Orta Amerikada medeniyet kurmu� bir topluluktur.Ara�t�rmalar eski bir yanarda��n eteklerinde yap�lmaktad�r.Olmekler burda ya�ayan orman insanlar�d�r.En bilinenleri Aztecsler 5 bin y�l �nce 208 bin km2 yay�lan bir imparatorluk kurmu�lard�r.Olmekler bunlardan �nce vard�.Mayalarda Aztecsler kadar �nl�d�r ve onlarda ta�tan muhte�em eserler b�rakm��lard�r.260 km2 yay�lan ve 20 milyondan fazla insana sahip olan bir imparatorluk kurdular.Olmekler mayalardan �nce ve �san�n do�umundan 1200 y�l �nce Meksikada ortaya ��kt�lar.Devasa kafalar ��kana kadar kimse onlardan haberdar de�ildi.Devasa rol kafalar� tuhaf� ve v�cutsuzdur.�imdiye kadar 17si bulundu.Meksika halapa antropoloji m�zesi 6s�na ev sahipli�i yap�yor.Bunlar� sadece ta�la oyarak yapm��lard�r ba�ka alet kullan�lmam��t�r.En b�y�� 20 tonda� a��r ve 3.5 metre boyunda.Olmeklerin ilk ba�kenti San Lorenzodur.Buralar ormanl�k ve batakl�klardan olu�maktad�r.Orta Amerikada ya�ayan ilk b�y�k topluluk bu da��n tepesindeydi.San Lorenzo Orta Amerikan�n ilk �ehri san�lmaktad�r.�u an bile San Lorenzoda bir medeniyet kurmak hi� uygun de�il.San Lorenzoda 5500 ki�i ya�am��.�lk kafalar 1800lerde ortaya ��km�� ve b�y�k �a�k�nl�k yaratm��t�r.1940larda ise �a�k�nl�k gitti ve kafalar� dahiyane sanat eserleri olarak g�rd�ler ve San Lorenzo olmekleri Orta Amerikan�n ana k�lt�r� olarak kabul ettiler.Olmekler buraya ilk geldiklerinde buras� balta girmemi� bir ormandan ibaretti.Burada onlar� tutan �ok de�erli bir�ey olmal� burda katranla dolu bir g�l yani siyah alt�n ve ham petrol s�zan bir toprak alan� bulunmaktad�r.Buras� petrol �lkesi olan Meksikan�n tam ortas�.Olmekler katran� s�slemede,heykelcilik ve bir�ok e�yada boyama ama�l� kullanm��lard�r.Yap��t�r�c� olarakta kullanm��lard�r �rne�in bug�nk� tutkal gibi.Burda Orta Amerikal�lar�n asfalt� 1000 y�ld�r kulland�klar� ortaya ��km��t�r.Olmekler bu asfalt� par�ac�klar halinde kullanm��lard�r.Asfalt par�ac�klar� �zerindeki izler Olmeklerin g�nl�k hayat� hakk�nda bilgi verir.Olmekler b�y�k fikirleri olan k��k bir medeniyettir.Ta�tan devasa an�tlar yaratm��lard�r ama k�lt�rleri hala Orta Amerikan�n b�y�k gizemlerindendir.S�rlar�n� ��renmek i�in San Lorenzoda ara�t�rma yap�lmaktad�r.Bu ara�t�rmalar i�in topra��n 18 metre derinliklerine kadar bak�lmaktad�r.Olmekler devasa ta�lar i�in en yak�n da� olan tu�la da��ndan yararlanm��lard�r.G�ney verekuruzdaki yanar da�� i�ilesi San Lorenzoya en az 65 km mesafede, buras� iri ta�larla dolu �o�u p�sk�rme sonucu olu�an lav k�releridir.Sert bazalt ta�lar� kullanm��lard�r.Bu an�tlar� yapmadaki sebepleri an�tlar�n yanarda� ile ba�lant�s� oldu�unu d��nm��lerdir.Ta�lar ate�in i�inden do�mu�tur.Bu y�zden �l�ler d�nyas�na yanarda��n alt�nda olan tanr�lar�n�n evine g�nderme yapt�klar�na inan�yorlard�.Bu ta�lar� 65 km �teye insan g�c�yle ta��m��lard�r.Kara olan k�s�mlarda tahta k�zaklar kullanm��lard�r.Genellikle nehirlerde ta��m��lard�r.Nehirlerde ise sal ile ta��m��lard�r.Ta� devrinde sal� tahta ve asfalttan yapm��lard�r.Ta��ma i�lemi bir y�l kadar s�r�yor.Olmeklerin as�l b�y�k bulu�u insan g�c�n�n� d�zenlemi� olmalar�d�r.Ya�mur mevsiminde buras� su alt�nda kalan bir adaya don��yor.Nufuslar� az olmas�na ra�men arazilerini �slah etmi�lerdir.Daha fazla ya�am alan� elde etmek i�in milyonlarca m³ toprak ta��m��lard�r.Bu geni�letme i�i yy. s�rm�st�r.Bu i� liderlik gerektiren bir olay.Olmekler genellikle y�ksek yerlerde ya�am��lard�r.Nufuslar� artt�kca teraslar ekleyerek y�ksekteki topraklar�n� 850 bin� m² kadar geni�letmi�lerdir.Orta Amerikada ilk d�zenli imparatorlu�u kurmu�lar ve ilk kral sistemini getirmi�lerdir.Daha �nce Orta Amerikada orman insanlar� gruplar halinde ya�am��lard�r.Mayalar,Aztecsler ve di�er halklara ilham veren topluluktur.Devasa kafalar ilk ve daha sonra benzeri olmayan sanat eserleridir.Bug�n bile olmekler hakk�nda bildi�imiz sadece onlar ta� devri krallar�n�n olumsuz el�ileridir

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1)Olmeklerle ilgili yap�lan ara�tirmalar nerede yap�lmaktad�r?

2)Aztecsler Orta Amerikada ka� bin y�l �nce ya�am��lard�r?

3)Olmekler ne zaman ortaya c�kt�lar?

4)Olmekler ortaya ��kt��nda M�s�rda hangi kral d�nemiydi?

5)Devasa kafalar� nas�l ve �imdiye kadar ka� tanesi ortaya ��km��t�r?

6)Devasa kafalar� ne ile yapm��lard�r?

7)Devasa kafalar�n a��rl�klar� yakla��k olarak ne kadard�r?

8)Olmeklerin ilk ba�kenti neresidir?

9)�lk kafalar ne zaman ortaya ��km�st�r?

10)Olmekler katran� ne ama�l� kullanm��lard�r?

11)Olmekler ara�t�rmalar i�in topra��n ne kadar� derinli�inde ara�t�rma yapm��lard�r?

12)Devasa ta�lar� yapmalar�ndaki sebepleri nelerdir?

13)Devasa ta�lar� nas�l neyle ta��m��lard�r?

14)Daha fazla ya�am alan� elde etmek i�in neler yapm��lard�r?

15)Topraklar�n� ne kadar geni�lete bilmi�lerdir?

�� ZELAL ALKAS

�� B�YOLOJ� E��T�M-3