STONHENC�N HAYAT H�HAYES� ( 45 DAK ) F�LM�N �ZET�

������������� Stonehenge yery�z�ndeki en eski tarihi kal�nt�lardan biridir. 32 metre �ap�nda harabe bir �emberdir. Binlerce y�ld�r s�rlarla dolu bir �ekilde �ylece durmaktad�r. Stonehenge�nin tarihi bundan 5 bin y�l �ncesi bir k�lt�r�n yer aramas�na dayan�r. Ve b�rakt�klar� iz Stonehenge�den �ok daha b�y�kt�r. Gizemli olarak g�rd���m�z �ey, asl�nda tarih �ncesi bir �ehrin merkezi g�r�n�m�ndedir.

������������� Stonehenge bir harabeden �te t�m bir k�lt�r� ifade etmekte ayr�ca Stonehenge�nin do�u�unu sa�layan as�l �eyin �akmak ta�� yumrular� oldu�u d���n�lmektedir. Bundan 5 bin y�l �nce buras� s�k ormanlarla kapl� bir aland� ve �akmakta��, bu a�a�lar� kesmek i�in keskin baltalara d�n��t�r�l�yordu. �akmakta�� baltalar ta� devri ekonomisinin bel kemi�ini olu�turuyordu. Ta� devrinin sonunda �ngiltere�deki a�a�lar b�y�k �l�ekte temizlendi. Bir arada ya�ayan avc� insanlar yerle�tiler. Ve topluluklar kurdular. Ekinler ektiler ve yemek i�in hayvan beslemeye ba�lad�lar. B�ylece yeni bir ya�am tarz� �ekillendi. Stonehenge i�in a�a�lar�n aras�nda bir yer a�t�lar. �nce dev bir hendek olarak ba�lad�, hendek yap�ld�ktan sonra baz� kereste yap�lar kuruldu. Daha sonra ta� devrinden metal devrine ge�i�te ta�tan yap�lar in�a edildi. Metallerin �lkeye girmesi b�y�k bir refah getirdi. Ve Stonehenge�nin duvarlar�n� s�slemelerini sa�lad�. Stonehenge�nin ta�lar�n�n Galler�in bat� sahilinde 230 km �teden getirildi�i san�lmaktad�r. Yakla��k 300 tondan fazla kayan�n nas�l getirildi�i hala gizem konusudur. Henge: arkeologlar�n tarih �ncesi dairesel tabyalara verdikleri genel bir isimdir.

������������� Yap�lma amac�na gelince, Stonehenge�nin bir g�kbilim rasathanesi oldu�u d���n�lmektedir. Bu insanlar d�nyan�n g�ne� etraf�nda d�n���nden kaynaklanan y�ll�k sonu�lar� anlam��lar ve y�l�n yaz d�n�m� denilen en uzun g�n�n� ta�la, g�lgeyle ve a�a�larla kaydetmi�lerdir. Ayr�ca buras� b�y�k kutlamalara tan�kl�k etmi�tir. Ayr�ca Stonehenge, onlar�n hayatta kalmalar� i�in kritik bilgiler elde etmelerini sa�l�yordu. Buda bize hayat�n do�al d�ng�s�n�n ger�e�ini hat�rlat�yor.

�ngiliz kanal�n�n 45 km kuzeyinde k�rsal bir bölgede bulunan bu yap� 5000 y�l önce in�a edilmi�tir. Henge; tarih öncesi dairesel toprak tabyalar�na verilen genel isimdir. Stonehenge ise ta� henge anlam�na gelmektedir.

Geyik boyu kazmalarla ilk önce büyük bir daire �eklinde hendek kaz�lm��t�r. Ard�ndan hende�in iç taraf�na do�ru �.S.3000’ ‘ de 56 kütük direk dikmi�lerdi. Ta� devri bitip, maden ça��na girildi�inde de ortaya büyük kayalar getirip dikmi�lerdir.

Stonehenge’ in çevresindeki geni� alanda daire �eklinde mezarlar ve an�tlar bulunmaktad�r. Bunlara Stonehenge yer �ekilleri denir.

Stonehenge’ e birkaç kilometre uzakl�k da ah�ap henge bulunmaktad�r. Daire �eklinde dizilmi� ah�ap direklerden olu�uyor. Bunlar�n tam ortas�nda bir çocuk mezar� bulunuyor. Çocu�un kafatas�nda bulunan bir yar�k onun kurban edildi�i dü�ünülüyor. Ah�ap henge’ in o dönemde bir nevi mahalle kilisesi rolünde oldu�u dü�ünülüyor.

Stonehenge’ in yak�n�nda bulunan bir mezar, Alplerde ya�ayan bir gezgin olabilece�i dü�ünülen bir adam iskeleti bulunuyor. Bu mezar da 100 yak�n e�ya bulunuyor. Bunlardan en önemlisi metal parçalar�n�n da bulunmas�d�r. Alpler de metal i�çisi olan bu adam�n metali bölgeye tan�tt��� dü�ünülüyor.

Stonehenge’ e getirilen ta�lar�n ço�u 230 km uzakl�kta bulunan Gallerlin bat� sahilinden getirildi�i dü�ünülüyor. Stonehenge’ in yap�m�nda 80 mavi ta� kullan�lm��t�r. Bu da 300 ton’dan fazla kaya demektir.

Bu yap�n�n in�as� o dönemin ko�ullar�n� ve materyallerin dü�ündü�ümüzde çakmak ta� yumrular�ndan olu�turulmu� baltalar, �s�rgan otundan yap�lm�� halatlar ve sürtünmeyi ah�ap yol ve k�zaklar kullan�ld��� dü�ünülmektedir. Çakmak ta� yumrusunu baltaya dönü�türmeden önce çakmak ta� t�ra�lan�r. Böylece orta merkezden geçen b�ça��n s�rt�na ula��l�r ve daha sonra bir a�aç parças�na yerle�tirilerek alet yap�m� tamamlan�r.

Stonehenge gök bilimi rasathanesi görevindedir. Sersen ad� verilen 4m yüksekli�indeki ta�lar çap� 30m olacak bir daire �eklinde dizilir. Daha sonra içine, mavi ta� ad� verilen 2m yüksekli�inde çap� 25m olacak bir dire �eklinde dizilir. Tam ortaya da iki at nal� yerle�tirilmi�tir. Körsüsü ad� verilen düz bir yola sahiptir. 21 Haziran da güne� kap�dan girip Stonehenge’ in ortas�na vuruyor, gün do�umunda.

���� ��A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r:

1.Stonehenge nerede yap�lm��t�r?

2.Bu yap� nas�l in�a edilmi�tir, mimari olarak neye benzemektedir?

3.Stonehenge’nin yap�lma amac� nedir?

4.Ta� ve metal devrinin Stonehenge üzerindeki etkileri nas�l olmu�tur? 

5.Henge neyi ifade etmektedir?

6.Stonehenge benzeri yap�lara bu bölgede görmek mümkün mü?

7.Stonehenge nerede bulunuyor ve ne zaman yap�lm��t�r?

8.Stonehenge yer �ekilleri ne demektir?

9.Ah�ap henge ne için kurulmu�tur ve nerededir?

10.O dönemde balta nas�l yap�l�rd�?

11.Mavi ta�lar� nereden getirmi�lerdir?

12.Mavi ta�lar� nas�l ta��m��lard�r?

13.Ta� devrinden metal ça�a nas�l geçilmi�tir?

14.Körsüs nedir?

15.Stonehenge’ in özelli�i nedir?

16.Metal bu bölgeye ne zaman gelmi�tir?

17.Stonehenge’ in d�� halkas� hangi ta�tan olu�ur?

Zehra Semiz 07010002003 / 5. S�n�f E�itim Fakültesi Biyoloji Ö�retmenli�

�