Susan Polgar,
m�thi� bir beyne sahip. Beyni tutkusuna g�re geli�tirilmi�. �ocukken b�yle bir
beyne sahip de�ildi. Bu yetene�ini sonradan geli�tirdi. Eski Amerika
�ampiyonunu ve daha bir�ok satran� ustas�n� yenen Susan'�n bu yetene�i do�u�tan gelmiyor. Ona bu �zelli�i kazand�ran g�rd��� e�itim. Susan Polgar, New York'tan uzakta �cra bir yerde do�du.
Gelece�in krali�esi siyasi sorunlarla bo�u�an ve bask� alt�nda olan
Macaristan'�n Budape�te kentinde do�du. Susan, 10 ya��na
kadar Budape�te'deydi ve ilk kez satran� oynamay� burada ��rendi. Susan'�n babas� vizyon sahibi bir insand�. Psikolog olan babas� �ocuklar�n zek� geli�imiyle ilgili �ok
ara�t�rma yapt�. En �ok ilgisini �eken ki�i ise Wolfgang Amadeus Mozart't�. Hen�z 5 ya��ndayken ilk bestesini yapan Mozart'�n yetene�inin Allah
vergisi oldu�u d���n�ld�; fakat sonra babas� Leopold'un m�zisyen oldu�unu ve �ocu�una erken ya�ta m�zik e�itimi verdi�ini ��renen Lazlo, �zel e�itimin Allah vergisi yetenekten daha �nemli
oldu�unu d���nd� ve teorisini ger�ekle�tirmeye koyuldu.
1969 y�l�nda Susan do�du�unda babas� Lazlo, "nas�l dahi yeti�tirilir" konusunda bir
kitap yazd�. Lazlo'nun slogan� da "Deha= �al��ma
ve �ansl� �evre ko�ullar�" idi. �ocuklar�n dahi do�mad�klar�n� dahi
yap�ld�klar�n� savunan savunuyordu. Ona g�re �ansl� �evre ko�ullar� mutlu bir
aile yuvas�yd�. Babas� Susan'� hep bir matematik�i
olarak yeti�tirmek istiyordu fakat Susan birg�n tesad�f eseri satran�la tan���r. Annesine bunu nas�l oynand���n� sorar.
Annesinin satran� hakk�nda pek bilgisi olmad��� i�in babas�n�n ona ��retece�ini
s�yler. Lazlo'nun da �ok usta oldu�u s�ylenemezdi.
Ama yine de Susan'a satran� ��retti ve Susan,
�ocuklu�unu satranca adad�. 70'li y�llarda satran� erkeklerin
egemenli�i alt�ndayd�. Hatta baz� d�nya
�ampiyonlar� kad�nlar�n satran� oynayamayaca�� g�r���ndeydi. K���k bir
k�z b�t�n bu �nyarg�lar� de�i�tirecekti. Prof. Peter Paklow
erkek ve k�z �ocuklar�yla yapt��� labirent deneyinde
erkeklerin ve k�zlar�n bulmacalar� farkl� y�ntemlerle ��zd���n� ortaya ��kard�.
Kad�n ve erkek beyni sorun ��zme konusunda farkl� �al���yor. Susan,
satran� denemesini ilk kez 7 ya��ndayken yapt�. Satran� kul�b�nde herkesi
yendi. Susan b�t�n hamlelerini haf�zas�nda yap�yor. Tahtaya ihtiya� duymuyor. Susan'�n belle�i normal insanlara g�re daha kuvvetli.
�nsanda �n bellek sadece bir telefon numaras�n� ak�lda tutabilecek
kapasitededir ve 3 saniyelik bir g�r�nt�den sonra kaybolur. Susan 28
ta�l� oyun tahtas�n�n g�r�nt�s�n� �n belle�ine ba�ar�l� bir �ekilde kaydeder.
Haf�zalar� g��l� insanlar bunu g�rd�kleri bilgiyi beyinlerinde
resimlendirerek ya da grupland�rarak yap�yor. �ocukken 6 saatini satran�la
ge�iren Susan bellek mucizesini buna ba�l�yor. Susan'�n 85 te ve 87 de �ampiyon oldu. Susan satran�
d�nyas�nda hala bir ekol. Sezgi satran�ta �nemlidir. Susan'�n ba�ar�s�, �ekil tan�mlamada �ok iyi olmas�na ba�l�.
Susan Polgar'�n beyni MR ile taran�yor. Bu tarama Susan'�n beyninin i�leyi�iyle ilgili bilgi verecek. Susan'a MR' da satran� �ampiyonlar�n�n resmi g�steriliyor. Susan'�n beynindeki y�z tarama b�l�m� hemen etkinle�iyor. Peki, acaba Susan'�n beyninde satran� ta�lar� i�in �zel bir �ekil
tan�mlama b�l�m� var m�? Susan' a MR' da satran� tahtalar� g�steriliyor.
Tarama sonucunda Susan'�n hem insanlar� tan�rken hem
de ta�lar� tan�rken beyninin ayn� k�sm�n�n �al��t��� ortaya ��k�yor. Bu k�s�m
"Y�z tarama=Fusiformgirus" adl� bir
k�s�m. Susan beyninin bu k�sm�n� satran� ta�lar�n� tan�mlamakta
kullan�yor.
Y�llarca yapt��� �al��malar Susan'�n beyninde b�yle bir geli�me sa�lam��. Bu da Susan'�n babas�n�n "Deha do�ulmaz deha olunur"
teorisini do�ruluyor. "D�zg�n �al��mayla herkes istedi�i her �eyi
ba�ar�r" diyen Susan yakla��k 600 erkek i�indeki tek kad�n oyuncu ve
karde�i de ayn� yolda ilerliyor. O da �ampiyon olma yolunda
ilerliyor. Susan'�n o�lu da satran�la ilgili ve o da
bu konuda ba�ar�l�.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r
1-Bask� alt�nda topraklarda ya�ayan �ocuklar�n
deha olmas� m�mk�n m�?������������������������������������������
2-Kad�n
ve erkek aras�nda deha farkl� olabilir mi?��������������������������������������������������������������������������������������
3-Fuziformgiusun beyindeki i�levi nedir?������������������������������������������������������������������������������������������������
4-Susan'�n beyninde satran� ta�lar� i�in �zel
bir �ekil tan�mlama b�l�m� var m�?�����������������������������������������
5-�nsan,
beynindeki fonksiyonlar� �al��arak kendi isteklerine g�re geli�tirip
de�i�tirebilir mi?