Ne Neden Nas�l?

����� Hayat�m�zda hep e�er ve ne diyip duruyoruz. Uzun bir sopa al�p �n�ne bir top koyarak 100 m ilerideki deli�e sokmak isteyen neyi bulmak istemi�tir?

Bu konu ba�l��� alt�nda i�leyece�imiz sorular:

         Arabam�z�n arkas�nda kafa sallayan o k�pekle bozu�sayd�n�z?

         Bir kur�unu durdurmak i�in ilahi g�� isteseydiniz?

         Ve bir kividen DNA almaya �al��sayd�n�z ne olurdu?

������ K�t� adamlardan saklanan kahraman�n suyun alt�na girip bir kam��la nefes ald���n� g�rd�n�z m�? Peki ya bunu yapsayd� ne olurdu? Ne kadar derine gidebilirdi? Bunun s�n�r� var m�?

������ Cevab� bulmak i�in uzun bir boru al�p �inolkel yapmak yeterlidir. Ama a��lmas� gereken sorunlar var. Sorunlardan biri CO2 �tir.

������ �imdi uzun bir boru al�p �inolkel yapaca��z. Hem de i�inde CO2 miktar�n� g�steren bir monit�r olacak. CO2 miktar�n� bize milimetre cinsinden g�sterecek. Ald���m�z nefesten �ok verdi�imiz CO2 miktar�n�n oran� ve ayn� havay� i�imize �ekip verdi�imiz zaman CO2 miktar� artacakt�r. Oran artmay� s�rd�r�rse �l�mc�l olabilir. Bu CO2 seviyesinin �l�mc�l d�zeye y�kseldi�ini g�rmek fazla zaman almaz. 10 dakika s�rekli h�zl� h�zl� nefes al�p verirsek CO2 miktar� y�kselir. Bo�ulma belirtileri ba�lar ve bilin� kaybolur. Uzun �inolkelin ba��m�za a�aca�� dertlerden biride budur.

������ �imdi de belki duymu� oldu�unuz cm2�ye kg��n ne demek oldu�unu, su alt�nda nefes al�p vermekle bir ba�� olup olmad���n� ara�t�raca��z. V�cutlar�m�z her zaman atmosfer bas�nc�n�n etkisi alt�ndad�r. Bunu fark etmeyiz. ��nk� al��m���z art�k.

������ 2,54 cm2 kesite sahip bir boru al�n�r. D�nyadan atmosfere uzat�l�r. Baz� i�lemler yap�l�r. Bu i�lemler sonucunda bu borunun a��rl��� 67 kg gelir. Cm2 ba��na toplam 1033 kg d��er.

������ Peki, bas�n� rakamlar�n�n su alt�nda nefes alabilme yetene�i ile ne alakas� var? G��s�m�zdeki kaslar atmosfer bas�nc�n� a�acak kadar g��l� de�ildir. Su alt�na girdi�imizde v�cudumuza y�klenen bas�nc� artt�r�yoruz. Normal bir �ekilde �i�irilmi� bildi�imiz bir balon suyun d���nda. �evresinde de hava var. �evresindeki bas�n� 1 atm. Onu suyun alt�na g�t�r�rsek suyun bas�nc� havadan daha fazla oldu�u i�in suyun a��rl��� bas�nc� artt�racakt�r. Ve balon k���lecektir.

������ �inolkel deneyini yapan bilim adam� bir arkada��yla birlikte havuza gider. �inolkeli al�p havuza dalar. Ne kadar derine gidebilece�ini �l�mek i�in. 1 m derinli�e kadar inebilmi�tir. Bu derinli�e indi�inde hi� nefes alamam��t�r. ��nk� insan ci�erlerini �i�iremiyor.

         E�er bir araba saatte 100 km ile giderken birden dursayd� ne olurdu? �of�r durur, araba durur ama �apkal�kta duran k�pek hareketine devam ederdi.

������ Bir kaza esnas�nda k�pek durmad��� i�in �anss�zl�k eseri adam�n kafas�na �arpar m�?

������ K�pe�in ba��yla g�vdesi aras�nda ba�lant�y� kuran bir c�vata vard�r. Bir koltu�a cans�z manken yerle�tirirle ve belli bir uzakl�ktan sanc�ma�a konulan k�pe�i f�rlat�rlar. K�pek par�alara ayr�l�r. Daha sonra ise sadece c�vatay� sanc�mak yard�m�yla f�rlat�rlar. C�vata mankenin kafas�n� deler. Buda c�vatan�n tek ba��na ne kadar tehlikeli oldu�unu g�sterir.

         �imdi ise insanlar�n g�nl�k ya�amlar�nda kulland��� 2 �eyin testi var. Birisi �ncil, biriside uydu navigasyon cihaz�. 9 mm� lik kur�unu bakal�m hangisi durduracak?

2006 y�l�nda Florida da ismi bilinmeyen bir adam ��p atmaya giderken g��s�nden bir kur�unla vuruldu. Ama cebinde k���k bir �ncil vard�. Ve bu �ncil�in adam� korudu�u savunuldu.

������ 9 mm�lik kur�un belli bir mesafeden normal kal�n bir kitaba at�l�r. Kur�un kitab� delip ge�er. Yani kitap kur�unu durduramam��t�r. E�er �n�m�ze bir kitap tutmu� olsayd�k kur�un i�imizden ge�ip gider ve hayati bir organ�m�zda saplan�p kalabilirdi. �ok �ey beklenen kitap bu kitap kur�unu durdurmak ��yle dursun yava�latamad� bile.

������ Peki, uydu navigasyon cihaz� ne yapar?�����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

������ Kur�un cihazdan girer ve anamit tabakan�n i�inde durur. Kur�un balistik jelatine giremez. Kazanan navigasyon cihaz�d�r. Sadece plastik kenarlarda bir erime olmu�tur.

         3 akademisyeni bir ak�l odas� denilen odaya koyup bir soru sorulmu�. D�nyadaki herkes ayn� anda z�plasayd� ne olurdu? Akademisyenlerin cevab� s�f�rd�r. ��yle ki: d�nyan�n kendi a��rl��� b�t�n insanlar�n toplam a��rl���n�n 10 trilyonda 1 �dir. Bu insanlar d�nyan�n her taraf�na da��ld��� i�in etkinin �o�u da��l�r. ��nk� insanlar e�it olarak e�it olarak kar��t y�nlerde z�plam�� olurdu. K�sacas� bir etki olacak olsa bu etki s�f�rd�r.

 

         Kividen DNA

         H�creler serbest b�rak�lacak �ekilde par�alan�r. Kivi soyulur, lapa haline getirilir. DNA ��karma i�lemine yard�mc� olsun diye tuz, deterjan ve su gereklidir. Kivinin �zerine yar�m avu� tuz, bir miktar deterjan ve biraz su eklenir. 50oC deki tencerenin i�ine konulup 15 dk kaynat�l�r. Daha sonra s�zg�den ge�irilerek suyu al�n�r. �zerine yava� yava� metanol eklenir. Metanol ve su normalde kar���r. Suda DNA ��z�n�r fakat metanol de ��z�nmez. O y�zden elde etmi� oldu�umuz kivi kar���m� ve metanol aras�nda kalan k�s�mda bulan�kl�k meydana gelir. ��te bu kivinin DNA s�d�r.

         Dart deneyi

Dart oynarken ortalamalar yasas�n� kullansayd�k ne olurdu? �imdi bilim adamlar�n�n ara�t�rd��� bu konuda 3 ki�i al�nm��t�r. Bunlardan birisi dart oynamay� �ok iyi bilen biri, di�eri ara s�ra oynayan biri, en sonuncu ise hayat�nda hi� oynamam�� biridir. 3��nde dart�n �n�ne koyarlar ellerine 10 ar tane ok verirler ve 10 at�� sonucunda elde edilen say�lara g�re ortalamal� al�rlar. Ortalamalara g�re 3��nede bir odak belirler. 3�� tekrar at�� yapar ve tekrar ortalamalar al�n�r. Bu ortalamalar sonucunda odak yani hedef g�sterildi�i zaman konsantrenin artt��� ve buna ba�l� olarak at�� say�s�ndaki art���n artt��� g�zlenir.

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

 

1.    Uzun �inolkelin ba��m�za a�aca�� dertler nelerdir?

 

2.    Balon su alt�na girdi�inde nas�l bir de�i�ime u�rar?

 

 

3.    Araban�n �apkal���nda duran k�pek 100 km h�zla giderken aniden durdu�unda neler olur?

 

4.    �ncil mi yoksa uydu navigasyon cihaz� m� kur�unu durdurur?

 

 

5.    D�nyadaki herkes ayn� anda z�plasayd� d�nya �zerindeki etkisi ne olurdu?

 

6.    Kividen DNA nas�l al�n�r?

 

 

7.    Dart oynarken ortalamalar yasas� kullan�lsayd� ne olurdu?