Plastiklerin Okyanus Sular�n� ve Çevreyi Kirletme Döngüleri
����������� Su Kirlili�i g�n�m�z�n en �nemli �evre
sorunlar�ndan biridir. Di�er �evre sorunlar�nda oldu�u gibi su d�ng�s�n�n kendini
yenilemesi �ok daha zordur. Yani suyu kirletme ad�na yap�lan her �ey geri
d�n��� olmayan bir iz b�rak�r ki bu da en �nemli ya�am kayna�� olan suyu
kaybederek ya�am� tehlikeye soktu�umuz anlam�na gelir. Su insanlar i�in
do�rudan yada dolayl� olarak ya�am�n temel ta�lar�ndan birini olu�turur.
����������� Yer alt� sular�n�n ve akrsular�n
la��m sular�, sanayi at�klar� vb. nedenlerden dolay� kirlenmesi sonucu i�me
suyu s�k�nt�lar�, baz� pop�lasyonlar�n tehlikeye girmesi gibi sonu�lar olu�ur.
����������� Okyanus, g�l ve denizlerin
kirlenmesine ise daha �ok kat� ��pler(plastik) neden olur. Bu da okyanus
ekosisteminde baz� canl�lar�n plastik gibi inorganik ��pleri besin a��na
ta��mas�yla b�t�n canl�lara zarar verir. Ayr�ca atmosferdeki karbondioksit
birikimi okyanuslar�n asidik �zellik kazanmas�na neden olur. Bu da ba�ta
kabuklu canl�lar olmak �zere bir �ok canl�n�n ya�am�n� olumsuz etkiler.
Meksika veya resmî ad�yla Birle�ik Meksika Devletleri, yüzölçümü 2.000.000
km2'ye yak�n olan bir Kuzey Amerika ülkesidir. Meksika k�y�lar� resif
bak�m�ndan zengin bir yerdir. Mercanlardan ve deniz bitkilerinden olu�an bir
cennet…
Uluslararas� bilim uzmanlar� ve ara�t�rmac�lar son zamanlarda bu bölgedeki
resif kaynaklar�n�n tehlike alt�nda oldu�unu tespit etmi� ve bunun sebeplerini
ö�renmek için ara�t�rmalara ba�lam��lard�r.
K�y� �eridi ekonomisinin geli�ti�i Meksika, tabi olarak insan kaynakl�
at�klara maruz kalmaktad�r. Bu at�klar�n ana kayna��n�n nerden geldi�ini bulmak
için tatl� su kaynaklar�n�n denize kar��an yerlerini bulmaya çal��t�lar.
Mayalar�n ya�ad��� bilinen bu alanda bir çok su göleti mevcuttur. Yeralt� sular� dikkat çekici bir olu�umla
birbirine ba�l� kanalarla birle�mektedir. Turistik merkezlerin su ihtiyac�
buralardan kar��lanmaktad�r. Su ilerlerken bölgedeki kirleticilere maruz
kal�yor.
Uzmanlar bir dizi ara�t�rma yaparak insan at�klar�n�n yaratt��� tehlikenin
haritalar�n� ç�kard�. Bir patolo�un yapt��� ara�t�rma baz� bal�k türlerinde
salg�n hastal�klar�n ciddi seviyeye geldi�i idi. Atlantik çizgili levre�i bu
bölgede en çok avlanan ve tüketilen bir bal�k türüdür. Bu bal�k türünde
saptanan enfeksiyon denizdeki kirleticilerin canl�lar
üzerinde oradan da insana bula�an bir salg�n�n habercisi idi.
Deniz plankton art���, mikroskobik deniz bitkileri ve alglerin nüfus art���
rahats�z edici bir de�i�imdir, buda yaz�n s�cak zanlar�nda deniz oksijen
miktar�n�n dü�mesine sebep oldu. Planktonlar�n çok fazlala�mas�, fabrikalar ve
kirli su ar�tma tesislerinden b�rak�lan at�klar�n gübre görevi görüp bu art���
destekliyor.
Kimyasal gübrelerin kullan�m� son y�llarda bu bölgede ya�ayan ve çal��an
insan say�s�n�n üç kat�na ç�kmas� ile birlikte artt�. Hemen her yerde besleyici
denilen kimyasallar dikkatsiz bir �ekilde nehirlere ak�t�larak körfeze ta��n�yor.
Sonuç olarak burada ve di�er her yerde ölü ad� verilen türlerin h�zl� bir
�ekilde kaçamay�p oksijen yetersizli�inden ölmeye ba�l�yor.
Bölgenin d���nda besleyici sorununa kar�� baz� çözümler deneniyor.
Çiftçiler tarlalar�ndaki ürünleri de�i�tirmeye te�vik ediliyor. Böylece
akarsuya daha az s�z�nt� olacak ,kapal� bölgelere
bahçeler ve seralar kurularak s�z�nt� önlenebilecekti.
Tatl� sulara kar��an �eyler bir deniz bal�kç�s� olan Albatros için çok zor
bir durumdu. Bu bal�kç�l�n üzerinde yap�lan ara�t�rmalarda büyük oranda plastik ve sanayi at�klarla
dolduktan sonra midelerinin küçülerek beslenememeleri ile öldükleri ortaya ç�kt�.
Yakla��k 60 y�l ömrü olan bu türün ölümlerinin sebebi plastiklerdir. Okyanuslar
her geçen gün plastik çöplü�üne dönü�mektedir. Plastik polimerleri biyolojik
olarak ayr��maz, geri dönü�ümü yoktur. Bunlar�n bir bölümü büyük gemilerin bir
bölümü karadan at�lan at�klard�r.
Modern hayat�n en fazla kullan�lan yan ürünü karbondioksitin de bir ço�u sulara b�rak�l�yor, özellikle okyanuslara. Bunun etkileri
gerek deniz canl�lar� gerekse bunlarla beslenen di�er canl�lara büyük etkileri
oluyor.
Günlük hayat�m�zda yapt���m�z tercihlerle haliçlerin ve mercan resiflerin sa�l�klara aras�nda ba�lant�y� göremiyor olabiliriz. Âmâ biraz yak�ndan bakarsak e�er onlar�n orda ke�fedilmeyi beklediklerini görürsünüz.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar�n� Bu Filmde Bulabilirsiniz: