Orta�a� Avrupa�s�nda �l�mc�l G��lerinin
Oldu�una �nan�lan Varl�klar ve Mistik �nan�� �li�kisi
���� O zamanlarda Avrupa�da ola�an�st� olaylara
inanmak �ok yayg�nd�. Eski�a��n u�suz bucaks�z ormanlar�nda devasa hayvanlar
ya��yordu. Orta �a� insanlar�na g�re her bir hayvan mistik anlamlar ta��yordu.
�nsanlar do�al tarihlerini hayvanlardan ��reniyorlard�. Yaban hayat� zaman
dilimlerini temsil ediyordu. Bir c�mlede geyi�in sa� boynuzunun �ok iyi bir
ila� oldu�u ve ay�n�n insan etinin yalanmas�n�n iyi gelece�i yaz�yordu. Bu
hayvanlar�n izinsiz avlanmalar� sonucu nesli t�kendi.
���� Orta �a� insanlar�n�n do�ayla ili�kileri
fazlayd�. Orta �a� avc�lar� orman�n her k��esini iyi biliyorlard�. Ormandaki
becerileri kimsede yoktu. Hedeflerini iyi tan�rlard�. Orta �a�da insanlar
domuzu yabani, �eytani ve azg�n olarak bilirlerdi. G�n�m�zde ise zeki ve gayet
sosyal hiyerar�i do�ururdu.600 y�l i�inde insanlar ormanlar� silip s�p�rd�ler
ve ormanlar neredeyse yok oldu.
��� Eterine Fan Shfoker do�anlara tutkuluydu ve
onlar� e�itiyordu. B�lgedeki en b�y�k do�an� yeti�tirmek istiyordu. Eterine
�al��malar�n� yaparken Hatilla diye bir bayan onu izler ve ona ���k olur. Orta
�a�da insanlar�n hayatla ki�isel ba�lar� vard�. Pek �ok �eyin a��klamas�n�
do�adaki canl�lara mal ederek do�a�st� oldu�undan bahsederlerdi. O y�zden Hatilla
Orta �a�da romantizmin sembol�yd�.
�� Ormandaki �ato ve �evresinde ya�ayanlar in�a
edildi�inden bu y�zy�la kadar orda ki yaban hayat� etkisinde kalm��lard�r.14.yy
a geri d�nd���m�zde b�y�k Roma salyangozlar�n�n mutfak at�klar�ndan k���k
bah�elerde yeti�en sulu ve lezzetli meyvelerden �t�r� iyice geli�mi�ledir ve
ihtiya� duyduklar� �atonun harc�nda bol miktarda vard�.
���� Kahverengi ay�lar�n koku alma duyusu
m�kemmeldir.2,5 metrelik boyuyla dallara kolayca yeti�ebilir. Kahverengi
ay�lar�n burnu o kadar keskindir ki 3 km �tedeki bir kokuyu bile duyabilirler.
Yemek yiyen birinin evine davetsiz misafir olarak girebilirler. Do�umdan yar�m
kiloyken 1y�l i�inde normal bir yeti�kin gibi 90 kilo a��rl���na eri�ebiliyorlar.
Kahverengi ay�lar Avrupa�da geni� bir alana yay�lm��lard�r. Fakat �imdi ise
eskide bulunduklar� yerin yaln�zca %2�nde h�k�m s�rerler. Kahverengi ay�lar�
tamamen b�y�d�klerinde ise bir at� veya ine�i pen�eleriyle yaralayabilirler.
��� Merakl� geyik b�ceklerinin b�y�k geyik
boynuzuna benzeyen �eneleriyle �l�me iyi geldi�i, yang�nlar� s�nd�rd���,
hastal�klar� iyile�tirdi�i ve iyi �ans getirdi�i s�ylenirdi. Geyik b�ceklerinin
ismi giderek daha yayg�nla�m�� ve g�n�m�zde Avrupa�n�n en b�y�k b�ce�i ve
�ampiyon bir d�v���� olmu�tur.14.yy da �ocuklar�n hemen hepsi bu hayvanlar�n
hangisinin u�ur getirece�ini ve hangisinin u�ursuz oldu�unu bilirlerdi. Bu
hayvanlar a�a� oyuklar�ndaki �zsuyla beslenirler fakat bu �zsu hepsine yetecek
miktarda de�ildir. Erkek geyik b�ce�i m�cadele eder ve kazanan hem �zsuya hem
de di�iye sahip olup genlerini gelecek ku�aklara aktar�r. Belki de hi�bir zaman
�iftle�me f�rsat� bulamayacakt�r.
��� Orta �a�da geyik b�ce�i t�ls�m�n�n her �eye
iyi geldi�i hatta yata��n� �slatan �ocuklar� bile iyile�tirdi�i s�ylenirdi.
B�y�c�l�k ayn� zamanda bilimci olmay�, simyac�l���, astrologlu�u ve
sihirbazl��� da gerektiriyor.
��� �ld�r�c� �apkal� mantarlar�n eti pek �ok
k���k yarat�k i�in zararl� olmayan bir s�v� �retir.Fakat bu insanlar i�in en
�ld�r�c� mantar t�r�d�r.Sadece tek bir �apkaya de�di�imizde bile ci�er ve
b�brekler tahrip oluyor.Kurbanlar�n bir �o�u birka� i�inde �l�yor ve
bilinen� bir panzehirde yoktur.Eskide
insanlar bu mantar�n �eytan�n kavga etti�i yerlerde yeti�ti�ine
inan�rlard�.Orta �a�da halk sihirli �eylerin karanl�kta parlad���na
inan�rd�.�nsanlar�n kol ve bacaklar�na benzeyen bu k�kler sadece do�a�st� g��leri
olanlar gidip ��karabiliyorlard�.Di�er insanlar denedi�inde bu bitkinin t�yler
�rpertici bir ���l�k att���na inan�yorlard�.
�� Gece �i�ek a�an dikenli elman�n mide
buland�r�c� bir kokusu var ve tohumlar� �ld�r�c�d�r. Van otu halisulojendir ve
�ngiliz rahipleri taraf�ndan tedavisi olmad��� bildirilmi�tir.
��� Ender bulunan �ahin g�vesi �l�m�
simgeliyordu. �nsanlar g�venin �l�m� hat�rlatt���n� s�yl�yordu. �zerinde
kafatas�na benzer i�aretler vard�r. Acaba bundan olabilir mi?
��� Bir kirpini kal�n dikenlerinden en a�
hayvan bile uzak durur. Fakat ormandan ge�en baz� �ingeneler bu kirpileri
yakalay�p pi�irir ve yerlerdi.
�� Efsane sihir ve bat�l inan� modern
zamanlarda ya�ayan insanlar� orta �a�a g�re daha az etkiliyordu.
�� Crimmer (kreym�r) �atoya dinlenmeye gitmi�ti.
O bile hayaletlere inan�yor, �rpertici i�aretler g�rmesine ra�men kendi kendine
g�venin hi�bir zarar�n�n olmad���n� tekrarl�yordu. Onu serbest b�rakt�ktan
sonra kendini toparl�yordu.
��� Varl�kl� Romanlar f�nd�k fareleri i�in bir
�iftlik kurup ve i�ini tah�l doldurarak yerlermi�. Daha sonra insanlar bunu
yememmi�ler fakat isimleri ve yenilebilir olmalar� de�i�memi�tir. Geceleri
f�nd�k fareleri �ok hareketlidirler gece her yere kolayl�kla girip
��kabilirler.
A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1) Orta �a�da insanlar domuzu nas�l bilirlerdi?
2) Hatilla Orta �a�da neden romantizmin sembol�yd�?
3) Orta �a� insanlar� neden yaban hayat� etkisinde
kalm��lard�r?
4) Kahverengi ay�lar�n�n en �nemli �zelli�i nedir?
5)Orta �a�da merakl� geyik b�cekleri i�in ne
d���n�rlerdi? Neye iyi geldi�i s�ylenirdi?
6) Orta �a�da geyik b�ce�i t�ls�m� ni�in yap�l�rd�?
7) �ld�r�c� �apkal� mantar Orta �a� insan�na g�re
nerelerde yeti�irdi?
8) Ender bulunan �ahin g�vesi neyin simgesiydi?
9) Orta �a� insan�n�n do�ayla ili�kisi neden �oktu?
10) Giderek ormanlar neden yok oldu?
11) Efsane, sihir ve bat�l inan� Orta �a� insan�n� neden
daha �ok etkiledi?
12) Bir kirpinin kal�n dikenlerinden neden en a� hayvan
bile uzak durur?
13) Orta �a� avc�lar� orman�n her k��esini neden �ok iyi
tan�rlard�?
14) Orta �a�da neden pek �ok �ey do�aya mal ediliyordu?
15) �ld�r�c� �apkal� mantar�n insanlar �zerindeki
etkileri nelerdir?
16) B�y�c�l�k ayn� zamanda neyi gerektirirdi?
������������������������������������������� ������������������������������������������������������������������������G�NE�
KIRMIK��������� Biyoloji ��retmenli�i 3.
S�n�f10010002020
������������������������������������������������������������������������������������
������������������