Sars ve Yeni Vebalar�n Sa�l�k Tufanlar�na Neden Olmas�n�n Bilimsel Hayat Hikayesi (30 dak.)

Mart 2003 k�resel sa�l�k alarm�yla yeni bir vir�se �nceden benzeri olmayan a��r bir zat�re olarak belirlendi. Sonra ise a��r akut sendromu olarak belirlendi.D�nyada 7000 vaka tespit edildi.500 ki�i �ld�.Domuz gribi gibi� bir alarmla meydana geldi. Kapal� alanlarda ve herkes maskelerle tak�l�yordu.Hava alanlar�nda ve kalabal�k yerlerde termal cihazlar b�rak�ld�.Ki�i kendini hastal�kta halsiz hissediyor.Bu hastal��a kar�� b�y�k bir hassasl�k ya�and�.D�nya sa�l�k �rg�t� �l�mlerin %15 oldu�unu a��klad�.Hastal��a yap�lan �al��malarda neyin sebep oldu�u bulunamad�.Sars salg�n� 26 �lkede yay�larak ve neden bu kadar �l�mc�l oldu�u ve neden bu kadar h�zl� yay�l�yordu.Tuhaf gribe sars yani ani geli�en solunum yetmezli�i denildi.Vir�s her ya�ta sa�l�kl� veya sa�l�ks�z herkese ge�ebiliyordu.Bilim adam� grubu bu vir�s�� tan�mlad�lar.Korana vir�s�yd�. Bu vir�s hem insanlarda hem de hayvanlarda g�r�l�yordu.Korona vir�s� hayvanlardan direk olarak insanlara ge�iyordu.�nsano�lu her zaman� bir hastal�kla kar�� kar��yayd�. T�berk�loz da sars gibi insandan insana bula��r.�nsan�n havada b�rak�larak sonradan olan ki�i tekrardan yay�l�r. H�yarc�kl� vebadan farelerden insanlar� �s�rarak lenfleri yok ederek ate�li ve ki�iler kan kusmaktad�r.Hastal�k ila�larla yok ediliyor. Sars ve grip gibi hastal�klar ortaya ��kt���nda insanda tehlike art�yor.T�berk�loz hastal���na� ait ila� 1944 y�l�nda bulundu.Penisilin.�ocuk felci �ld�r�c� de�il �ocuklar� sakat b�rakabilir.1955 y�l�nda 2 milyon �ocu�u pen�esine ald�.Selk a��s� bulundu.AIDS nas�l ba�lad� bilinmiyordu.�nsan ba����kl�k sistemini kaybediyordu.�ld�r�c� vebalar tarihe g�m�lm�yor ve tekrar yenilenebiliyordu.Sars ile ba� edebilmek i�in karantinaya al�narak bak�labilir.Belki bir s�re i�in zor bir hale getirilebilir.Bu t�r salg�nlarda toplumu korumak �ok zordur.
A��r akut solunum yetersizli�i olarak tan�mlanan sars hastal��� ilk defa 2003 y�l�nda �in de g�r�ld�. Solunum yollar�na etki eden ve y�zde on yedi �l�mlere yol a�an bir vir�sten kaynakland��� tespit edildi. Hastal���n k�sa s�rede yay�lmas� b�t�n �lkelerin bilim adamlar�n� harekete ge�irdi ve iki hafta gibi k�sa bir s�rede vir�s tan�mland�.�� �in�de ba�lay�p �ok h�zla yay�lan ve ge�mi�teki �ocuk felci, su�i�e�i hastal�klar�na benzedi�i i�in yeni bir veba olarak adland�r�lan sars �ok k�sa s�rede d�nyan�n de�i�ik yerlerine yay�lsa da kontrol alt�na al�nabildi. Mikrop salg�nlar�n� �nlemede etkili y�ntemlerden en �nemlisi ve ge�mi�te de kullan�lm�� olan y�ntem karantinaya almad�r. Sars vir�s�n� de bu y�ntemlerle kontrol alt�na al�narak yay�lmas� �nlendi. Solunum yoluyla bula�an vir�sler �ok h�zl� yay�larak t�m d�nyada birden g�r�lebilir. Sars da bu �zelli�i g�steren bir vir�s oldu�undan olduk�a tehlikelidir. Tarihte kay�tl� bir�ok insan�n �l�m�ne sebep olan bir �ok salg�n g�r�lmektedir. Fakat bu vir�slerin �o�unun a��s� bulunmu�tur. Sars vir�s�n�n a��s� hen�z bulunmu� de�il.� Sars vir�s� daha �nce salg�nlara neden olmu� ve kontrol alt�na al�nm�� bir vir�s olmas�na ra�men hala tehlikeli olabilecektir.

A�a��daki sorular�n cevaplar� filmin ayr�nt�lar�nda vard�r

1) Sars vir�s� nedir?

2) H�yac�kl� veba insanlara kimden ge�iyor?

3) T�berk�loz hastal���na ait ila� hangi tarihte bulundu?

4) Aids insanlar�n hangi sistemini yok ediyor?

5) Sars Nedir?

6) Sars Virüsü Nas�l Yay�l�r?

7) Sars Virüsü Kontrol Alt�na Al�nabilir Mi?

8) Sars Virüsü �lk Ne Zaman Ç�kt�?

9) Tarihte Hangi Salg�nlar Oldu? ?