Yellowstone S�per Volkan� Patlasa Ne Olur? Yer Y�z�nde Ge�mi�teki S�per Volkanlar�n Tahripleri

�� Yellowstone milli park�nda 2003 bahar�nda tuhaf �eyler olmaya ba�lad�. Bazen hi� p�sk�rmeden 50 y�l duran d�nyan�n en b�y�k gayzeri 100 m den y�kse�e son derece s�cak su p�sk�rtmeye ba�layarak harekete ge�ti.Uydu foto�raflar� yerin alt�nda inan�lmaz bir �eylerin oldu�unu ��kartt�.�nternette as�ls�z s�ylentilerle 700 bin y�lda bir olabilecek kadar b�y�k bir s�per volkan�n patlamak �zere oldu�u s�ylendi.Son s�per volkanik patlama 74 bin y�l �nce meydana geldi.Bir medeniyeti yery�z�nden silebilecek kadar b�y�k bir patlamayd�.S�per volkanlar g�r�lm�� en b�y�k patlamalara sahne olur.Bir s�per volkan patlamas� Hiro�ima dan 1 milyon kat daha b�y�kt�r.Hi�bir s�radan volkanik patlama buna yakla�amaz bile.Bir s�per volkan�n ��kard��� k�l k�tan�n yar�s�n� kapsayabilir.

�� D�nya tarihinde 20 den fazla s�per volkan patlamas� tespit edildi.Ve bunlardan yar�dan fazlas� kuzey ABD de oldu. Bir�ok bilim adam� Yellowstone nin alt�nda faal bir s�per volkan oldu�una inan�yor.E�er b�yle bir patlama olursa Amerika n�n ayakta kalmas� �ok zor olur.

�� Yellowstone milli park� b�y�k k�sm� kuzey bat� Wyoming eyaletinde yer alan 8800 km2 lik koruma alt�nda ki do�al do�a alan�d�r.�zellikle i�inde bulunan �ok b�y�k gayzerleri ile tan�n�r.D�nyadaki s�cak su kaynaklar�n�n yar�s� burada bulunur ve say�lar� 10000 i a�maktad�r.E�er s�per volkan patlarsa insanl�k tarihinde ki en b�y�k patlama olabilir.25 km y�kse�e d�k�nt� f�rlatabilecek kocaman heyelanlara sebep olabilecek ve binlerce insan�n �l�m�ne neden olabilecektir.Ortalama b�y�kl�kteki bir volkanik patlamada dahi, volkan�n co�rafi konumu ve fiziksel yap�s�na g�re bir �ok do�al afet ard� ard�na ger�ekle�ebilir. �iddetli depremler, heyelanlar, dev tsunami dalgalar� veya b�y�k yang�nlar. Patlaman�n �r�n� olan tefran�n yani a��r� s�cak zehirli gazlar, buhar, k�l ve kayalar�n g�ky�z�n� kaplamas� ise deh�et vericidir.Volkanik bombard�man ve korkun� piroklastik ���lar kilometrelerce alanda ya�am� yok eder. K�l bulutu her yeri kaplar, g�nd�z� geceye d�n��t�r�r. S�lf�rik asitli k�l bulutlar� G�ne� ���lar�n� engelleyerek so�umaya neden olur. Dondurucu so�uklar y�llarca s�rebilir ve k�tl�k, a�l�k, salg�n hastal�klar ya�an�r.

�� Yellowstone yi patlamaya bu kadar meyilli yapan magman�n t�r�nde gizldir. Yellowstone nin patlayaca��na dair ilk i�aret muhtemelen yerin y�kselmesi olmu�tur.Yery�z�nde ki magma �i�ince �st�ndeki kayalar� �atlat�r.Yerk�renin bacalar� konik �ekilli yanarda�lar�n aksine dev magma hazinesine sahip volkanlar patlad�klar�nda geriye kaldera denilen bir ��k�nt� krateri kal�r.Kalderan�n y�kselip al�almas� volkan�n faal oldu�unu g�steriyor.

�� �l�m �ok �abuk olur. Ancak d�� derinin yanmas�ndan de�il de �ok ama �ok s�cak gazlar� solumaktan olur. Volkanik k�ller as�l k�llere hi� benzemezler.Mikroskopta incelendi�inde bu k�llerin �eltikli bir yap�da, k���k cam par�alar�na benzedi�i g�r�l�r.Bu ci�erleri an�nda mahveder.Milyonlarca insan bu nedenle hayat�n� kaybedebilir.

�� Milli park�n alt�ndaki s�per volkan haz�r bekliyor.Patlayacak olursa d�nyay� volkanik bir k��a mahkum edebilir.Volkanik patlamay� �nceden g�rmek sismik verilerle m�mk�n olabilir.Ancak bilinen hi�bir teknoloji buna engel olamaz.Ama insanlar�n kurtulmas� i�in bir umut olabilir o da g��lendirilmi� tesisler haz�rlanarak.�nsano�lu bu t�r patlamalara haz�rl�kl� olmal�d�r ��nk� bu t�r patlamalar d�nyan�n tarihinde g�r�nen patlamalard�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar�, Filmin Ayr�nt�lar�nda Ve �zet ��erisin De Vard�r.

1-Bir volkan� s�per volkan yapan nedir?

2-Bir s�per volkan patlamas� nerde olacakt�r?

3-Yellowstone u bu kadar b�y�k volkanik yapan nedir?

4-Yellowstone u bu kadar patlamaya meyilli yapan nedir?

5-Bu s�per volkan patlamas�nda ABD ayakta kalabilir mi?

6-Son s�per volkan patlamas� ne kadar y�l �nce meydana geldi?

7-Patlaman�n olmas�yla olu�abilecek etkiler nelerdir?

8-Patlamaya engel olunabilir mi?

9-D�nya tarihinde ne kadar s�per volkan patlamas� tespit edilmi�tir?

10-Yellowstone nin patlayaca��na dair ilk i�aretler nelerdir?

�11-Milli park�n alt�nda olu�abilecek patlaman�n etkileri nelerdir?

12-Volkan�n faal oldu�u nas�l anla��l�r?

13-Volkanik k�lleri zararl� yapan nedir?

14-Volkanik patlaman�n �l�m sebepleri nelerdir?

�15-S�per volkan patlamas�na kar��� �nlem al�nabilir mi?

������ ���S�MEYYE B��RA �INAR���������� 9010002016�������������������������� B�YOLOJ� ��RETMENL��� 4��