Somonlar�n G�ney Do�u Alaska'daki Glacier Koyuna G���ne Ba�l� Di�er Canl�lar�n Besin D�ng�s�

Glasye koyu, Alaska�n�n G�neydo�usunda kurulmu� vah�i bir cennettir. Da�lar�n, tepelerin m�thi� karla kapl� olmas� hayvan aleminin ya�am olanaklar�n� zorlamaktad�r.� Fakat buna ra�men hayvanlar alemi buna ayak uydurmaktad�r. Buzullarla kapl� olan bu Alaska cenneti bahar�n gelmesiyle mevsimin ilk ziyafetini veren kartallar, hayat bulmu�tur. Ringalar� yakalamak kartallar i�in kolay de�ildir. Bu y�zden kartallar daha kolay yiyecek bulman�n yollar�n� arar.�

Bir bozay� ininden protein a�l��� �ekerek ��kar. Fakat bir kara hayvan� i�in kar�nca kolonisi yeter. Y�ksek s�cakl�k buzullar� i�ten eritmeye ba�lar. Erimi� su, kristal havuzlar�nda birikir sonra buzun zeminine do�ru kendine bir yol bulur. ��te bu su buzullar�n �tesindeki ormana hayat veren sudur. Bu su kayna��n�n hayat kayna�� olmu�tur. Somon bal�klar�n�n yumurtalar� b�t�n k�� buzdan korunarak burada geli�ir. Yunan foklar� buraya ak�n etmi�lerdi. ��nk� buras� fok i�in tehlikeden korunmak ve do�um yapmak i�in gayet g�venli bir yer. Tabi ku�lar i�in proteinli plasentalar olu�tu. Ku�lar bulduklar� yiyecekleri yavrular�na sab�rla veriyor. Yavru somonlar keselerinden kurtulup okyanusa do�ru yol al�yorlar. Bu bahar ya�am� yeni bir ya�am� s�ratle art�r�r. Ay�lar i�in taze bitki �rt�s� bir nimet. Ay�lar taze otlarla besleniyorlar. Ay�lar i�in �iftle�me mevsimi ve ay�lar i�in gergin bir hava var. G�ney Alaska sahilleri su �r�nleri bak�m�ndan �ok zengin. Fakat kara hayvanlar� i�in suyun �ekmesi gerek. Suyun �ekmesiyle kara hayvanlar, Visio�nun midye aramas�, baz� ku�lar�n deniz �r�nlerini se�mesi. Boz ay�s�n�n gelmesiyle di�er hayvanlar endi�e olmu�tur.

Kambur balinalar y�l�n bir k�sm�n� beslenmedikleri yerde ge�irirler. Alaska koyuna vard�klar�nda a� olurlar. Zekice bir se�imle somonlar� ve ringalar� tuza�a d���rerek kabarc�k a�� a��zlar ve yutarlar. Yavru ay�lar nas�l beslenmeleri gerektiklerini anneleri g�steriyor. Annelerini taklit ederek besleniyorlar. Ay� ailesi i�in bereketli zamanlard�r. K�rm�z� somonlar yumurtlad�klar� yere do�ru g�� ederler. �iftle�me zamanlar�nda g�m�� renkleri k�rm�z�ya d�n���r. Boz ay�lar bal�klarla da beslenirler. Somon bal�klar� yuvalar�n� kurmak i�in kuyruklar�yla �ak�llar� de�iyorlar. Bu da eril somon bal�klar�n�n dikkatini �eker ve etraflar�nda d�nerler. En yak�n pozisyonda olabilmek i�in �st�nl�k kurabilmek i�in b�y�k �enelerini ve di�lerini kullan�yorlar. Somonlar kuyruklar� sert bir �ekilde �ak�llar� kazd�klar� i�in daha �nce orda olan yumurtalar ortaya ��kmakta ve ak�nt�ya kap�lmaktad�r.� Eril somonlar �iftle�mek i�in haz�r olduklar�n� g�stermek i�in baz� hareketlerde bulunurlar. Di�i somonlar yumurtlamak i�in yuvalar� ve yumurtlarlar. Eril somonlar d�llerler. Gen� kartallar, daha iyi av� bulmak isterler. Ancak ya�l� kartallar �l� bal�klar� yan� haz�r olan� tercih eder.

Glasye koyunun cennetinde bu ya�am d�ng�s� say�s�z tekrar edecek.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1. Yavru ay�lar nas�l beslenirler?

2. Yavru ay�lar ne ile beslenirler?,

3. Yavru ay�lar�n ailesiyle aralar�ndaki ili�ki nas�ld�r?

4. Ay�lar ne zaman �iftle�ir?

5. Ku�lar nas�l beslenirler?

6. Somon bal�klar�n�n �iftle�me zaman�nda di�i somonlarda meydana gelen de�i�iklik nedir?

7. Anne ku�lar yavru ku�lar� hangi y�ntemle beslerler?

8. Bal�klarda d�llenme nas�l olur?

9. Bal�klar �iftle�me zamanlar�nda kar�� cinslerine nas�l hareketler yapmaktad�rlar?

10. Bal�klar yuvalar�n� yapmak i�in ne t�r yol izlerler?

11. Gen� kartallar hangi yiyecek t�r�n� tercih ederler?

12. Ya�l� kartallar hangi yiyecek t�r�n� tercih ederler?

13. Boz ay�lar� ne ile beslenirler?

14. Foklar�n do�um yapmalar� i�in uygun ko�ul nas�l olmal�d�r?

15. Somon bal�klar� yumurtalar�n� nas�l muhafaza ederler?

�� G�L ECEV�T /E��T�M FAK�LTES�/B�YOLOJ� ��RETMENL���/3. SINIF