Yemek,
Vah�i T�re, Cinsiyet, C�zam Tabular�
��� S�radan toplumun s�n�rlar� i�inde ya�amak,
tabuya at�lan bir ad�md�r. �rne�in baz� Afrika k�lt�rlerinde cad� olduklar�nda
��phe edilen kad�nlar aile ve arkada�lar�yla olan ba�lar� kopar�larak uzak
barakalara s�r�l�yordu. �imdi bahsedece�imiz konular d��lanm�� insanlar�n
hayatlar�yla ilgili ilgin�likler ve ayr�nt�lar olacak.
��� Yakalananlar�n d��land���, korkutucu ve
�irkinle�tirici bir hastal�k d��leyin. C�zam insanlar� parmaklar�ndan, ayaklar�ndan,
g�zlerinden ve hatta di�er uzuvlar�ndan eden bir hastal�kt�r. Fakat verdi�i
zarar sadece fiziksel de�il. C�zam hastalar� �irkinle�tiriyor hatta aileleri,
en yak�n arkada�lar� taraf�ndan korkulan ve uzak durulan bir insan haline
getiriyor. Toplum sizi d��lay�p aileniz de reddetti�inde nerede ya�abilirsiniz ki?
��� C�zaml� olmak nas�l bir �eydir? Nepal� in Khokana k�y�nde toplumdan d��lanm�� c�zaml� bir koloni ya��yor.
Bu koloni toplumdan d��lanan c�zaml�lardan olu�uyor. Burada ya�amak onlar
a��s�ndan hem iyi hem k�t�.. Buras� di�er insanlar�n onlar� d��lamad���,
korkmad��� bir yerle�im birimi, bu a��dan iyi. Fakat bura ayn� zamanda onlar
i�in bir hapishane demek. �ncil� in yaz�ld��� d�nemden beri c�zam en korkulan
hastal�k olmu�tur. Nepalde c�zaml�lara k�t�
s�fatlar�n yap��t�r�lmas� sadece bula��c� olmas�n� d���nd�klerinden de�il.
Burada halk onlar�n g�nahk�r olduklar�n� d���n�yor. C�zam hastalar� onlara g�re;
ge�mi� ya�amlar�nda g�nah i�leyip �imdiki ya�amlar�nda bu �ekilde
cezaland�r�lm�� insanlard�r. C�zama neden olan bakteri �nce deride d�k�nt�lere
deneden oluyor. Bu bakteri d���k s�cakl�kta daha h�zl� �redi�i i�in �ncelikle
uzuvlar� etkiliyor. Tedavi edilmezse sinirlere zarar veriyor ve uzuv kayb�na
yol a��yor. Uzuvlar�n kayb� hastan�n hissetmedi�i bir yarayla ba�l�yor. C�zam
hastalar� s�cak bir �eye dokunurlarsa veya bir yerleri kesilirse
hissetmiyorlar. ��nk� duyu kayb�na neden oluyor bu hastal�k. Hasta ila� tedavisine
ba�lad�ktan birka� ay sonra c�zam bula��c�l���n� kaybediyor.
��� Bat�da �ok g�r�lmeyen bir hastal�k oldu�u
i�in c�zam�n bitti�i san�l�yor. Ama yan�l�yorlar. C�zama en �ok G�ney Do�u Asya
b�lgelerinde rastlan�yor. Afrika, Hindistan be brezilya� n�n
baz� kesimlerinde de s�k�a g�r�l�yor. Nepalde 7.000
c�zam hastas� var. Amerika�da da hala mevcut.
��� �o�u Bat�l� �lkede oldu�u gibi Avustralya� n�n Sydney kentinde ya�am stat�, mal, m�lk ve para
�zerinden i�liyor. Burada kapitalizm ve t�ketici ak�m� bask�nd�r. Ama bu
metropolde farkl� bir alt k�lt�r bask�n. Bu insanlar haftal�k yiyecek aray���n�
karanl�k ��kt�kten sonra yap�yorlar. Kendilerine �Freg�nlar�
diyorlar ve insan at�klar�yla ya��yorlar. Bu i�i zorunlu olduklar� i�in de�il
prensip edindikleri i�in yap�yorlar. Freg�nlar
toplumun de�erlerine t�keticili�i durdurmaya �al���yorlar. M�srif kapitalist
topluma katk�da bulunmamak ad�na bir�o�u �al��m�yor ve para harcam�yor.
At�klarla beslenen Freg�nlar �o�u ki�inin
d��lanm��lar� olarak g�r�l�yor ve bu onlar�n tabusudur.
��� Freg�nlar ��p
toplama i�ini gece yap�yorlar ��nk� etrafta onlar� yarg�layan daha az insan
oluyor. Evleri ��pe at�lanlar d��enmi�. Giysileri de ��pten al�nm��. Bir freg�n�n yapt��� yorum ��yle : � madem insanlar onlar� ��pe
atmaktan dolay� rahatlar. Biz de toplay�p onlar� de�erlendirmekten �ok
memnunuz.� Freg�nizmin amac� israf etme, yetin!
��� Hindistan� �n Sirugumi k�y�n�n
��� Hindistan�da Kast sistemi h�kimdir. Kast
sitemi �zellikle G�ney Afrika�da g�r�len toplumu organize etme arac�d�r. Kast
sisteminin ana fikri toplumu mesleki kimlikler �zerinden hiyerar�ik kimliklere
b�lmektir. B�ylece belirli meslek gruplar� �st s�n�f say�l�rken baz�lar� da
d���k stat�dedir. Bu sebepten Hintliler do�duklar� anda yapacaklar� meslek
bellidir. Bat�daki �o�u insan i�in bu sistem bir tabudur.
�� D�nyan�n her yerinde �ok farkl� gelenekler
ve inan�lar var. Fakat �o�u toplumun ortak bir noktas� bulunur: toplumsal
cinsiyet kavram�. Pek �ok ki�i sadece iki tane oldu�una inan�r; erkek ve kad�n.
Fakat Hindistan�da baz� erkekler cinsel organlar�n� kesip kad�n gibi ya��yor ve
���nc� bir toplumsal kavram olu�turuyorlar. Arnavutlu�un baz� kesimlerinde
kad�nlar erkelere e�itli�in daha �ok oldu�unu d���nd�kleri i�in erkek
oluyorlar. Fakat �o�u toplum i�in farkl� cinsiyet topluluklar�n� kabullenmek
hala bir tabudur. Cinsiyet biyolojik olarak hangi cinsiyetle do�du�unuzdur ama
toplumsal cinsiyeti toplum ya�ama �l��tleri belirler. �o�u k�lt�rde bir erkek
i�in kad�n gibi giyinmek bir tabudur. Hindistan� �n
belli kesimlerinde kad�n olmu� erkekler Tanr�yla evlendiriliyor. Bazen en muhafazak�r
toplumlar bile farkl� cinsiyetleri kabul etmek zorundad�rlar.
��� Sonu� olarak insanlar d��lanm�� bir kesimde
do�abilir, hastal�k kendi prensipleri y�z�nden de d��lanabilir. �nsanlar
toplumlarda ya�amaya devam ettikleri s�rece birileri hep d��lanacakt�r.
���
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1- C�zam nas�l bir hastal�kt�r?
2- C�zaml� koloni nerede ya�amaktad�r?
3- �nsanlar neden c�zaml�lar� d��l�yor?
4- Nepal halk�na g�re c�zaml�lar neden k�t�
s�fatlar ta��maktad�r?
5- C�zam hangi �lkelerde hala g�r�lmektedir?
6- C�zam bula��c� bir hastal�k m�d�r?
7- C�zam hastal���n�n tedavisi var m�d�r?
8- C�zam hastal���n�n duyu kayb�na neden
olmas�n�n sonu�lar� nelerdir?
9- Freng�nlar hangi
�lkede ya�amaktad�rlar?
10- Freg�nlar�n
amac� nedir?
11- Freg�nlar neden
��pleri geceleri topluyorlar?
12- Freg�nlar�n
hepsi evsiz midir?
13- Freg�nlar neden
toplumun tabusu haline gelmi�lerdir?
14- Freg�nlar�n
toplad��� yiyecekler sa�l�k a��s�ndan zararl� de�il mi?
15- Freg�nizmin
amac� nedir?
16- �nsanlar para harcamadan ya�ayabilir mi?
17- Kast sistemi nedir?
18- Kast sistemi g�n�m�zde Hindistan�da ne
kadar etkilidir?
19- Fare avc�lar� nas�l avlanmaktad�rlar?
20- Fare yemek sa�l�k a��s�ndan zararl�
m�d�r?
21- Fare avc�lar� neden akci�er kanseri
olmaktad�rlar?
22- Fare Hindistan� �n
hangi k�y�nde yiyecek olarak t�ketiliyor.
23- Fare avc�lar� neden gelecek nesilin fare avlamas�n� istemiyor?
24- Kast sistemini bat�lar neden kabul
etmemektedirler?
25- Bat�daki insanlar i�in kast sistemi neden
bir tabudur?
26- Hindistan�da ka� �e�it cinsiyet vard�r?
27- Hindistan�da baz� kesimlerinde kad�n
olmu� erkekler neden Tanr�yla evlendiriliyor?
28- Baz� b�lgelerde kad�nlar biyolojik olarak
erkek olmad�klar� halde neden erkek giysileri giyiyorlar?
29- Biyolojik olarak ka� �e�it cinsiyet vard�r?
30- Toplumsal cinsiyet kavram� nedir?
������������������������������������������������������������������������������������������
Tuba G�LTE
ve Tekin AKBA� ����E��T�M B�YOLOJ� 4. SINIF