Olas� Bir Kirli
N�kleer Bomban�n Ard�nda B�rakt��� �stenmedik Bilimsel Hayat Hik�yelerinin
Sonu�lar�
���� Bu film olas� bir kirli bomban�n olas�
sonu�lar�n� anlat�yor. portmond �ehitleri anma
g�n�d�r ve bomba patl�yor bu bomba g�ky�z�ne kimyasal madde yay�yor sald�r�n�n
gelecek y�llarda bu �ehir ve halk�n �zerinde nas�l bir etki yaratacakt�r.
��� Bomban�n patlamas�yla 15 sn. i�erisinde
acil durum sinyali verilir patlaman�n oldu�u yerde keskin metal k�r�lm�� cam
par�alar� ve di�er maddeler
���� Kirli bomba: bir radyolojik yay�l�m
cihaz�d�r havaya radyasyon yayan bir cihazd�r. Patlamayla birlikte havaya radyo
aktif partik�ller sa��l�yor partik�ller �ehre
yay�lmas�na da r�zg�r katk�da bulunuyor.
��� S�rekli yo�un radyasyon etkisinde kal�r
insanlar.
���� Bu s�rada olay yerine daha uzman ekipler kamuflajl� halde geliyor ve radyoaktifin cinsini belirlemeye
�al���yorlar.
���� Her �ey maddenin yap� ta�� olan atomla
ba�l�yor. Atom �ok yo�un bir �ekirde�in etraf�nda ki b�y�k bir elektro bulutu
ile ba�lar �ekirdek pozitif elektrik y�kl�d�r ve elektronlar etraf�nda
d�nerler.
���� �o�u atom dengelidir. D�nen elektro bulutu
belli say�da n�tr ve protondan olu�an dengeli bir
�ekirde�in y�r�ngesinde hareket eder. Radyoaktif (dengesiz) bir atomda �ok
fazla ya da �ok az say�da norton bulunur dengeli bir d�zeye ola�maya �al���rken
d��ar� �s�nlar halinde enerji yayarlar. Bu partik�ller
veya �s�nlar v�cuttan ge�tiklerinde DNA�n�n yap�s�na zarar verir h�crelerin
i�levlerinin bozulmas�na neden olabilir.
��� Radyasyon canl� bir h�creden ge�ti�inde
molek�ller �ekilde hasar veriyor. D���k dozda kanser y�ksek dozda �l�me sebep
veriyor.
��� Patlama sahas�nda detekt�r 20 turluk
radyasyon seviyesi tespit ediyor �l��mde �RD�nin 20
��kmas� endi�e veriyor.
�� �lk tepki tek korunmas� normal s���nak ekipman� ve d��ar� kapal� solunum cihaz� ama bu yeterli
de�il y�ksekten n�fus eden partik�lleri koruyam�yor bu y�zden ekipler d�n���ml�
�al���yor.
�� E�er bulut yere ��kelmeden �nce bir insan
�zerinde ise bu genellikle bulut par�lt�s� denir bulut par�lt�s� yerde bulunan
insan karabal��� �zerinde dozaj� art�r�r.
��� 50 -100 ml mide bulan�r ge�ici olarak
kendine gelir ve hayatta kalma olas� vard�r bu oran 500 ola�t���nda bir
haftadan uzun s�ren ya�ama suresini azalt�r 1000�5000 tamamen aciz kal�r ve
�l�r.
���� �nsanlar sa�lar� ile v�cutlar� ile
giysileri ile ayaklar� ile partik�lleri kilometrelerce
uza�a ta��r. Yan� insanlar nereye giderse radyasyon partik�llerini
oraya ta��r.
��� Muhtemelen radyasyondan etkilenen insanlar
ar�n�k edici teknoloji ile ar�nd�rmal�. Islak dezenfektasyon tamamen soyunmak
elbiseleri po�ete koymak ve du� almakt�r. Bu s�rada keselenmemeli ve v�cut
tahri� edilmemelidir. Ama� radyoaktif partik�ller�
almamakt�r.
��� Olay mehelinde radyolojik yay�l�m�n nereye
kadar yay�ld��� tespit edilmeli.
���� Hastanelerde de radyasyona haz�rl�k
yap�l�yor sa�l�k ekipleri korucu elbise giyiyor
���� T�m radyasyonlar ayn� tip olmad� i�in
yaralar�ndan ��kacak partik�ler�n kursun m�h�rl� kaba
konmal�. Bu par�a ile radyoaktif maddenin cinsi tespit edilir ve buna g�re
sa�l�k m�dahalesi yap�l�r.
��� T�m radyasyonlar tehlikelidir ama bu maruz
kal�nan yo�unlu�a, s�reye ve alfa beta gama turu olmas�na g�re de�i�ir
�� Alfa be beta h�zl� hareket eden �ub atomik
par�alard�r alfa en k�sa mesafede ancak iki bucuk cm yay�l�r ve ka��t par�a y�da deri ile korunabilir beta birka� m.
gidebilir cam veya al�minyum taraf�ndan korunabilinir gama �s�nlar� ise havada
y�zlerce metre uza�a yay�la bilen ve v�cut dokusunun hatta kat� nesnelerin
i�inden ge�ebilen enerji ���k dalgalar�d�r gama �s�n�nda korunmak i�in 3 veya
�� Patlamadan birka� saat sonra tehlikeli
sezyuma rastlan�yor.
�� Sezyum n�kleer reakt�r faaliyetlerin yan
�r�n�d�r. Y�ksek dozda sezyuma maruz kalmak yan�klara �iddetli radyasyonlu
hastal�klara hatta �l�me yol a�abiliyor.
�� Radyasyon belirtisi saatler sonra mide
bulant�s� ve kusmad�r.
�� Gama ���nlar� v�cuttan ge�erken az miktar da
dokularda kalabilir yar� �mr� 30 olan sezyum 10 y�llar buyunca radyasyon
yaymaya devam eder
�� Radyasyon yay�lmas� s�ras�nda pencereler ve
kap�lar hava almayacak sakilde kapat�l�r i�erdeki bireyler hemen so�uk suyla
du� almal�lar.
��� Radyasyon daha uza�a ta��mamak i�in ula��m�
durdurmak da yay�lmay� engelleyen fakt�rlerden d�r.
���� Radyasyon maruz kalm�� insanlarda
akyuvarlar�n say�s� giderek d��er bu da ba����kl�k sistemin ��kmesi demek
���� Bu film her ne kadar da bir senaryo olsa
da amerikan�n d��manlardan korunma senaryosudur bu
tehlikeyi �nlemek i�in uluslar aras� alanda kimyasal maddenin sat�m� ve
ticaretini kontrol alt�nda tutmakt�r. ��nk� y�zlerce can alabilen geni� �apl�
pani�e yola a�an binlerce ki�i uzun y�llar sa�l���ndan eden ve bir �ehrin
ekonomisini y�llar bu yo sekte u�ratan her turlu silahtan korkulmal�d�r.
A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r
S 1 ) Kirli
bomba nedir?
S 2)
Radyoaktif madde insan �zerinde nas�l bir etki yarat�r?
S 3) Farkl�
orandaki Radyasyon kar�� tepki nedir?
S 4)
Radyasyona maruz kalan alanda ne gibi koruma �nlenmeleri al�nabilir?
S 5)
Dezenfeksiyon nas�l yap�l�r
S 6)
Radyasyon �e�itleri nelerdir etki alanlar� ve etkileme derecesi ne kadard�r?
S 7) Sezyum
nedir belirtileri nelerdir etkileme derece, nedir?
S 8)
Radyolojik ter�r konusunda nas�l bir �nlem al�n�r?
S 9)
Dengeli bir atom nedir yap�s� nas�ld�r?
S 10)
Dengesiz bir atom nedir yap�s� nas�ld�r dengeye gelince ne gibi de�i�iklik
ge�irir canl�da nas�l bir etki b�rak�r?