F�LM�N �ZET�:39:24 dk

18 yy da insanlar denize girmenin depresyondan c�zzama kadar her �eyi iyile�tirece�ine inanmaya ba�lad�lar. �nsanlar banyo makinesi denilen tuhaf bir aletle suya ta��n�yorlard�. Bir at taraf�ndan suya �ekilen tekerlekli bir kabindi. ��ine banyocu denilen bir hem�ire ya da bir adam biniyordu. Hasta banyo makinesinin i�ine giriyordu ve sonra suyun i�inde ayakta duruyordu. Suyu bat�r�l�yor ve yakla��k bir dakika suyun alt�nda tutuluyor ve sonra �a�k�nl�k i�indeyken ��kar�l�yordu. �nsanlar�n as�l sorunu y�zme bilmemeleriydi.

1870� te bir efsane ortaya ��kt� Amerika�n�n ilk tahta kald�r�m�. Bu tahta kald�r�m ger�ekten de ticari ama�l� bir yap�yd�. T�ccarlar d�kk�nlar�n da kum istemiyorlard�. Bu y�zden tahta kald�r�m in�aat�n�n finansman�n� sa�lad�lar. Bu kald�r�m 5.000 dolara mal olurken sadece 3,5 metre geni�li�indeydi. Ama kasaba b�y�d�k�e tahta kald�r�m� da b�y�d�. Daha y�kse�e ��kar�ld� ve y�z binlerce a��rl��a dayanabilecek �ekilde in�a edildi. 20 y�zy�l�n ilk on y�l�nda k�lt�rel ve ticari bir fenomen haline geldi. Bug�n tahta kald�r�m yakla��k olarak 20 metre geni�li�inde ve yakla��k olarak 4 mil uzunlu�undad�r.

D�nya s�m�rgelerini korumak i�in sahil boyunca kaleler in�a ettiler. Bunlardan en g�zellerinden biride devasa karstilya desembar kostudur. Amerika�daki en eski kaledir. �spanyollar ilk olarak 1672 de in�a etmeye ba�lad�lar. 23 y�l sonra tamamland�� zaman bu devasa yap�t ortaya ��kt�. 11 metre y�ksek duvarlar� deniz ta�lar� ve ha�larla in�a etmi�lerdir. Okyanusun kenar�na yap�lan 4 metre kal�nl��ndan meydana gelen surlar d��man sald�r�lar�na kar�� olduk�a g�venlidir. Eski kale 205 y�ll�k tarihi i�inde hi� d��r�lemedi.

Ba�ka teknelerde vard� ancak higens tekneleri donanmalar�n�n bel kemi�ini olu�turmaktayd�. Adri H�GENS in tasarlad�� bu tekne 12 metre uzunlu�unayd� ve tam te�hizatl� 36 askeri ya da 4 tonluk kargoyu gemiden karaya ��karabilmektedir. 225 beygir g�c�nde bir motora sahip ve normal olarak v �eklinde bir g�vdeye sahip bu tekne kargoyu sahile ta��yabiliyor ve hemen geri �ekilebiliyordu.

�u anda kullan�lan son teknoloji �retimi ��karma tekneleridir. 1987 de hizmete sunulan bu teknenin g�vdesi ne suya ne de karaya dokunur. Bu tekneler hava yast�� zerinde karada ve denizde rahat�a hareket etmesini sa�lar. Tekneyi destekleyen plastikten yap�lm�� bir petek bulunur. Tekneyi kald�rma fanlar� vard�r. Bu fanlar sayesinde tekne havaya kalkar ve hava yast�klar� devreye girer. 4 adet motor tekneyi havaya kald�r�r. 60 ton y�k ta��yabilmektedir. Saatte 50 mil h�z yaparak d�nya sahillerinin %80 nini dola�abilir.

Kum arac�n� Brush mayer icat etmedi sadece daha e�lenceli hale getirdi. Kum ara�lar�n� icat eden ki�i Henry ford dur. 1974 de ilk araba sahile getirildi. Bayersin bu arac� bilindik ara�lar� hat�rlat�yordu. Tek fark daha al�ak bir �ase vard�. Tek fark bu de�ildi birde fiberglas kaborta idi. Bu kaborta arac�n a��rl��n� 600 kilo d��rd�.

1927 y�l�ndan ba�layarak bilim adamlar� ultravielo ��nlar�n� yans�tacak elementler �zerinde �al��malar yapt�lar. 1943 de geli�tirilen ve paraambiyikasitin k�salt�lm�� olan paba ilk g�ne� kremiydi. Maalesef k�yafetleri lekeliyordu ve ayr�ca bir�ok insana i�indeki kimyasal maddelerle alerji olu�turdular.

Modern s�rf��l��n ge�mi�i �ok eskilere dayan�r. 1920 lere kadar s�rf botlar�n�n �o�u a�a�tan el ile yap�l�rd�. Uzunlu�u 5 metreye kadar ��kabilir ve a��rl�� 100 kilo kadard�r. 1950 de kendisi de bir s�rf�� olan hobby Albert balsa dan s�rf boardlar� yapmaya ba�lad�.

G�ne� y�ksekte dalgalar parl�yor ve g�zlerinizi a�am�yorsunuz. G�ne� g�zl�kleri gerekiyor ama s�radan bir tanesi i�e yaramaz. A��r� ��a engel olmak i�in hafif�e karart�lm�� camlar 18.yy dan bu yana kullan�lmaktad�r. Ama onlar keskin ve yans�yan ��n yans�mamas� i�in bir �ey yapamazlar. 20 yy ba��nda polanize camlar kama�an g�zler i�in bir �areydi. Advin len 1929 da seropanize benzer bir madde i�in patent ald�. Bu filtre ten y�nden gelen �� engellemeye yeterliydi

So�utucu teknolojisindeki ikinci ad�m ise kendisini so�utan kutudur. Bu an�nda so�uyan kutudur. Bir me�rubat�n s�cakl��n� en ge� 3 dakikada so�utabiliyordu. So�utma i�lemini ba�latmak i�in dibi basit�e d�nd�r�l�yordu. Kutunun i�indeki madde hemen so�utma i�lemine ba�l�yordu.

Ba�kan garfeild yedi�i kur�un bulunamam�� ve �l�me terk edilmi�ti. Bu durum b�y�k d��n�r Aleksander Grahambell ili d��nd�r�yordu. Bell ilkel bir metal dedekt�r geli�tirdi. Bu dedekt�r iki m�knat�s aras�nda metale kar�� ses ��karan ilkel bir aletti. Ancak kur�un o kadar derindeydi ki bell�in cihaz� bir ses ��karm�yordu. Sonunda da garfeild �ld�. Teknolojisi de o kadar basittir ki on dolara imal edilebilmektedir.

A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR

1. Banyo makinesi nedir ne i�e yarar?

2. �lk tahta kald�r�m hangi ama�la yap�lm��t�?

3. Tahta kald�r�m�n bug�nk� kullan�m� hakk�nda bilgi veriniz.

4. Higens teknesi hakk�nda bilgi veriniz.

5. Hava yast�kl� ��karma gemisi hakk�nda bilgi veriniz.

6. Kaleler ne i�in in�a edilmi�tir?

7. G�ne� g�zl��n�n tarihi hakk�nda bilgi veriniz.

8. G�ne� kreminin geli�imi hakk�nda bilgi veriniz.

9. Kum arac� nedir?

10. S�rf��l�k nas�l geli�mi�tir?

11. Kendisini so�utan teneke kutu hakk�nda bilgi veriniz.