Uzaya Giden �lk Adam

Tarihte 3.kez para �deyen bir m��teri d�nya y�r�ngesineg�nderiliyor. Soyuz ad� verilen uzay arac� f�rlat�l���ndan 3 g�n sonra uluslar aras� uzay istasyonuna varacak.Ara� i�erisinde bir ara� i�erisinde bir kozmonot, bir astronot ve birde Amerikal� giri�imci olan Greg Olsen bulunuyordu.U�u� ilk ikisine bedavayd�. ��nk� bu onlar�n i�iydi. Fakat Greg olsen bu ayr�cal�k i�in tam tam�na20 milyon $ �dedi.F�rlatma i�in 72 saatten geri say�lmaya ba�lan�yor. Geri say�m devam ederken f�rlatma rampas�n�n 3 km �tesinde bulunan geni� bir hangar i�erisinde Soyuz roketinin montaj �al��mas� yap�l�yor. Montaj ekibinin Soyuz�u tamamlamak i�in �nlerinde 12 saat bulunuyor. E�er bu s�re a��l�rsa f�rlatma iptal edilebilir.F�rlatma i�lemi Kazakistan�daki Baykonur hava �ss�nde ger�ekle�ecektir.Burada uzay arac�n�n g�vdesine bir a�il ka��� kaps�l� ba�lan�yor. E�er i�ler k�t� giderse bu kaps�l cankurtaran olarak devreye girecektir. Greg Olsenu�u� i�in Rus Uzay Ajans��nda tam 2 y�l e�itim g�rd�. GregOlsen roket adam olabilmek i�in s�f�r yer�ekimli ortamlarda zaman ge�irmek zorundayd�. S�f�r yer�ekimi odas� Rus yap�m� Jumbo bir jet i�ine yerle�tirilmi�tir. Ani t�rman��lar ve dal��lar sayesinde yer�ekimi, bir anda25 saniye ortadan kalk�yor. Bu e�itimlerin ana hedefi uzaya gidi� ve d�n�� i�in haz�r duruma gelmektir. Rus kaps�llerinin yeri ini�i �ok sert olur. Bu y�zden darbeyi hafifletmek i�in �zel yap�ml� koltuklarda oturuyorlar. Gerekli son kontroller yap�ld�ktan sonra ,Soyuz roketi f�rlat�l�yor.E�er doktor kontrollerindeu�acak olan ki�ilerde en ufak bir sa�l�k problemianla��l�rsa u�u� iptal ertelenebilirdi. Amahepsi sa�l�kl�yd�. Roket f�rlat�ld�ktan bir dakika i�erisinde h�z�2000 km/saate ula��l�yor. Daha sonra bu roketin h�z� 33000 km/saat h�za ula��yor. D�nyadan 200000 km uzakl�kta bulunan d�nya y�r�ngesine girilmi�tir. Kaps�l�n hava s�zd�r�p s�zd�rmad���n� kontrol ettikten sonra , s�zd�rma yapmad��� anla��l�nca, ek kompertman ge�ip burada �zerini de�i�tirip, burada yiyip i�ebilecekler. Yeme i�mebittikten sonra . hedefleri art�k bir y�r�ngeye girip,Uluslar aras� uzay istasyonuna gitmek. �stasyondaSergei Krikalevve Nasa�dan John Philipsbulunuyor. Bunlar burada alt� ayd�r g�revliler. Gelenkozmonotla astronot bunlarla g�rev de�i�tirecekler. Bunlarda �stasyonda alt� ay ge�irecekler.Greg Olsen d�n�� ekipleriyleburada 7 g�n ge�irecekler..Greg Olsen20 milyon $ �dedi�i i�in burada ge�irece�i 7 g�n�n� �ok ge�irmek istiyor. Yan�nda getirdi�i foto�raf makinesiyle uzayda da bol bol d�nyan�n foto�raflar�n� �ekiyor. Art�k d�nya zaman�na g�re on g�n ge�mi�ti. Ama uzay�n �zerinde tama 200 kez g�ne� do�up batm��t�.

On g�n�n sonunda d�n�� vakti gelmi�ti. �ni� s�ras�nda uzay arac�nda bir hava ka�a�� meydana gelmi�ti. Kabin bas�nc� 750 seviyesinde olmas� gerekirken 600lere gelmi�ti. Uzay arac�nda hava ka�a�� tehlikeli bir durumdur. Bu durumda iki yol vard�r. Birincisi uzay arac�n�n i�i tamamen saf oksijenle doldurulacakt�r, ikinci yol ise uzay elbiselerine g�venmektir. �ni� s�ras�nda telsiz ba�lant�s�n� kaybederler ve ara� kazak ��l�ne d��er. Kurtarma operasyonundan sonra sadece GREg Olsen kendindedir. Di�erleri ise amonyak koklat�ld�kdan sonra kendilerine gelirler. Bu u�u�la beraber Soyuz roketininde 814. Sefer u�u�udur.

����������������������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1.    Tarihte 3.kez para �deyerek uzaya turist olarak giden adam kimdir?

2.    Greg OLsen�i uzaya g�t�recek olan arac�n ismi neydi?

3.    Greg Olsen ile birlikte ara�ta ba�ka kimler vard�?

4.    Roket nereden f�rlat�ld�?

5.    Greg Olsen uzaya gitmek i�in toplamda ne kadar para �dedi?

6.    U�u� i�in Greg Olsen nerede ve ne kadar s�re e�itim g�r�yor?

7.    Greg Olsen uzay adam� olabilmek i�in nerede zaman ge�iriyor?

8.    Soyuz roketinin montaj �al��mas� nerede yap�l�yor?

9.    D�n�� esnas�nda uzay arac�nda olu�an sorun neydi?

10.  Yap�lan uzay e�itimlerinin ana hedefi neydi?

11.  F�rlatma i�leminden ne kadar s�re sonra Uluslar aras� Uzayistasyonuna var�lmaktad�r?

12.  Soyuz roketi bu u�u�la birlikte ka��nc� u�u� seferini ger�ekle�tirdi?

��������������������������������������������������������������������������� Mustafa ULU� E��T�M B�YOLOJ� 4. SINIF