>

���������� ���������������������������������������������������������������Ya�am M�cadelesinin �r�n� Hayvanlarda Ortaya ��km�� Evrimsel De�i�imler 3 ��45 dk

��������� K�rm�z� zehirli ok kurba�as� 5 cm�den daha k���k bir canl�d�r. Yavrular� i�in 30 m y�ksekli�e sahip a�aca t�rman�yor.Ve k���k su rezerveleri i�eren bromeliad a�a�lar�n en �st k�sm�na yumurtalar�n� b�rak�rlar.Ve g�venli�i sa�lanan kurba�a yumurtalar� burada geli�imlerini sa�lan�r.Engin okyanusta ya�ayan kambur balina i�in �reme �ncelikle e� bulmakla ba�lar.Okyanusta uzun s�reli yapt��� yolculuk s�ras�nda ses yank� ses sistemi kullan�r.Bu sistem zihinde okyanus haritas�n� olu�mas�n� sa�lar.Bazen de �iftle�me zaman� gelince bu sistem mesaj g�revi yapar.Kambur balina yolculu�u s�resince uzun s�reli �ark�lar s�yleyerek di�iyi bularlar.�iftle�meden hemen sonra yavruyu yeti�tirme i�i anne balinaya d��er.Kambur balinalar gibi Albatros Ku��lar� da ayn� sorun ile kar�� kar��yad�rlar.D�nyan�n en �ok seyahat eden ku�lar� olan bu canl�lar kilometrelerce seyahat ederler.Arada s�rada istisnai bir �ekilde G�ney Kutbu a��klar�nda adac�klara inerler.Burada �e�itli dans ve g�steriler sonucu bir e� bulur ve �iftle�irler.Bir e� bulman�n bu kadar zor olmas� nedeniyle baz� canl�lar radikal ��z�mler bulur.Bu hayvanlardan biri de Kam�� Kuyruklu Kertenkeledir.Yaln�zca di�ilerden olu�an Kam�� Kuyruklu Kertenkeleler neslin devam� i�in klonlanarak �reme yoluna giderler.Cinsel uyar�lmalar sonucu �iftle�meye gitmeden her y�l yeti�kin bir di�i kertenkele yumurtalar�n� �reterek kendisine benzeyen di�iler meydana getirir.Kam�� kuyruklu kertenkeleler gibi kendilerine benzeyen yavrular� meydana getiren bir ba�ka canl�da ye�il yaprak bitidir.Bu canl�lar kam�� kuyruklu kertenkelelerden farkl� olarak nesillerinin korunmas� i�inyaz aylar�nda taktik de�i�tirerek turuncu renge d�n���rler.Sonbaharda akraba olmayan bir canl� ile �iftle�erek genetik kar���ml� canl�lar meydana getirirler.B�ylece gelecek yaz�n yeni yaprak biti kurucular� meydana gelmi� olur.Memelilerde ise �remek i�in genelde �iftle�meyi se�erler.Bu nedenle di�ileri i�in m�cadele ederler.T�pk� Erkek Kanada Koyunlar� ve Deniz Filleri�nde oldu�u gibi.Bazen de erkek canl�lar g�c�n� yuva yapmada ve yuvay� koruma dakullan�rlar.Erkek Ciklet bal�klar� �eneleri ile deniz kabuklar�n� toplayarak yuva yapar.Di�i bu yuvaya yumurtalar�n� b�rak�r.Erkek Ciklet bal��� gelir bu yumurtalar� d�ller.Daha sonra yuvay� di�er erkek ciklet bal�klar�na kar�� korur.Genlerini gelecek nesle aktarmak i�in gizli y�ntemler kullanan ba�ka bir erkek ciklet bal��� di�i ciklet bal���n� taklit ederek yuvaya girer ve d�llenmemi� yumurtalar� d�ller.Sadece ciklet bal�klar�nda de�il ultradanspor kertenkelelerde de bu s�z konusudur.Bu kertenkele �e�idinde �� tip erkek bulunur.bunlardan ikisi gerdanlar�ndaki renkten ay�rt edilirler.Sabit erkekler mavi gerdanl�d�r.Olabildi�ince fazla di�i ile �iftle�meyi ama� edinen kertenkele ise turuncu gerdanl�d�r.Mavi gerdanl� ile turuncu gerdanl�lar birbiri ile m�cadele eder.Bu esnada di�er kertenkele di�inin sar� gerdanl� olma �zelli�ini taklit ederek di�i ile �iftle�ir.Mavi Okyanus Salyangozu hermafrodit �zelli�e sahiptir.Kendi yumurtalar�n� d�lleyebildikleri gibi ba�ka salyangozlar�nkini de d�lleyebilirler.Bu durum kavgalara yol a�ar.Ku�larda ise �iftle�me daha �ok di�inin se�imine ba�l�d�r.Di�i Kral Sumru ku�lar� kendileri i�in en iyi av�(bal�k) getiren erke�i se�erler.Ama bazen se�imlerinin mant��� daha anla��lmaz olur.Di�i cennet ku�lar� erkekleri gibi s�sl� de�illerdir.Kendilerii�in en s�sl� yuvay�(�zellikle mavi renkli s�s kullanan) yapan erke�i se�erler.Baz� di�i ku�larda erkeklerin �zel yeteneklerini sergilemelerini isterler.�rne�in Lir Ku�u gibi.Taklitleri o kadar iyidir ki nerdeyse her sesi taklit ederler.Bir�ok canl�da oldu�u gibi Mavi Ayakl� S�ms�k Ku��lar�nda da fiziksel �zellik �n plandad�r.Ayaktaki mavi renk b�yik �nem ta��r.�al� tavuklar�nda bulunan g���s kesecikleri normalde sar� renktedir.K�rm�z� renkteki keseciklere sahip olan canl� hastal�kl�d�r.Bu �al� tavuklar� genelde e� olarak se�ilmezler.Bazen canl�lar da k�rm�z� renk ba�ka anlam ifade edebilir.Uakari maymunlar�nda k�rm�z� y�z �ekici olabilir.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

������� 1.Kam�� kuyruklu kertenkele ile ye�il yaprak bitleri aras�nda ne fark vard�r?

������� 2.Ciklet bal�klar�n�n �iftle�meleri nas�l olur?

�� ���3.Bir�ok sesi taklit eden ku� t�r� hangisidir?

������� 4.Hermofrodit �zellik ta��yan canl� hangisidir?

������� 5.Di�i sumru ku�lar� erkekleri nas�l se�erler?

������� 6.Renkler hangi canl�lar i�in �nemlidir ve ne anlama gelir?

������� 7.Di�i cennet ku�lar� e� se�imini nas�l yaparlar?

������� 8.S�ms�k ku�lar�n�n i�in �ekici olan�zelli�i hangisidir?

�������� 9.Hayvanlar e� se�imi i�in hangi y�ntemler kullan�rlar?

������� Sariye O�ur FEN B�LG�S� ��RT. PORG. 4.SINIF 2011