��� ������������������������������Tarla
Makinelerinin Evrimi 45 Dakika
����������� Tar�msal aletleri� ya�anan sa�l�k sorunlar�, meydana gelen
zorluklar, �retimi artt�rma gibi sebeplerin do�mas�yla daha fazla geli�me
g�stermi� ve ihtiyaca kar��l�k yap�lan �al��malar sonucunda tar�m daha da basit
hale gelmi�tir.
�sa dan �nce 6000
ile 7000 li y�llarda orta do�uda ekin bi�mek ve kesmekte kullan�lan ilk alet
kemikten yap�lm�� d�z bir b��akt�. Yine bu d�nemde M�s�rl�lar �akmak ta�� u�lu
kavisli oraklar kullan�yorlard�. Ancak orak �ok rahats�z edici oldu�u i�in
ucuna sap eklenerek uzun sapl� t�rpan olu�tu ve bel kamburla�malar�na ��z�m
bulunmu� oldu. Tabi zaman i�inde t�rpan�n da ekinin bir �o�unu yerde b�rakt���
anla��l�nca bir tahta eklenerek be�ik denilen alet olu�tu bununla ekin say�s�
artt�.
����������� Tar�m aletleri geli�meye ba�lay�nca
kendi aralar�nda yar��ma yaparak en iyi makinan�n hangisi oldu�una karar
veriyorlard�. 1835 �de A.Y.Moore Michigan�da hayali olan ilk bi�erd�veri
yapmay� ba�ard�. 19.yy. sonlar�na do�ru makinay� �eken atlar�n yerini �nce
buharl� motorlar daha sonra i�ten yanmal� motorlar�n �al��t�rd��� trakt�rler
ald�.
����������� Pamu�un
toplanmas� kabu�u d�k�ld�kten sonra yap�lmaktayd� ve zaman alan bir i� oldu�u
i�in bazen kabuk d�k�c�ler kullan�l�yordu. Uydu resimlerinin kullan�lmas�yla
�r�n geli�meleri daha iyi kontrol edilmeye ba�lad� ve verimsiz alanlara takviye
yap�larak verimli �r�nler elde edildi. Zamanla pamu�un daha iyi toplanabilmesi
i�in modern hasat makineleri kullan�lmaya ba�lad�.10 saat i�inde 20 000 g�mlek
yapmaya yetecek kadar pamuk topluyordu.1942 y�l�nda �nternational Harvester ilk
mekanik pamuk toplay�c�y� piyasaya s�rd�. Hemen arkas�ndan 8 numaral� toplay�c�
piyasaya s�r�ld� ve onunla pamuk toplamak daha kolay hale geldi.80 ellik i�i
yap�yor, 1 g�nde 70-75 d�n�m araziyi bitiriyordu. �anak b�ce�i denilen
ara�larda pamuklar preslenerek 4 tonluk y���nlar haline geliyor.
����������� Hala
geli�memi� �lkelerde pirin� elle toplanmaktad�r. Fakat pirin� hasad�nda
kullan�lan yeni makine pirin� hasad�nda insan elinin etkisini en aza indirdi.
Pirin� zemini bal��k oldu�u i�in ilk toplay�c�lar raylar �zerinde
ilerliyorlard� fakat zamanla b�y�k a��r tekerlekler ile bu sorunlar a��ld�.
����������� Tah�l
hasad� art�k uydu sistemleriyle destekleniyor olsa da bu t�r y�ksek
teknolojiler y�zlerce di�er �r�n i�in faydas�z. �rne�in �eker pancar� bir yumru
k�kt�r ve ��kar�l�rken k�kten ��kar�lmas� gerekir. ��inden sakkarozun ayr�lmas�
zordur, �ok aranan bir �r�nd�r. Pancar fabrikas�n�n �al��mas� i�in 4 ton pancar
a ihtiya� vard�r , bu da temin edilerek i�leme ba�lan�r. �eker pancar�
toplanmas� alet geli�memi�ken yorucu ve kesinlikle e�ilerek yap�lmas� gereken
bir i�ti. Fakat geli�en tar�m aletleri �eker pancar�n�n da toplanmas�n�
kolayla�t�rd�.
����������� Domates
elle toplan�rken geli�tirilen makinalar ile zarar g�rmeden makinalar taraf�ndan
toplanmaya ba�lad�. Kasalara konulduktan sonra insan kontrol�nden ge�erek ara�lara
y�kleniyor. Ceviz sert kabuklu oldu�u i�in makine ile toplanmas� basit bir
meyve.Ancak bu olgunla�m�� siyah zeytin i�in ge�erli de�il. Makina ile
toplan�rken ince kay��lara d��erler ve orada ��plerinden ayr�l�r. B�y�k
kutulara konularak ara�lara y�kleniyor.
����������� Bir�ok
toplanmas� kolay olan meyve olsa da toplanmas� zor olanlarda bir o kadard�r.
Tar�m aletleri ile �al���rken ergonomininde b�y�k �nemi vard�r. �nceden a��r
olan kasalar�n miktar� azalt�l�p ergonomiye uygun hale getirilmi�tir. B�ylece
bir�ok bedeni rahats�zl�k �nlenmi�tir.
����������� �z�m
toplanmas� hassasiyet isteyen zor bir i�tir. �z�m toplan�rken suyunun
akmamas�na �zen g�sterilir ��nk� �arap yap�m�n� zorla�t�r�p kalitesini d���r�r.
Bunun i�in geli�tiren makina k���k titre�imler yayarak hassas bir �ekilde
toplama i�lemi yap�lmaktad�r. Portakal sert bir meyve oldu�u i�in el ile
toplamas� hala �ok yayg�nd�r. Fakat el ile toplamada portakal�n d��ar� verdi�i
gaz donma kalitesini bozdu�u i�in geli�tirilen cihaz daha sa�l�kl� portakal
saklanmas�n� veya pazarlanmas� konusunda iyidir.
����������� Tar�m
aletlerinin geli�mesi daha h�zl� ve verimli tar�m �r�nlerinin elde edilmesini
sa�lam�� insan eli de�meden �retim yapmay� ba�arm��t�r.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar�
Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1) Uydu foto�raflar�n�n �nemi nedir.?
2) Pamuk �retiminde neden tuzlu su
kullan�l�yor?
3) Yeti�kin ve tecr�beli bir pamuk
toplay�c� g�nde ne kadar pamuk toplar?
4) �lk pamuk toplay�c� kim taraf�ndan ve
ka� y�l�nda piyasaya s�r�lm��t�r?
5) �lk bi�er d�veri kim yapm�� ve neden
yapm��t�r?
6) �eker pancar�n�n �retiminde �nemli olan
nedir?
7) Ergonominin tar�mla alakas� nedir?
8) �z�m�n hassas bir meyve olmas�ndan
dolay� nas�l bir tar�m aleti geli�tirilmi�tir?
9) Ceviz neden toplanmas� kolay bir
meyvedir?
10) Portakal�n salg�lad��� asitin tar�mda
ki �nemi nedir?
11) Tar�m aletleri geli�memi� olsayd� ne
gibi sorunlar ya�an�yor olurdu?
12) Tar�m aletlerinin geli�mesinin
ekonomide ki �nemi nedir?
FUNDA CENG�Z �E��T�M
B�YOLOJ� 3.SINIF 9010002009
����
�����������