Yarad�l���n
1 Saniye �ncesinde Madde ve Anti Madde Maddenin Olu�umu 45 dk
Bu filimde evrenin ilk anlar�ndan itibaren olu�um evreleri
ve evrenin bu g�ne kadar nas�l olu�abildi�i ile ilgili haz�rlanm��t�r.
Bilim adamlar� evrenin bir anda olu�tu�u fikrini ileri
s�rmekteler. Ve evrenin �ok h�zl� bir �ekilde ger�ekle�ti�i ileri
s�r�lmektedir. Bilim adamlar� bunu daha iyi anlamak i�in evrenin olu�umundaki
ilk saniyeyi Planck zaman� olarak belirlediler ve her an� de�erlendiriliyor.
Bilim adamlar� b�y�k patlamadan do�an�n d�rt temel kuvveti
olu�tu�unu ileri s�rmekteler. Yer �ekim kuvveti, elektromanyetizma, radyoaktif
kuvvet ve atomlar�n �ekirde�indeki kuvvetidir. Bilim insanlar� evreni daha iyi
anlayabilmek i�in h�zland�r�c�lar yapm��lard�r. Bilim adamlar�na g�re bu temel
d�rt kuvveti ba�lang��ta bir s�per kuvveti g�steriyordu b�y�k patlamadan k�sa
bir s�re sonra bu d�rt temel kuvvet bir birinden ayr�ld� ve bug�nk� hallerini
ald�lar.
�svi�re deki ve Amerika da ki h�zland�r�c�lar�n temel amac�
evrenin ilk olu�umunu yeniden canland�rmakt�r. Bunun i�in ilk �nce alt�n�n
atomlar� �arp��t�r�ld� ve bilim adamlar� �ok �a��rd�lar ��nk� umduklar�n�
bulamad�lar ama ba�ka �eyler ��kt� kuark �orbas�.
Yani �ekirde�i bir arada tutan partik�ller bunlar
bulundu ve art�k atomun protonu ve n�tronundan bile daha k���k olduklar�
bilinen par�ac�klar ve bunlar modern makineler ile bulunuyor.
Bilim adamlar� h�zland�r�c�lar sayesinde merak ettikleri
bir�ok �ey buldular. �rne�in madde olu�tuktan sonra haggs
par�alar� ile k�tle kazand�klar� art�k anla��l�r oldu ger�i bu hen�z
g�zlemlenemedi fakat teorikte ispat edildi.
Bilim adamlar�n�n yapt��� ke�iflerden biride evren olu�tu�u
zaman madde ve ezeli d��man� anti madde de olu�tu fakat anti madde biraz daha
zay�f oldu�undan madde ona kar�� galip geldi ve milyarlarca y�l sonra bu g�n
olu�tu.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. Ba�lang�� nas�l idi?
2. Anti madde nedir?
3. Madde ger�ekten anti maddeyi yendi
mi?
4. Planck zaman� nedir?
5. Hagss bozunu nedir?
6. Kuark nedir?
7. Partik�l h�zland�r�c�lar� nas�l
�al��acak?
8. Partik�l h�zland�r�c�lar�n�n
sonucunda ne oldu?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)