k, k�kler odunsu ve �i�eksiz
(verimsiz) g�vdeler k�sa boylu , �i�ekli g�vdeler 4-6 cm. Taban
yapraklar� rozet formunda; dar dikd�rtgenimsi- merceksi , yaprak kenarlar� d�z
veya hafif krenat . G�vde yapraklar� k�smen bol., G�vde yapraklar�;
dikd�rtgenimsi, saps�z yaprak taban� kulak memesi gibi uzam��. Ta�
yapraklar 5-8 mm, g�l renginde. �i�ek durumu ba���k (capitate)-yalanc�
�emsiye �eklinde, meyveye ge�ince uzar. Silikula meyve hafif bas�k dikd�rtgen
�eklinde taban� daralan (cuneate) yap� g�sterir. Olgun meyvesi
bilinmiyor. �i�eklenme zaman� 5-6. Y�ksek da�l�k alanlar ,
yakla��k . 2900 m.
Tip �rne�i:
[Turkey B9 Siirt] M�k�s ge�idi, M�k�s’�n 13 kilometre kuzeyi Aghzi Gedih. 2900
m, 24 vi 1939 :Fr�din 238a (holo. UPS! iso. W!).
Endemic: Ir.-Tur.
element.
Bu t�r Sadece tip
�rne�inden biliniyor. �zg�n bir t�rd�r. Kafkasya’da yay�l�� g�steren T.
pumilum Stev. t�r�nden t�remi�tir. T. kurdicum Rech fil.
t�r�ne akrabal�k derecesi azd�r..
The description of Thlaspi valerianoides Rech. Fil. in The Flora of Turkey
Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).
Perennial, with woody rootstock
and short spreading sterile shoots, flowering shoots 4-6 cm high. Basal leaves
oblong-lanceolate, subentire or crenulate, rosette-forming. Cauline leaves �
densely covering stem, oblong, sessile, shortly auriculate. Petals 5-8 mm, rose.
Inflorescence capitate-corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae
slightly compressed, oblong-cuneate at base - mature fruits unknown.
Fl. 5-6. High alpine, c. 2900
m.
Type: [ Turkey B9 Siirt] M
� k � s, Pass Aghzi Gedih. 13 km nordlich von M � k � s, Nordhang. 2900 m, 24 vi
1939 :Fr � din 238a (holo. UPS! iso.
W!)
Endemic:
Ir.-Tur. element.
Only known from
the type gathering. Apparently a distinct species, allied to the Caucasian
T. pumilum Stev. and less closely to T. kurdicum.
Thlaspi valerianoides Rech. fil. t�r�n�n,
�al��ma sonucunda elde edilen verilere dayal� olarak ortaya ��kan son tan�m�
Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51
(1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).
�ok y�ll�k, k�kler odunsu ve �i�eksiz
(verimsiz) g�vdeler k�sa boylu, �i�ekli g�vdeler,
3.30-8cm. Taban yapraklar� rozet formunda; dar
dikd�rtgenimsi- merceksi , yaprak kenarlar� d�z veya hafif krenat . ,
verimsiz g�vde yapraklar� spatula �eklinde, 5-12x1.2-3 mm.
G�vde yapraklar� k�smen bol., G�vde yapraklar�; dikd�rtgenimsi, saps�z yaprak
taban� kulak memesi gibi uzam�� veya kulak memesi yok , 4-10x1-3.5
mm. Ta� yapraklar 5-8 mm, g�l renginde. �i�ek
saplar� 2.5-5.5 mm.�i�ek durumu, 3-20 �i�ekli, ba���k
(capitate)-yalanc� �emsiye �eklinde, meyve ge�ince uzar. Silikula meyve hafif
bas�k dikd�rtgen-mercek �eklinde, taban� daralan (cuneate) yap�
g�sterir. Olgun meyveler ; 4-11 x 1.30-3.5 mm
. Meyve stilusu 1-5 mm. Tohumlar ye�ilimsi-alt�n sar�s� renkte, y�zeyi
d�z, buru�uk, d�z �izgil. Her lokulusta 1-3 tane tohum vard�r. �i�eklenme
zaman�. 5-7. Y�ksek da�l�k alanlar. 2900-3500
m.
Tip �rne�i: [Turkey B9 Siirt]
M�k�s ge�idi, M�k�s’�n 13 kilometre kuzeyi Aghzi Gedih. 2900 m, 24 vi 1939
:Fr�din 238a (holo. UPS! iso. W!).
B9 Van : Bah�esaray Yolu, Artos Da��, Varikrapet Ge�idi kuzey yama�,
3500 m., 19.07.1998 . Demirku�, 7015 .
Endemic: Ir.-Tur. element.
The description of Thlaspi valerianoides Rech. in respect of this study;
Thlaspi valerianoides Rech. fil. in. Phyton 3:51 (1951). Ic.: Symb. Bot. Ups. 11(5): 11, f. 4(1952).
Perennial, with woody rootstock and short
spreading sterile shoots, flowering shoots
3.30-8cm high. Basal leaves oblong-lanceolate,
subentire or crenulate, steril shoot leaves spatulate, 5-12x1.2-3
mm rosette-forming. Cauline leaves � densely covering stem, oblong,
sessile, shortly auriculate or not, 4-10x1-3.5 mm. Petals 5-8
mm, rose. Pedicels 2.5-5.5 mm.Inflorescence; 3-20
flowered capitate-corymbose, elongating slightly in fruit. Siliculae
slightly compressed, oblong-lanceolate, cuneate at base.
Mature fruits; 4-11 x 1.30-3.5 mm .
Fruiting style 1-5 mm. Seeds greenish to golden brown, rugose, smooth,
striate, 1-3 in each loculus. Fl. 5-7.
High alpine. 2900-3500
m.
Type: [ Turkey B9 Siirt] M �
k � s, Pass Aghzi Gedih. 13 km nordlich von M � k � s, Nordhang. 2900 m, 24 vi
1939 :Fr � din 238a (holo. UPS! iso. W!).
Artos Mountain, Vari-Krapit Pass, 3500 m.
19.07.1998, Demirku�,7015.
Endemic: Ir.-Tur. element.
Thlaspi kurdicum Hedge t�r�n�n, T�rkiye
Floras�'ndaki orijinal tan�m�
Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).
�ok y�ll�k g�vde - yaprak y�zeyi
unumsu(glaucous)-k�kler odunsu ve verimsiz g�vdeler, yay�lan tipte (spreading
sterile shoot). �i�ekli g�vdeler 4-10 cm . Taban
yapraklar� dar-bas�k dik d�rtgenimsi (oblong), ort. 10 x 2-5
mm rozet olu�turmu�-yaprak sap� ile kayna�m�� . G�vde
yapraklar� seyrek birka� tane dar-bas�k dikd�rtgenimsi , ort. 8
x 2 mm , yaprak sap� g�vdeyi sarm�� (amplexi-caul )- yaprak taban�
kulak memesi �eklinde(auriculate) veya yaprak sap� d�z. Ta� yapraklar
beyaz , 5-8 x 2-5 mm. �i�ek durumu yakla��k (+ -) yalanc�
�emsiyemsi, meyve olu�unca uzar. Silikula meyve hafif bas�k,
dikd�rtgensi, ort. 5-7 x 3-5 mm, yaprak ucu; akut veya hafif i�e
girintili, meyvede stilusu 1-5 mm: meyve yapra��
(septum) 7-9 x 3 mm. tohum alt�n sar�s� renkte, y�zeyi d�z, her
lokulusta 2-3 tane vard�r. �i�eklenme zaman� 5-6.
Y�ksek da�l�k, kire�li ta�l�k
alanlar , 3200-3600
m.
Tip �rne�i: [Turkey B9 Van]
Gevas, Artos Da., hareketli kire�li ta�l�k alanlar. 3600 m, 15
vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!).
B9 Van:�atak. Kavu��ahap
Da., 3200 m, D. 23125! Kuzey Irak .,
Ir.-Tur.
element.
The description of Thlaspi kurdicum Hedge in The Flora of Turkey
Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).
Glaucous perennial with woody rootstock
and spreading sterile shoots, flowering shoots 4-10 cm. Basal leaves oblong,
c. 10 x 2-5 mm drawn out at base into petiole, rosette-forming. Cauline
leaves few, oblong, c. 8 x 2 mm, amplexi-caul, auriculate or not. Petals white,
5-8 x2-5 mm. Inflorescence + - corymbose, elongating slightly in fruit.
Siliculae slightly compressed, oblong, c. 5-7 x 3-5 mm, acute or slightly
ernarginate at apex, fruiting style 1-5 mm: septum 7-9 x 3 mm. Seeds golden
brown, smooth, 2-3 in each loculus. Fl.
5-6.
High alpine limestone screes,
3200-3600 m.
Type: [Turkey B9 Van]
Gevas, Artos Da., mobile limestone screes.. 3600 m, 15 vii
1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!). Kurdistan . B9 Van: d. �atak. Kavu��ahap
Da., 3200 m, D. 23125! N. Iraq .
Ir.-Tur. element.
Known from a number of gatherings in
the high alps of Kurdistan . With a tendency to form local mountain races, the
variability of the species is discussed with the original description. A
specimen from Hakkari (Cilo Da., 3600 m, D, 24205!) may also be
referable to this species but the valves have been shed.
Thlaspi kurdicum Hedge t�r�n�n, �al��ma sonucunda elde edilen verilere dayal� olarak ortaya ��kan yeni tan�m�
Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).
�ok y�ll�k g�vde
- yaprak y�zeyi unumsu(glaucous)-k�kler odunsu ve verimsiz g�vdeler yay�lan
tipte (spreading sterile shoot). Verimsiz (�i�eksiz-k�s�r) g�vde
yapraklar� 5-15x0.1-1.5 mm, �i�ekli g�vdeler 1.7-11
cm. G�vde alt yapraklar� dar dikd�rtgenimsi, 3- 13 x
.3-5 mm, yaprak sap� g�vdeyi sarm��- yaprak taban�nda kulak memesi var
veya yaprak sap� d�z. G�vde orta yapraklar� birka� tane, dar
dikd�rtgenimsi, 5-12 x 0.6-4 mm, g�vde �st yapraklar� birka�
tane, dar dikd�rtgenimsi, 6-13 x 1-4 mm yaprak sap� g�vdeyi sarm��
(amplexi-caul )- yaprak taban� kulak memesi �eklinde (auriculate) veya yaprak
sap� d�z. �i�ek, meyve saplar�, 0.5-7.5 mm.�anak
yapraklar 1.9-3.5 x 0.9-2.1 mm. Ta� yapraklar� beyaz,
2.5-7.5 x 1-.4.5 mm. �i�ek durumu, 1-27 �i�ekli,
�i�ek durumu + - yalanc� �emsiyemsi, meyve olu�unca uzar.
Silikula meyve hafif bas�k, dikd�rgensi, ort. 4.5-7.5x
1.7-4 mm, yaprak ucu; akut veya hafif i�e girintili, meyvede
stilusu 0.5-2.5 mm:meyve yapra�� (septum) 7-9 x 3 mm.
tohum alt�n sar�s� renkte, y�zeyi d�z, her lokulusta 2-3 tane vard�r.
�i�eklenme zaman� 4-6.
Y�ksek da�l�k,
kire�li ta�l�k alanlar , 2600-3600
m.
Tip �rne�i:
[Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., hareketli kire�li ta�l�k
alanlar. 3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E!
iso. K!). B9 Van:. �atak.
Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! G�zel Dere ge�idi. 2650 m.,
Demirku� 7177 . Kuzey Irak,
Ir.-Tur.
element.
The description of Thlaspi kurdicum Hedge in respect of this study;
Thlaspi kurdicum Hedge in Notes R.B.G. Edinb. 23: 547, f. 1 (1961).
Glaucous
perennial with woody rootstock and spreading sterile shoot. Sterile
shoot leaves acerosus 5-15x0.1-1.5 mm, flowering shoots 1.7-11
cm. Lower cauline leaves oblong, 3- 13 x .3-5
mm drawn out at base into petiole, rosette-forming. Median
cauline leaves few, oblong, 5-12 x 0.6-4 mm, Upper cauline
leaves few, oblong, 6-13 x 1-4 mm amplexi-caul, auriculate or not.
Pedicels, 0.5-7.5 mm.Sepals 1.9-3.5 x 0.9-2.1
mm. Petals white, 2.5-7.5 x 1-.4.5
mm. Inflorescence, 1-27 flowered, + - corymbose,
elongating slightly in fruit. Siliculae slightly compressed, oblong, 4.5-7.5x 1.7-4 mm, acute or slightly emarginate at
apex, fruiting style 0.5-2.5 mm: septum 7-9 x 3 mm. Seeds
golden brown, smooth, 1-3 in each loculus. Fl.
4-6.
High
alpine limestone screes, 2600-3600
m.
Type:
[Turkey B9 Van] Gevas, Artos Da., mobile limestone screes..
3600 m, 15 vii 1954, Davis & Polunin, D. 22806 (holo. E! iso. K!).
Kurdistan B9
Van: d. �atak. Kavu��ahap Da., 3200 m, D. 23125! G�zel
Dere Pass. 2650 m., Demirku�7177. N. Iraq
.
Ir.-Tur.
Element.
4.SONU�
Bu �al��ma ile �u sonu�lar elde edilmi�tir;
Literat�rde az bilinen, d�nyada sadece
Van y�resinden bilinen (Thlaspi valerianoides Rech. fil. ) – Van ve
Kuzey Irak’ta (Thlaspi kurdicum Hedge) yay�l�� g�steren bu
t�rlerin; morfolojik �zellikleri, �i�eklenme d�nemleri, yay�l�� y�kseklikleri
hakk�nda daha ayr�nt�l� ve sa�l�kl� bilgi verilmi�tir. �ki t�r�n daha g�venilir
tan�mlar� (deskripsonu) ortaya ��km��t�r.
Bu konuda yap�lacak n�merik taksonomiye
y�nelik �al��malar�n h�zl�, pratik ve sa�l�kl� yap�lmas� i�in; istatistik
analizde SPSS ve SAS gibi paket programlar�n etkili bi�imde kullan�lmas�, ekip
�al��mas� ve uygulanan y�ntemler bak�m�ndan �rnek olu�mu�tur.
Bitki boyu, yaprak boyu / eni, �anak yaprak
boyu / eni, ta� yaprak boyu / eni, meyve boyu / eni ve di�er baz� �zellikleri
bak�m�ndan incelenen bu iki t�re ait say�sal verilerin istatistik analizleri
ile; bu t�rler i�in;en �ok de�i�iklik g�steren
karakterden en az de�i�iklik g�sterene do�ru, de�i�im katsay�lar�
belirlenmi�tir. Bu bilgilere g�re en g�venilir (en az
de�i�ken) say�sal �zelliklerin s�ras�yla; meyve, ta� yaprak,
�anak yaprak, g�vde yapra�� ve bitki boyuna ait oldu�u saptanm��t�r
T�rlerin, populasyon,
tan�mlay�c� ve kuru materyal resimleri
�ekilmi� veya scan edilmi�tir.
Dijital
ortama �zel bir y�ntemle b�y�lt�lerek aktar�lan resimler, t�rlerin bundan sonra
bilgisayar ortam�nda, nicel ve nitel
�zellikleri sa�l�kl� bir �ekilde te�his ama�l�
kullan�labilecektir.
T�rlerin �nternet
ortam�nda yay�mlanmas� i�in gerekli olan verileriler toplanm��t�r.
KAYNAKLAR:
[1] DEM�RKU�, N., 2001. Taray�c�n�n (scanner) �zelli�ine Ba�l� Olarak Resim, Hareketsiz Cisim ve Varl�klar�n G�r�nt�lerini Bilgisayara Aktarma Cihaz�. Bulu� Tasnif S�n�f�: H04N, Bulu� M�racaat No: TR 2000 01807 A2, T�rk Patent Enstit�s�, Resmi Patent B�lteni, 2001/64, Yay�n Tarihi: 22.10.2001, sf. 171, Ankara. A s�n�f�ndan Patenti almaya de�e g�r�lm��t�r.
[2] DEM�RKU�, N., KOYUNCU,M., G�L, M., 2000. The Endemic Plants of Van Province. Proceedings of the 2nd Balkan Botanical Congress, 16-18.05.2000. Plants of the Balkan Penisula: into the next Millennium, Vol.1, 163-170, Istanbul University, Turkey.
[3] DAVIS,P.H., 1965. Flora of Turkey and The East Aegean Islands , Vol 1. Edinburgh Univ. Press.
[4] Malik Ashiq Rabbani, Yoshie Murakami, KUGINUKI Yasuhisa, TAKAYANAGI Kenji, 1998 Genetic variation in radish (Raphanus sativus L.) germplasm from Pakistan using morphological traits and RAPDs, Genetic Resources and Crop Evolution 45: 307-316, � 1998 Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands .
[5] BULINSKA-RADOMSKA, Zofia, 2000 , Morphological relationships among 15 species of Trifolium occurring in Poland, Genetic Resources and Crop Evolution 47: 267-272, � 2000 Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands.1