Yarasalar�n Hayat
D�ng�lerindeki Alg�lama-Sonar Sitemlerini Ke�finin Darama Edili�inin Bilimsel
Hikayesi
Yarasalara
karanl�kta yollar�n� bulabiliyorlar. Yarasalar�n tuhaf �ekli y�zy�llard�r
tiksinmeden korkuya kadar �e�itli tepkilere yol a�m��t�r. �ncil�de yarasalar
yenmesi yasak olan hayvanlar listesinde yer alm��t�r. Orta�a�da �eytan ve
karanl�k melekleri yarasalar�n kanatlar� ile �izilmi�tir. G�n�m�zde ise
vampirlerle ve ya�ayan �l�lerle e� anlaml�d�r. Baz� yarasalar saatte 80 km h�zla u�abilir. Havada bu �ekilde h�zl� ve
karma��k hareketler yapmalar�n�n gizemi hen�z bilinmiyor. Ku�lardan �ok daha
d���k h�zlarda inan�lmaz miktarda kald�rma kuvveti olu�turabiliyorlar. Kanatlar�nda
bunu sa�layan inan�lmaz bir �ey oldu�u d���n�l�yor. Bir di�er ilgin� y�nleri
ise kanatlar�n� asimetrik �ekilde hareket ettirmeleriydi. Kanatlar�ndaki zarlar
hava ge�irmiyor ve eklemleri kanatlar�n� kontrol ediyor. Kanatlar�ndaki
kemikler m�thi� bir hafiflikte, yarasalar�n sadece eklemleri de�il kemikleri de
hareketlidir. Bu hareketlilik sebebiyle v�cutlar� i�in s�rekli kalsiyum
minerali gereksinimi vard�r. Yarasalar do�al olarak yery�z�n�n �ekiminden
ka�abilen tek memeli canl�d�r. �nsanlar hep yarasalar�n geceleri y�nlerini
nas�l bulduklar�n� merak etmi�tir. Bu konuda �talyan rahip �e�itli deneyler
yaparak bunu a��klamaya �al��m��t�r. �nce g�zlerini k�r etti�i halde yarasan�n
hi�bir engele �arpmad���n� g�ren rahip sonra eleme y�ntemiyle di�er duyular�
koparm��t�r. Ancak bununla ilgi olmad���n� g�rm��t�r. Sonraki bir�ok
ara�t�rmac� bu ve benzeri deneyler yapm�� ve sonunda s�r ��z�lm��t�r. Prof. Griffin�in deneyleri ile yarasalar�n y�ksek frekansl�
sesler ��kard�klar�n� bulmu� ve deneylerinde yarasalar�n a��zlar�n� ak�n
y�nlendiricilerle kapam��t�r. Bu durumda yarasalar engellere �arpm��, kulaklar�
da t�kand���nda ise tamamen dengesiz kal�p yere d���yorlard�. Bu durum
yarasalar�n ses �tesi sinyalleri y�n bulmada kulland�klar�n� a��kl�yordu.
A��zlar�nda �ok g��l� dalgalar yay�nl�yorlard�. Bu dalgalar�n yank�lar�
ortamdan kulaklar�na geliyordu ve bu �ekilde �evreyi alg�l�yorlard�. Yani yank�
ile sonar sistemleri kullanarak g�r�yorlard�. Yarasalar insan sa��ndan ince
cisimleri bile alg�layabiliyor.
1- Yarasalar genel
olarak �zellikleri nelerdir?
2- Yarasalar
�zerinde yap�lan deneylerde ne anla��lmaya �al���lm��t�r?
3- Yarasalar�n
alg�lama � sonar sistemleri nas�l �al���yor?
4- Yarasalar�n �ok
b�y�k bir kald�rma kuvveti olu�turabilmesi neye ba�lan�yor?