>
���������������������� ������������������������� �Yemek Tabusu II 45 Dakika
Yemek, yemek insano�lunun ve di�er
canl�lar�n ortak bir noktas�n� olu�turmakla�
beraber insan�n� bundan zevk
almas� ve tekrar�nda usanmamas� ve sosyalle�tirip bazen de� yasak oldu�u i�in uzak duruyoruz.
Yemek�
sahip oldu�unuz k�lt�r� evrenselle�tirip�
ve biyolojik devaml�l��� i�in �artt�r.
Geleneksel ,evrensel ,sosyal stat�� ve bazen de din insan�n neyin yenilip
yenilmeci�ini belirler ve k�lt�rel bir kimli�e sizi kavu�turur.bununla beraber
d�nyan�n nesrinde ya�ad���n�z� �nemli bir
etkendir.
Baz� besinler tiksindirici ve mide
buland�r�c� olmas� a��zdan kaynaklanan ve damak bir sorun de�il bu sadece
zihinsel bir k�lt�r�n etkisi olabilir.
�in 1.3 milyar bir n�fusa sahip bir �lke ve
bir sokak pazar�na gitti�inizde her �eyin yenilece�ini g�receksiniz.mutfa��nda
her t�rl� hayvan�n men�s�n� g�rmeniz do�al,ilginci olan taze k�pek ve koyun
penisini ha�lan�p yenildi�i ve bunun kendilerine cinsel g�c�n�� y�kseltti�ini ve b�breklere iyi geldi�ine
inan�l�yor.
Ba�lang��ta imparatorluk� yeme�i oldu�u ve daha sonra zengin ve
sa�l���na �nem verenler� ki�ilerde tercih
etmesinin sebebi kendilerini� iyile�tirdi�i
ve insan lebisoni y�kseltti�ini bununla beraber cinsel ihtidas�n� y�kseltti�ini
inan�l�yor.
Venez�ella da� yerli k�z�l derileri� d�nyan�n en b�y�k �r�mce�ini olan
tarantoralar�� yemesi onlar�n normal
geleneksel� bir par�as� oldu�una ve
g�venilir ve besin de�eri y�ksek olu�una inan�lmas� ve buna kar�� bir tabu geli�tirmedi�inin
bir sebebi k�lt�rlerinin bir par�as� olmas� ve bundan iftihar etmesi ,ayn�
zaman da yemek tabusu daha �ok k�lt�rden kaynakland���n bir delilidir.
�lk defa kar��la�t���z bir yeme�i yemeyiz
ve onu tabula�t�rm�� oluruz.g�r�lt�s�nden dolay� mide buland�r�c� olmas�� ve zehirli olmas�� bu beyi ile kaynakl� bir olay de�il ;��nk�
beyin bunu alg�layamaz.
Zenginle�en toplumlar daha �ok
miktarda� az �e�it�� besin t�ketiyorlar , bu eksiklik bir
�ok� hastal�k etkini olu�turur ve� biyolojik geli�imi tamamlanmad���� i�in k�s�r�
ve verimsiz (sakat)�
nesilleri� ortaya ��kart�r
T�bbi�
olarak bir faydas�� olmad���
;fakat� toplum� geleneklerin de� faydal��
oldu�una� inan�lmas�
insanlar�� y�nlendiren� gelenekler oldu�una� g�sterilir ,bir hayvan�n� istedi�i �zelliklere sahip oldu�una� inan�lmas� nesilden nesille� gelen bir gelenektir.
�nsan�n�
cinsel ihtidas� yerinde�
olmas�� tek ba��na onun mutlu
olmas�na i�in yeterli oldu�una inan�lmas��
ve yerinde olmad���� zaman� ruhsal sorunlara yan�nda� toplumda d��lanma korkusu� a��k�a bellidir.
Toplumu farkl� k�lan� yemek k�lt�r��
onlar�n ayn� zaman da�
kimliklerini de� ortaya ��kart�r� ve baz�lar� mide buland�ran� bir durum ba�kas� i�in bir lezzet
kayna��� olmas�� farkl�l��� bariz bir bi�im de g�sterir.
�Toplumlara da g�r�len s�n�f farl�l���� t�kettikleri besinleri de g�r�l�r Frans�z
k�yl�leri et ihtiyac�n� kar��lamak i�in at eti yeniliyor� ve bu �ekilde uzun s�re devam ettirdi�i i�in
k�lt�rlerin bir par�as� olmu�tur.
�nsano�lu kendine yak�n akraba� g�rd����
canl�lar�� yemek gibi bir
d���nceye� sahip de�iller,at� tarlada y�k
ta��mada� ve ula��mda� kulland����
i�in buna kar��� bir tabu
geli�tirip� onu,di�er hayvanlardan� ay�rt edip�
duygusal bir ba�la� ba�lan�p� sebep oldu.
Evcille�tirdi�imiz bir hayvan�� ,yapay bir akraba�� ve �tesi sanki bir kan ba�� olu�turmu�� g�r�r ilkel toplumlar da onlara a��r�� Muhammetlerinden dolay� putla�t�r�p tapacak
kadar� sevmesi ,Hindular�n s���r eti
yenmemesinin bir sebebidir.
Kendimizden farkl� olarak g�rd���m�z
insanlar�� belki k�lt�rel veya co�rafya
dan kaynakland���� i�in zihinlimizde
olu�turdu�umuz� tabulardan dolay�� farkl�lar�n��
g�rmek� evrensel bir bak�� a��s�
laz�m.
Dini inananlar�m�z� sosyal hayat�m�z�� y�n vermekle beraber ,neyin yenip
yenilmeci�ini� de belirler .
�nsanlar hayvan gibi ya�amas� m�mk�n
de�il� olu�turdu�u kazan�mlar�n�� bir sonraki nesillere� aktararak ,onlar�n hayat tarz� geli�tirmekle
beraber onlar�n kimli�ini olu�turur.
�nsan her �eyi yenilece�ini mant��� ile
hareket etti�i i�in� g�n�m�zdeki bir �ok
sorunlar�n kayna��n� olu�turmakla beraber sonraki nesillerin ya�am hakk�n�
elinde ald��� i�in bencil bir varl�kt�r.
D�nyan�n ,h�zl� n�fus art���� beraber�
bir �ok hayvan�n say�s� azalmas�na veya nesillerinin t�kenmesine� neden olan ve bununla beraber insanlar farkl�
aray��lara y�nelmi� ve geneti�i de�i�tirmi� g�dalar� t�ketmek zorunda kald��� i�in bu da dolayl�
bir �ok hastal�klara ortaya ��karmas�na neden olmu�tur.
19 yy da�
bat� hayvan�n her �eyini�
yenildi�i� bir toplum iken �imdi
�ok se�ici olmas�� toplumun rejenasiyona
u�rad���� ayn� zaman damak tad� da bu
s�recin i�inde oldu�u bizimle beraber bu de�i�imin i�in oldu�unu bir kat�d�r.
En zor olan bizim bu tabular�n y�kmaya engel
olan damak k�lt�r�� de�il sizin
zihninizden koydu�unuz engellerden kaynaklanmaktad�r.
D�nya da farkl�� hayatlar�n bu fark� her �eylerine� yans�tmakla beraber Vietnam insanlar�� canl� y�lan kalbine �st�ne �arap d�k�p i�mesi
,kendilerine enerji ve sa�l�k verece�ine�
inanmas� bu davran��� devam�
etmesinden dolay� kendisi d���n da canl�lara ya�ama hakk�
tan�mamakta� ve tabiat dengelerini bozmaktad�r.
Daha ilginci olan Koreliler ahtapotu canl�
halinde yemek istemesi onlara sa�l�k ve cinsel lebini art�rd��� i�in bu gelenek
silsile halinde gelmekle beraber insanl���n k�r noktas�n� olu�turmaktad�r.
Bir �ok tabu farkl� inan�lar� ve
toplumlar�� ortak bir payda kesi�mesini
,mesela domuz eti ve at eti M�sl�man,Yahudi ,Ortodoks ve Hindular yemezler� buna kar�� gelen ho� kar��lamazlar.
Filipin de 18 g�nl�k bir �rdek embriyosunu
yenmekte ve halk�n % 85 fazlas� yemesi onlar�n�
gurur duydu�u�� ve son derece
besleyici oldu�una inand��� i�in gelecek nesil ayn� davran��� devam
ettirecektir.
�zlanda halk� Vikinglerin torunlar�
olduklar�n� g�stermek i�in ��r�m�� k�pek bal��� ve ko� yumurtas�n�
yeniyorlar,bu �rnekte k�lt�r� sizin nas�l
ya�aman�za karar k�lmaktad�r.
Yeni papaya �lkesi ise daha ilginci olan
yarasalar� avlay�p ate�e at�p yenece�i�
bu da co�rafya sizin besin kayna��n��
belirlemekle beraber tercih etmenize olanak vermez.
Yemek ,uzak olanlar� yak�n eder veya
uzakla�t�r�p� bu al��kanl���m�z zamanla
de�i�mekte veya ortadan kalkmaktad�r.
G�nl�k �ok az faaliyetler� cinsellik lebisiniz art�raca��na inan�lmas�
,baz� gelenek� bunu tabula�t�rarak
k�lt�r�n bir par�as� haline gelmi�tir.
Bir �eyden ilenmeniz son derce do�al ;fakat
bunu s�ylemeniz� onlar�n k�lt�rel
kimliklerini� kar�� bir Sald�r� manas�nda
anla��ld��� i�in tehlikeli bir yakla��md�r.
Bizim bulundu�u co�rafya da s�t ve s�t
�r�nleri �ok t�ketilmekte� ve bizin
k�lt�re i�lenmi� bir motif haline gelmekle beraber i�in� devletinde bu son derece pis kokulu olarak
g�rmekte� bu da k�lt�r ve co�rafya etmeni
birbirinden ay�ramay�z.
�nsanlar baz� besinleri zehirleyici
olduklar�n� d���nd�kleri i�in bunu tabula�t�r�p�
uzak durur;mesela �r�mcek korkusu�
herkeste var olan bir korkudur�
baz� toplumlar ise onlar� bir besin kayna�� g�z�� gibi g�r�r.
Orta Asya da b�cek yemek do�al olarak
g�r�r� ve �ok besleyici olarak g�r�r
;fakat bunu yemek istemeyiz� sa�l�k
a��s�ndan de�il k�lt�rden kaynaklan�yor.
Tabular insan�n neyin yenilip
yenilmeyece�ini belirlemekle beraber insanlar sadece 150 �e�it besin
beslenmesine s�n�rl�k getirmi�tir.
A�a��daki Sorular Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1.Gelenek her t�rl� k�lt�rden etkin rol
oyna m�?
2.ne yeniyorsan�z o mu sunuz ?
3.Tad k�lt�re �ok ba�l� m� ?
4.�nsan her �eyi yeyibilir mi?
5.Yedikleriniz sizi cinsel duygular
harekete ge�iyor mu?
6.Tabu yok etmek damakta m� yoksa zihinsel
mi?
7.Toplum inan� ve zevklerini yenerek yeni
tatlar� tatmas�n� kabul ettiren� imkan
veren nedir?
8.�nsano�lu ya�amak i�in mi yemek yeniyor
yoksa ba�ka bir sebep var m�?
9.K�lt�rel zenginlik asl�nda nas�l
olu�turmaktad�r?
10.�nsan yemek, yemek mi i�in ya��yor yoksa
biyolojik varl�l��� devam etmek i�im mi ya��yor?
�����������
� Hikmet �ITAK� �FEN
B�LG�S� ��RETMENL��� 4.SINIF