Tabu Hayvanlarla �nsanlar�n Arkada�l�k Tabular�

�� Tabu Hayvanlarla �nsanlar�n Arkada�l�k Tabular� 45 dk

Amerika Birle�ik Devletleri�inde 71 milyon insan evcil hayvan besliyor. 5 milyonu k�peklerini en az e�leri kadar sevdiklerini s�yl�yor. Ancak bu sevgi �l�mc�l bir tak�nt�ya neden olabiliyor. Mesela Californiada ya�ayan� Jackie Castello 6 y�l �nce evlenmi� evlenmeden �nce iki de k�pe�i varm��. Kocas�n� evlendiklerinden 3 y�l sonra trajik bir �ekilde kaybetmi�. Bundan bir y�l sonra da �ok sevdi�i k�pe�i codyi kaybetmi� ancak codyi bir taksidermi uzman�na doldurtarak hala onunla ya�amaya devam ediyor. Bir�o�umuza bu garip gelebilir ancak bayan Castello kocas�n�n �l�m�nden sonra 14 y�l boyunca birlikte ya�ad�� k�pe�ini kaybetmeye dayanamam��. Onun varl�� kendini iyi hissettirdi�i i�in b�yle bir y�neme ba�vurmu�.

Son y�llarda ya tutan evcil hayvan sahipleri taksidermi y�ntemiyle �len hayvanlar�n� doldurtuyorlar. Bu nedenle evcil hayvan sahipleri taksidermi uzman� olan Gerry Rabins�n �n kap�s�n� �alar olmu�lar. Taksidermi uzman�na gelen evcil hayvan sahipleri �ok duygusal oluyorlar. ��nk� onlar ailenin bir bireyini kaybetmi� �say�l�yorlar. Taksidermi uzman� Rabins�n ise onlara �l� hayvanlar�n�n yerine ya��yormu� hissini veren ancak doldurulmu� olarak hayvanlar�n� geri veriyor. B�ylece hayvan sahipleri kaybettikleri hayvanlar�n� tekrar bulmu� oluyorlar. Ancak hayvanlar�n� doldurtmak isteyenlerden baz�lar� i�ler tamamlanmadan bundan vazge�iyor. Kimi �insanlar evcil hayvanlar�n� kaybedince bir insan� kaybettiklerinden daha �abuk toparlan�yorlar. ��nk� evcil hayvanlar�n� kaybettiklerinde hayatlar� e�lerini kaybettikleri kadar fazla de�i�miyor.

Hayatlar�m�z�n 12 y�l kadar�n� evcil hayvanlar�m�zla ge�iririz bu sure kimi zaman daha da uzun olabilir. Taksidermi� y�ntemini kullanarak evcil hayvanlar�n�n derisini y�zd�r�p, i�ini doldurtmak �o�u ki�inin tercih etmeyece�i bir y�ntemdir. Ancak San Francisco da ya�ayan Tia �lm�� evcil hayvanlar�n� dondurucuda sakl�yor. Ayr�ca Tia Amerikadaki az say�daki taksidermi uzmanlar�ndan biri dondurucusunda doldurulmay� bekleyen pek�ok hayvan postu bulunuyor. Son 9 y�lda 30 ila 40 evcil hayvan� doldurmu�. Kendi de bir kolleksiyoncu olan Tia�n�n evi �l� hayvanlardan ge�ilmiyor. Ancak Tia� n�n saplant�s� �l�m de�il. Kendini �efkat dolu bir k�peksever olarak g�r�yor. Canl� hayvanlara ise bak�m yap�yor �ld�klerinde ise sanat�n� konu�turarak, onlar� doldurmay� umudediyor.

Hayvanlar�n �l�m�ne verdi�imiz tepkiyle, insanlar�n �l�m�ne verdi�imiz tepki nerdeyse birbirine benzer. ��nk� sahip oldu�umuz evcil hayvanlarm�z sosyal ortamlar�m�zda bulunurlar.

Bu insanlara gore �l�m bu de�erli ili�ki i�in bir son de�il taksidermi y�ntemiyle sad�k dostlar�n�n g�zelliklerini hep hat�rlayabiliyorlar.

Yap�lan son arar�t�rmalara gore 5 milyon amerikal� k�peklerine en az �ocuklar� kadar ba�l� olduklar�n� itiraf etmi�tir. Bu ili�kiyi kimileri abart�yor.

Nevada da� ya�ayan Lisa n�n bakmas� gereken iki �ocu�u var bunlardan biri kendi o�lu Parker di�eri ise ergenlik �a��ndaki evlatl�k k�z� Magvay. Ancak Magvay s�radan bir �ocuk de�il. O bir G�ney Amerikal� kapu�in maymunu. Lisa o�luna g�sterdi�i ilgi ve �zeni Magvay e de g�steriyor. Ancak bir g�n magvayin kendisine ve o�luna zarar verece�ini de �ok iyi biliyor. Ge�ti�imiz on y�lda 29� u �ocuk olmak �zere 100 ki�i evde beslenen maymunlar y�z�nden yaralanm��.17 eyalette evde primat beslemek yasak. Ancak Nevada da b�yle bir k�s�tlama yok. Lisa i�in ilgin�lik olsun diye ba�layan bu zevk bir saplant�ya d�n��m��. Maymuna bir �ocu�a nas�l davran�l�yorsa �yle davran�yor giyeceklerden yeme�ine kadar. �ok zeki hayvanlar yine de �ok tehlikeliler. Baz� insanlar �ocuklar�n�n evden ayr�lmas�yla bo� yuva sendromu nedeniyle maymun al�yorlar ��nk� onlar sonsuza kadar bebek kalacak bir �ocuk gibidir.

Amerikal�lar�n d�rtte biri hayatlar�n�n bir kesiminde ger�ekten de yaln�zl�k �ekiyor. Tanzanya �niversitesinden Dr. Franklin insan hayvan� ili�kileri �zerine ara�t�rma yap�yor. Ona g�re bir�ok insan evcil hayvanlar�n� farkl� ki�ilerin yerine koymaya �al��yor

Evcil hayvanlara duyulan ilgi bak�m�ndan bat� yaln�z de�il.kuzey Hindistan da Karimata tap�na��nda s��anlara tap�nd�klar� bilinmektedir. Yeni Ginenin da�l�k kesimlerinde kad�nlar�n domuzlar� emzirdi�i de bilinmektedir.

Fort Lauderdale Florida da ya�ayan Allian evde besledi�i hayvan gida ad�nda di�i bir iguana.� Farkl� bir hayvan almak istedi�i i�in onu tercih etmi�. Iguanalar�n %90 n� belli etmeselerde salmonella hastal�� ta��y�c�s�d�rlar.

Insanda bi�imcilik hayvanlara insani �zellikler y�klenmesi anlam�na gelir. Bu da hayvan aksesuarlar�na talabin artmas�na neden olur.

T�pk� ayakkab� ve sa� modelleri gibi evcil hayvanlar�n da modas� gelip ge�er. Bu s�ralar tehlikeli ve vah�i kendini besleyen eli �s�rabilecek hayvanlara ilgi duyuluyor.

Miami nin banliy�lerinde ya�ayan Seinfeld ailesi evlerinde bir�ok insan�n kabusu olan y�lanlarla i�i�e ya��yor. Ailenin 5 �ocu�u var ve ayr�ca evde 40 tan fazla y�lan ya��yor. Tehlikeli bir hayvan �zerinde hakimiyet sa�laman�n haz duyma nedeniyle b�yle bir hayvan besleme gere�i duyulur. Ancak evde y�lan beslemenin tehlikeleri de s�z konusu. Bu nedenle y�lan �s�rmalar�na kar�� 1994 y�l�nda bunun i�in acil durum ekibi kurulmu�tur.

Insanlar� birbirinden uzakla�t�rmak yerine evcil hayvanlar� beslemek asl�nda bireyleri birbirine yak�nla�t�r�r. Ister bakmak, ister farkl� olmak,ister kendini g�vende hissetmek olsun hayvanlarla olan arkada�l�k ba�lar� var olacakt�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1. Insanlarla hayvanlar aras�ndaki ili�ki nas�l tabulara d�n��r?

2. Evcil hayvan sahipleri neden hayvanlar�n�n �l�m�n� kabullenemiyorlar?

3. �nsanlar �l� hayvanlar�n� nas�l doldurtuyorlar?

4. Taksidermi y�ntemi nedir?

5. Evcil hayvan sahipleri hayvanlar�na nas�l davran�yorlar?

6. Evcil hayvanlar�m�z� kaybetti�imizde nas�l davran�r�z ve bu do�al m�d�r?

7. Amerikda neden hayvanlarala olan ili�ki bu kadar �nem kazanm��t�r?

8. Insanlar neden evcil hayvanlar�n tehlikeli olanlar�n� tercih ediyor?

9. Primat sahipleri neden kendilerini ve sevdiklerini bu �ekilde riske at�yor?

10. Primat sahibi lisa hayvan�na nas�l davran�yor?

11. Tehlikeli ev hayvanlar�n� evde ya�ayanlara sald�rd��nda ne t�r ��z�mlere y�neliyorlar?

12. Ne t�r inan�lar insanlar�n hayvanlarla ili�kislerini tabula�t�r�yor?

13. Hayvan aksesuarlar� sekt�r� neden geli�mektedir?

14. Y�lan besleyen insanlar�n ald�� nlemler nelerdir ve y�lan besleyen insanlar�n oldu�u �ehirde ne gibi �nlemler al�nm��t�r?

15. Ka� t�r y�lan zehirlidir ve etk�leri nelerdir?

Ne�e �APARO�LU FEN B�LG�S� ��RETMENL�� 4. SINIF