Ge�mi�ten Bug�ne Sovyet Donanmas�n�n Bilimsel Hik�yesi

Sovyet donanmas� so�uk sava� döneminde yakla��k yar�m yüz y�l boyunca Amerikan donanmas� ile kar�� kar��ya geldi. Bugünkü Rus donanmas�n�n durumu çok trajiktir. Ancak yinede güçlü ve gururludur. Rus donanma gücünün ruhu dünyan�n en güçlü denizalt�lar�n� kapsayan modern gemileri kapsayan bir donanmada cisimle�ir. Rus donanmas�n�n kurulu�u Amerikan donanmas�n�n kurulu�undan daha eskidir ve kurulu�unu tek bir adam�n gücüne ve vizyonuna borçludur. Rus çar� büyük Petro döneminde Rusya kendini büyük bir kara ülkesi olarak kabul ettirmi�ti. Büyük Petro bir çok bat�l� uzman� Rusya'ya davet etti. Petro kurdu�u donanmada her mevkinin hak edilmesi gerekti�ine inan�yordu. Donanmas�na komuta etmemesine ra�men sava�ta onlara kat�l�yordu. 1699'da �sveç ile Danimarka aras�nda bir sava� ba�lad�. 1700'de Büyük Petro Danimarka'n�n yerinde yer ald�. Amac� bat�ya aç�lan pencereyi, çok istenen bir ç�k��� elde etmekti.27 Temmuz 1714'te yakla��k 100 kad�rgadan olu�an Rus filosu say�ca onlardan çok daha az olan �sveç'e sald�rd� ve �sveç yenildi. Böylece Rusya Balt�k Denizi'nde bir geçi�i elde etti. Burada yeni bir �ehir liman� olan Sankt Petersburg'u kurdu. Rusya 1721'de zaferi kesin olarak kazand���nda Petro, ülkesi ve donanma tamamen yorgun dü�mü�tü. Bundan dört y�l sonra Petro 53 ya��nda iken öldü. Petro'nun ölümünden sonra yaratt��� bu güç gittikçe çökmeye ba�lad�. 1762'de tahta ç�kan Katerina Rusya'y� eski günlerine döndürmeye azimliydi. Katerina Karadeniz'i ele geçirmek için Balt�k Denizi'nden geçerek ege Denizi'ne geldi. Burada Çe�me k�y�lar�nda Türk ordusu ile sava�t�lar ve Türk donanmas�n� yakt�lar. Katerina'n�n hükümdarl��� boyunca Ruslar Karadeniz'deki yerini sa�lamla�t�rd�lar. Ama Rusya Akdeniz'de serbest geçi�i istiyordu. �ngiltere ve Fransa bu duruma müdahale etmek zorunda kald� ve sonunda K�r�m sava�'� ç�kt�. Rusya donanmas� çöktü ve Rusya Karadeniz'deki her �eyini kaybetmi�ti. Bundan yar�m yüzy�l sonra donanma teknolojisi çok h�zl� bir geli�me kaydetmi�ti. Ruslar demirle kapl� yeni z�rhlar� ilk sipari� edenler aras�ndayd�lar. Rus donanmas�n�n üç ana filosu vard�. Ruslar 19. yüzy�lda Pasifik'e girdiler. Pasifik'te Japonya da vard� ve Ruslarla çat��ma ba�lad�. Rus filosu, Japonya kar��s�nda yenilgiye u�rad�. �ngilizler Ruslar�n yükselmesi yerine Japonlar�n yükselmesini istiyordu. �ngiliz denetimi alt�nda olan Süvey� Kanal�'n� Rus donanmalar�na kapatt�. Bu Rus donanmas�n�n Pasifik'e ula�mak için Ümit Burnu'nu dola�arak 17 bin milden fazla yol yakmas� anlam�na geliyordu. Rus donanmalar� Pasifik'e ula�t���nda Japonya donanmas� ile süren sava� sonucunda a��r bir yenilgiye u�rad�.
Birinci d�nya sava�� ba�lad��� s�rada Rus donanmas� yeniden g��lerini toplamaya ba�lad�. Rusya'da �lkede isyanlar ba�lam��t� ve bu donanmaya da s��ram��t�. Kom�nist rejimin 1917'de ba�ar�l� olmas� sonucunda Sovyetler Birli�i Almanya ile yapt��� bir anla�ma ile Mart 1918'de Birinci D�nya Sava��'ndan �ekildi. 2. D�nya Sava��'n�n hemen �ncesi Stalin bir t�r ayd�nlanma ya�ad� ve bir �ok denizalt� in�a ettirdi. Almanya Sovyetler Birli�i'ni i�gal ederek Kom�nist �lkeyi 2. D�nya Sava��'na soktu�u zaman Stalin'in gemi in�a program�n� k�smen tamamlam��t�. 2. D�nya Sava�� kara a��rl�kl� bir sava�t� bu y�zden ordusu �nemli bir rol oynamad�. 2. D�nya Sava�� sona erdi�inde Sovyet donanmas�n�n gurur duyaca�� �ok �ey vard�. Nazilerin �lkelerinden kovulmalar�na yard�m etmi� ve Rus ana vatan�n� korumu�lard�. So�uk sava� d�neminde Sovyet ve Amerikan donanmalar� gergin bir ortamda kar�� kar��ya geldiler. Amerikan donanmas� denizalt� tasar�m�nda b�y�k bir ilerleme kaydetmi�ti. Bu arada hem Amerikan hem Rus donanmalar� denizalt�lar� i�in yepyeni bir rol geli�tiriyorlard�. 1959'da n�kleer enerjili USS George Washington denize indirildi. O d�nemde Amerika ve Rusya'n�n bir n�kleer denizalt�s� vard�r. George Washington ve ondan sonra yap�lanlar yepyeni t�rden denizalt�lar�yd�. Bunlara bombac�lar lakab� verildi. Denizin dibinden k���k bir adaym�� gibi y�kselen Rus tayfun tipi balistik f�ze denizalt�s� in�a edilmi� en b�y�k denizalt�s�yd�. So�uk sava� d�neminde Rusya neredeyse her t�rden denizalt�s� in�a etti. Sovyetlerin n�kleer enerjili yeni denizalt�s� 1972'de denize indirildi. Bu Amerikan donanmas�n�n komutanlar�nda panik yaratt�. Bu deniz alt� alfa s�n�f�yd�. 1957 Kas�m s�n�f�n�n denize indirilmesini takiben Sovyetler h�zla n�kleer sald�r� denizalt�lar�n�n birka� yeni modelini daha yapt�lar. Hepsinin dezavantaj� bat�n�n denizalt�ndan daha fazla g�r�lt� yapmalar�yd�. Sovyetler 1985'te �a��rt�c� Akula sistemini yaratt�. Denizalt�lar�n� sessizle�tirmek i�in b�y�k bir �aba harcad�lar b�yle Akula'y� yaratt�lar. Rus donanmas�n�n en �nemli teknik ba�ar�s� Oscar �kiydi. Ama ayn� zamanda en b�y�k trajedilerinden birinin de sebebiydi. Oscar tatbikat yaparken bir torpido patlad� ve yakla��k 18 ki�ilik m�rettebat �lm��t�. Bu s�rada 23 ki�i ya��yordu ve kurtulmay� bekliyordu. Bunlardan biri ya�ad�klar�n� ka��da d�kmeye ba�lad�. Buradakiler kurtar�lmadan �ld�ler. Bunlar i�in bir an�t yap�ld�.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r

1. Rusya'da yap�lan asker heykelleri neyi simgeler?

2. Rus donanmas� kurulu�unu kime bor�ludur?

3. B�y�k Petro d�neminde Rusya s�n�rlar�n� geni�letmek i�in hangi �lkelerle sava�mal�yd�?

4. B�y�k Petro kimlerle ve hangi ama�la bir �ok Avrupa �lkesini ziyaret etti?

5. B�y�k Petro'nun Karadeniz ile ilgili planlar� neden aniden kesintiye u�rad�?

6. B�y�k Petro �sve� ile sava�ta nas�l bir yol izledi?

7. Rus donanmas�n�n ilk �nemli olan ba�ar�s� neydi?

8. Rusya'n�n ilk donanma akademisi nerede kurulmu�tur?

9. �ans getirmesi i�in hangi heykelin burnu ellenmekteydi?

10. kim kendini Petro'nun varisi olarak g�rmekteydi?

11. Katerina �lkesinde neleri in�a ettirdi?

12. Katerina Osmanl�larla hangi sava�lar� yapt�?

13. K�r�m Sava�� neden ��kt�?

14. Rusya Japonya ile neden sava�t�?

15. Rus donanmas�n�n ana filolar� nerede bulunuyordu?

16. Tarihte ge�en Togo d�n��� nedir?

17. Ruslar hangi antla�ma ile Japonlara teslim oldu?

18. Rusya'da �lke i�inde neden isyanlar ya�and�?

19. Sankt Petersburg �ehrinin ad� ne olarak de�i�tirildi?

20. Rusya'n�n varl���n� tehlikeye d���recek olan en b�y�k d��man kimdi?

21. U�ak gemiler in�a etmek yerine nas�l bir strateji izlendi?

22. D�nyan�n ilk n�kleer g��l� denizalt�s�n�n ad� nedir?

23. George Washington2un di�er n�kleer denizalt�lar�ndan fark� neydi?

24. �lk Tayfun ne zaman denize indirildi?

25. Ruslar�n alfa s�n�f� deniz alt�s�n�n �zelli�i neydi?

�ZLEM S�T��

B�YOLOJ� ��RETMENL��� 07010002009