Orta�a� Avrupa�s�nda �l�mc�l G��lerinin Oldu�una �nan�lan Varl�klar ve Mistik �nan�� �li�kisi

���� O zamanlarda Avrupa�da ola�an�st� olaylara inanmak �ok yayg�nd�. Eski�a��n u�suz bucaks�z ormanlar�nda devasa hayvanlar ya��yordu. Orta �a� insanlar�na g�re her bir hayvan mistik anlamlar ta��yordu. �nsanlar do�al tarihlerini hayvanlardan ��reniyorlard�. Yaban hayat� zaman dilimlerini temsil ediyordu. Bir c�mlede geyi�in sa� boynuzunun �ok iyi bir ila� oldu�u ve ay�n�n insan etinin yalanmas�n�n iyi gelece�i yaz�yordu. Bu hayvanlar�n izinsiz avlanmalar� sonucu nesli t�kendi.

���� Orta �a� insanlar�n�n do�ayla ili�kileri fazlayd�. Orta �a� avc�lar� orman�n her k��esini iyi biliyorlard�. Ormandaki becerileri kimsede yoktu. Hedeflerini iyi tan�rlard�. Orta �a�da insanlar domuzu yabani, �eytani ve azg�n olarak bilirlerdi. G�n�m�zde ise zeki ve gayet sosyal hiyerar�i do�ururdu.600 y�l i�inde insanlar ormanlar� silip s�p�rd�ler ve ormanlar neredeyse yok oldu.

��� Eterine Fan Shfoker do�anlara tutkuluydu ve onlar� e�itiyordu. B�lgedeki en b�y�k do�an� yeti�tirmek istiyordu. Eterine �al��malar�n� yaparken Hatilla diye bir bayan onu izler ve ona ���k olur. Orta �a�da insanlar�n hayatla ki�isel ba�lar� vard�. Pek �ok �eyin a��klamas�n� do�adaki canl�lara mal ederek do�a�st� oldu�undan bahsederlerdi. O y�zden Hatilla Orta �a�da romantizmin sembol�yd�.

�� Ormandaki �ato ve �evresinde ya�ayanlar in�a edildi�inden bu y�zy�la kadar orda ki yaban hayat� etkisinde kalm��lard�r.14.yy a geri d�nd���m�zde b�y�k Roma salyangozlar�n�n mutfak at�klar�ndan k���k bah�elerde yeti�en sulu ve lezzetli meyvelerden �t�r� iyice geli�mi�ledir ve ihtiya� duyduklar� �atonun harc�nda bol miktarda vard�.

���� Kahverengi ay�lar�n koku alma duyusu m�kemmeldir.2,5 metrelik boyuyla dallara kolayca yeti�ebilir. Kahverengi ay�lar�n burnu o kadar keskindir ki 3 km �tedeki bir kokuyu bile duyabilirler. Yemek yiyen birinin evine davetsiz misafir olarak girebilirler. Do�umdan yar�m kiloyken 1y�l i�inde normal bir yeti�kin gibi 90 kilo a��rl���na eri�ebiliyorlar. Kahverengi ay�lar Avrupa�da geni� bir alana yay�lm��lard�r. Fakat �imdi ise eskide bulunduklar� yerin yaln�zca %2�nde h�k�m s�rerler. Kahverengi ay�lar� tamamen b�y�d�klerinde ise bir at� veya ine�i pen�eleriyle yaralayabilirler.

��� Merakl� geyik b�ceklerinin b�y�k geyik boynuzuna benzeyen �eneleriyle �l�me iyi geldi�i, yang�nlar� s�nd�rd���, hastal�klar� iyile�tirdi�i ve iyi �ans getirdi�i s�ylenirdi. Geyik b�ceklerinin ismi giderek daha yayg�nla�m�� ve g�n�m�zde Avrupa�n�n en b�y�k b�ce�i ve �ampiyon bir d�v���� olmu�tur.14.yy da �ocuklar�n hemen hepsi bu hayvanlar�n hangisinin u�ur getirece�ini ve hangisinin u�ursuz oldu�unu bilirlerdi. Bu hayvanlar a�a� oyuklar�ndaki �zsuyla beslenirler fakat bu �zsu hepsine yetecek miktarda de�ildir. Erkek geyik b�ce�i m�cadele eder ve kazanan hem �zsuya hem de di�iye sahip olup genlerini gelecek ku�aklara aktar�r. Belki de hi�bir zaman �iftle�me f�rsat� bulamayacakt�r.

��� Orta �a�da geyik b�ce�i t�ls�m�n�n her �eye iyi geldi�i hatta yata��n� �slatan �ocuklar� bile iyile�tirdi�i s�ylenirdi. B�y�c�l�k ayn� zamanda bilimci olmay�, simyac�l���, astrologlu�u ve sihirbazl��� da gerektiriyor.

��� �ld�r�c� �apkal� mantarlar�n eti pek �ok k���k yarat�k i�in zararl� olmayan bir s�v� �retir.Fakat bu insanlar i�in en �ld�r�c� mantar t�r�d�r.Sadece tek bir �apkaya de�di�imizde bile ci�er ve b�brekler tahrip oluyor.Kurbanlar�n bir �o�u birka� i�inde �l�yor ve bilinenbir panzehirde yoktur.Eskide insanlar bu mantar�n �eytan�n kavga etti�i yerlerde yeti�ti�ine inan�rlard�.Orta �a�da halk sihirli �eylerin karanl�kta parlad���na inan�rd�.�nsanlar�n kol ve bacaklar�na benzeyen bu k�kler sadece do�a�st� g��leri olanlar gidip ��karabiliyorlard�.Di�er insanlar denedi�inde bu bitkinin t�yler �rpertici bir ���l�k att���na inan�yorlard�.

�� Gece �i�ek a�an dikenli elman�n mide buland�r�c� bir kokusu var ve tohumlar� �ld�r�c�d�r. Van otu halisulojendir ve �ngiliz rahipleri taraf�ndan tedavisi olmad��� bildirilmi�tir.

 

��� Ender bulunan �ahin g�vesi �l�m� simgeliyordu. �nsanlar g�venin �l�m� hat�rlatt���n� s�yl�yordu. �zerinde kafatas�na benzer i�aretler vard�r. Acaba bundan olabilir mi?

��� Bir kirpini kal�n dikenlerinden en a� hayvan bile uzak durur. Fakat ormandan ge�en baz� �ingeneler bu kirpileri yakalay�p pi�irir ve yerlerdi.

�� Efsane sihir ve bat�l inan� modern zamanlarda ya�ayan insanlar� orta �a�a g�re daha az etkiliyordu.

�� Crimmer (kreym�r) �atoya dinlenmeye gitmi�ti. O bile hayaletlere inan�yor, �rpertici i�aretler g�rmesine ra�men kendi kendine g�venin hi�bir zarar�n�n olmad���n� tekrarl�yordu. Onu serbest b�rakt�ktan sonra kendini toparl�yordu.

��� Varl�kl� Romanlar f�nd�k fareleri i�in bir �iftlik kurup ve i�ini tah�l doldurarak yerlermi�. Daha sonra insanlar bunu yememmi�ler fakat isimleri ve yenilebilir olmalar� de�i�memi�tir. Geceleri f�nd�k fareleri �ok hareketlidirler gece her yere kolayl�kla girip ��kabilirler.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

 

1) Orta �a�da insanlar domuzu nas�l bilirlerdi?

2) Hatilla Orta �a�da neden romantizmin sembol�yd�?

3) Orta �a� insanlar� neden yaban hayat� etkisinde kalm��lard�r?

4) Kahverengi ay�lar�n�n en �nemli �zelli�i nedir?

5)Orta �a�da merakl� geyik b�cekleri i�in ne d���n�rlerdi? Neye iyi geldi�i s�ylenirdi?

6) Orta �a�da geyik b�ce�i t�ls�m� ni�in yap�l�rd�?

7) �ld�r�c� �apkal� mantar Orta �a� insan�na g�re nerelerde yeti�irdi?

8) Ender bulunan �ahin g�vesi neyin simgesiydi?

9) Orta �a� insan�n�n do�ayla ili�kisi neden �oktu?

10) Giderek ormanlar neden yok oldu?

11) Efsane, sihir ve bat�l inan� Orta �a� insan�n� neden daha �ok etkiledi?

12) Bir kirpinin kal�n dikenlerinden neden en a� hayvan bile uzak durur?

13) Orta �a� avc�lar� orman�n her k��esini neden �ok iyi tan�rlard�?

14) Orta �a�da neden pek �ok �ey do�aya mal ediliyordu?

15) �ld�r�c� �apkal� mantar�n insanlar �zerindeki etkileri nelerdir?

16) B�y�c�l�k ayn� zamanda neyi gerektirirdi?

������������������������������������������� ������������������������������������������������������������������������G�NE� KIRMIK��������� Biyoloji ��retmenli�i 3. S�n�f10010002020

 

 

 

������������������������������������������������������������������������������������

������������������