Vah�i Rusya Kafkasya�daki Hayvanlar ve Di�er Canl�lar�n Hayat D�ng�s�-�zellikleri

�� Do�u ile bat� aras�nda k�pr� olu�turan Rusya on bir zaman dilimi ve iki k�tada uzan�r. Rusya�n�n n�fusu 140.000.000 dur. Ama Rusya�n�n �o�u yeri ya�amaya veya ula��ma uygun de�ildir. Karadeniz ile Hazar Denizi aras�nda yakla��k Kaliforniya b�y�kl���ndeki Kafkaslar ekim bak�m�ndan e�siz bir doku olu�turur. Kafkaslar�n y�zey �ekilleri d�nyan�n di�er b�l�mlerine meydan okuyabilir g�zellikte bir do�aya sahiptir. Kafkasya�n�n kuzeyinde bulunan ye�il tepelerinde sadece buraya �zg� Kafkas da� ke�isi ya�ar. Bu hayvanlar engebeli arazide saatte 50 km/h�z yapabilir ve 2 metreye kadar s��rayabilir yetenektedirler. Geni� y�zeyli akci�erleri sayesinde ba� d�nd�r�c� y�kseklerde d���k oksijene dayanabilirler. Bu ke�ilerin yap�lar� a��r� so�u�a ve y�ksekli�e uyum sa�lam��t�r. B�y�k Kafkas da�lar�nda g�rkemli do�al mucizelerin yan� s�ra herkese yetecek kadar otlak ve ormanl�k alanlar bulunur. Kafkas da�lar�n�n Karadeniz�e bakan yama�lar�nda yama� ya���lar�na ba�l� olarak 4500 mm ya��� olu�maktad�r. Bunun sonucunda bu da�larda �ok say�da bitki ve hayvan t�r� ya�amaktad�r. Sadece 440.000 km� olan Kafkas da�lar� z�tl�klarla doludur. 400 km do�uda y�zey d�zle�erek hazar �ukurunu olu�turur. Hazar �ukuru, Rusya�n�n en al�ak noktas�d�r. Deniz seviyesinin yakla��k 30 metre alt�nda olan bir yerdir. Kafkas da�lar�n�n g�neyine gidildi�inde ise topraklar kurak ve �orak bir hal almakta. Kafkaslar�n g�neyinde daha �ok tuz kapl� g�ller bulunmakta. Kafkaslarda y�zey �ekilleri k�sa mesafelerde tamamen de�i�ebilmektedir. Hazar �ukurlar� k�sa mesafelerde yerlerini yeni bir yery�z� �ekli olan kuzey Kafkasya steplerine b�rak�yor. Kafkaslar �ok de�i�ik yery�z� �ekillerine sahiptir. �nan�lmaz �e�itlilik i�eren bu b�lgenin do�u s�n�r�nda d�nyan�n en b�y�k kapal� denizi olan Hazar Denizi bulunur.

�� Ancak Kafkas Da�lar�n�n her taraf� ya�amaya uygun de�il. Kafkas da�lar�n�n orta k�sm�ndaki sarp kayal�klar ay y�zeyi kadar zorlu ve ac�mas�zd�r. Burada bitkiler bile ya�ama zor tutundu�undan herhangi bir hayvan�n ya�ad���na inanmak zor. Ama bu gibi sarp kayal�klarda bile ya�ayan hayvan t�rleri bulunabilmekte. Buraya m�kemmel uyum sa�lam�� yaban ke�ileri bu sarp kayal�klarda ya�ayan bir t�r�. Kafkas Da�lar�n�n en y�ksek zirvelerinde ise hayat belirtisine rastlamak imk�ns�z bir durum gibi g�r�n�yor. Y�ksek kesimlerde �o�u zaman kal�nl��� yedi metreyi bulan kar g�z�n alabildi�ince uzanabilmekte. Bu y�ksek zirvelerde sessizli�i sadece r�zg�r�n sesi ve ����n u�ultusu bozuyor. Dik yama�l� Kafkas Da�lar� Rusya�n�n en �ok ��� d��en b�lgesidir. Geni� ve ger�ek bir vah�i do�a olan Kafkaslar Rusya�n�n �z�n� olu�turuyor.

��A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.

1. Kafkas Da�lar� ka� km boyunca uzan�r?

2. Kafkas Da�lar�nda ka� �e�it bitki yeti�mektedir?

3. Kafkaslardaki yaban domuzlar� ka� kiloya kadar ��kabilir?

4. Avrasya va�aklar� yavrular�n� nas�l b�y�t�rler?

5. Akbabalar ka� y�l ya�arlar?

6. Da��stan�daki sosyal ku�lar hangileridir?

7. Hangi hayvan cam gibi par�alanan bir kuyru�a sahiptir.

8. Yaban domuzlar� yavrular�n� nas�l birbirinden ay�r�r?

���