Neandertaller ve Homo Sapienslerin Neolitik ve Buzul D�nemi �nsanlar�

��

Neandertaller adalar� gibi et kesmek i�in �ift gerdi aletleri postu temizlemek i�in k�vr�ml� kaz�c�lar deride delikler a�mak i�in dar ve sivri b��ak kullan�l�yor.

�� Di�er gruplarda soyutlanm�� g��ebe Neandertal gruplar� 60 bin y�l bu �ekilde ya�ad�lar. Buz �a�� boyunca ma�aralarda ya�ad�lar.

�� Neandertaller b�y�k olas�l�kla konu�ma yeisine sahiptir bug�n ki Yer alan Cebarra ma�aras�nda 60bin y�ll�k bir dil kemi�i bulunmu�tur. Bu da Neandertlilerin konu�abildi�ine dair ilk kan�tt�r.

��� ��kan kemik Neandertaller et yerken ilgin� bir kemik buldular insana ait ancak kedilerinde yoktur. Bu kemik ete nas�l girdi. Bu kemik par�as� onlar�n hayat�nda �ok etkili olacakt�r bu da d�nyalar�n tek insan sakinleri onlar de�il.

��� Bu �a�� uygun olarak devam etmekte Neandertaller i�in hayat zor. Her yer kapl�. Kara uyum sa�layanlar i�in bile bu fazla. Daha uzaklarda avlanmalar� ge�iyor. Avlayacaklar� hayvanlarda kendilerine yiyecek ar�yorlar.

��� Bu da a�l�ktan �lmeleri demektir. Dolays�yla do�uya do�ru yiyecek arama karar� al�rlar. Ancak sadece g��l� olanlar gidecek.

��� Yola ��kan �� ki�i uzun karl� yolculuklar�na devam ederler. Ancak takatleri kalmam��t�r. S���nacak bir yer ararlar. Bir kaya par�as� yan�na var�rlar. Eski ilkel y�ntemlerle ate� yakarlar. (Acaba o d�nemde ate� bulun mu� muydu !) orada ilgin� bir �ey oluyor daha �nce g�rd�kleri ilgin� kemikten bir tane daha buluyorlar ve kayan�n �zerine �izilmi� bir hayvan resmi. Avc�lardan biri so�u�a yenik d��t�. Say�lar� giderek azal�yor.

����� Neanderaller hakk�nda biraz daha fazla bilgi sahibi olman�n sebebi �l�lerini g�mm�� olmalar�d�r.

���� Fransa�n�n g�neyinde ki la moustier mezar�nda bir �ukur i�inde bir erkek �ocu�u bulundu.

Yan�nda ta� balta ba��n�n alt�nda bir �akmak ta�� bulunmu�.

���� Av aramaya devam ederken iri bir hayvanla kar��la��rlar ve m�zraklar�yla avlar�n� d���r�rler. Tam bu s�rada daha ince olan iki ki�i yanlar�na yakla��r ve o bulduklar� iki kemik ile �izilen hayvan resimleri gizemini ��zm��lerdi. Art�k bunlar homosapiens� e aittir.

��� M�zra��n promenatlar�n eline ge�mesi neandertaller i�in sonun ba�lang�c� olur. Neandertler zihinsel becerilere sahip promegmunlarla yar��mak zorundad�rlar. Bunlar modern insanlar�n do�rudan akrabas�d�r ve hepsinden daha �retken avc�lard�r. Arkeoloji prodisranlar�n mamutlar� avlad�klar�n� kan�tlar.

��� Larry agenbroad meslek hayat�n�, bu soyu t�kenmi� dev hayvanlar�n Kolombiya mamutlar� Afrika�dan farkl�d�r. Buz �a��nda Afrika�n�n tek h�kimi Kolombiya mamutuydu. Hayvan�n ayak ve di�leri savunmas�nda etkili organlard�r. Amerika�da h�kim olan en b�y�k ku� terotomdur. Bu ku� le� yer. Bir par�a i�in avc�larla sava�acak kadar b�y�kt�r. Terotonun iki kanat aras� 4,5 m idi. U�an ku�lardan en b�y�y�d�r. Tehlikeli ve �rk�t�c� bir hayvand�r. Buzul �a��n ko�ullar�nda insan nas�l hayatta kalabildi!��

�� Buzul �a��n teknolojisinden faydalanarak hayatta kalmak i�in gerekli beceriler kazan�l�r. Bundan sonra soyu t�kenmi� hayvanlar yeniden yarat�lacakt�r.

��� M�hendisler soyu t�kenmi� 2 tane hayvan�n taklitle yarat�lmas� isteniliyor bu fazla ideal� olacakt�r.

��� Mamutun kaslar�n�n yerine pramatit ko�ba�lar� ile taklit edilecek tabi mamutu taklit etmek kolay olmayacak.

��� 5 bin y�l �nce Britanya Avrasya anakaras�nda ayr�ld�.10 bin y�l �nce neolitik d�nemin sonunda b�y�k av hayvanlar� �l�r. B�ylece poleotik avc�lar�n da sonu gelir.

��� Bu y�zden mezolitik ve neolitik d�nemlerdekiler �ok farkl� ko�ullara uyum sa�lamak zorunda kald�lar.

�� �nsanlar avc�l��a devam m� edecekler di yoksa tar�ma m� y�neleceklerdi. Binlerce y�l�n sonunda avc�l�ktan ba�ar�s�z olurlar.

��� Neolitik ya�am tarz� paleotik d�nemin avc� ve toplay�c� ya�am tarz�ndan �ok farkl�d�r.topra�� i�lemek haftalarca �al��mak zorunda kalm��lard�r. Tar�mla birlikte insan daha karma��k ve sosyal davran�� sergilemeye ba�lad�lar.

��� Avrupa�n�n kuzey bat�s�nda ki neolitik d�nemde kalan dev an�tlar Avrupa toplumunda de�i�ime dair b�y�k kan�tlard�r.

���� Stonehengertan 35 km. uzakta ki neolitik an�tlar�n olu�an bir karma��k vard�r. �ngiltere�deki toplu mezar tepelerin en g�zel �rneklerindendir.

��� Tek ki�ilik mezarlar toplumun h�zla eski sistemden yeni bir sisteme do�ru de�i�ti�i g�r�n�yor. Eski sistemde mezarlar uzun tepeler �eklinde ve toplu g�m�l�rlermi�. Atalar�nda �l�lerin bir arada bulunurlar. Yeni ve yuvarlak tepeler ise tek ki�ilik mezarlar simgeliyor. Bu da toplum de�eri yerine birey de�erini g�steriyor. Bu y�zden bundan �nceki 2 bin y�l�nda ki de�i�im eski d�nyan�n sonu �imdi ki d�nyan�n ba�lang�c� olarak kabul edilir.

���� Tek ki�ilik mezarlarda bulunan e�yalarda iki �eyin belirtisidir.

1 baz� bireyler ki�isel varl��a sahip oldu�u

2 el i��ili�i �ok ileri oldu�u g�steriliyor.

�� Neolitik d�nemdeki bu tepeler sosyal ya�am�n de�i�ti�in kan�t�d�r. Arkeologlar aras�nda Akdeniz bilginin yay�ld��� merkez alma e�ilimi vard�r. Bnzat piramitleri stonehergeler ilgin� paralellik g�steriyor. Ayn� d�nemde yap�lm��lard�r. Eski toplumlar�n sahip oldu�u s�ra d��� bir m�hendislik sergileniyor. Piramitlerdeki semboller o toplumun k�lt�rel yap�s� ilgilidir.

�� Stonehange bronz �a�� ba��nda tamamlan�r. Neolitik d�nem sona ermi� metal alet devri ba�lam��t�r. Art�k yeni silahlar ve yeni tar�m aletleri �retilir. S�rekli sava� ve rekabetin oldu�u bir d�neme girilir.

��� Neonbren� Avrupa da ki piramitlerin biri b�y�k bir kaya ta� ve toprak y���n� 5 tonluk kald�r�m ta�lar�yla �evrilmi� kald�r�m ta�lar� �zerinde bir duvar var 5 bin y�l boyunca bozulmadan kal�r. Mezar b�l�m�nde k�� g�nd�n�m�nde G�ne� do�arken ���nlar� �zerinde dikey �izgi bulunan ta�a yans�r. Sonra damdaki a��kl�ktan i�eri giriyor.

��� Neolitik an�tlar�n g�rkemli bir �rne�idir. Bu an�tlar iyice incelenirse onlar� in�a eden insanlar�n ay�n ve g�ne�in hareketlerini bildi�ine dair bir kan�tt�r.

���� Nimbrenshe de en karanl�k k�s�mlar� yeni bulu�lard�. Bat� �ana��nda �l�ler y�kan�rd�. �ana��n arkas�nda ki ta�larda semboller vard�. Ay�n her 18,6 y�lda batt��� do�u b�l�m� bununla ayn� hizada acaba hedef g�ne� de�il de ay olabilir mi? E�er bu tahmin do�ru ise nimbren�te ki odalar�n dizilimlerinin g�ne� o kadar ay ile ilgisi vard�r. O zaman bu insanlar inan�lar� i�in ne s�ylenebilinir.

��� G�ne� ile Ay�n �o�unlukla iki cins ile ayn� ba�lamda d���n�r. Ayl�k d�ng�lerden dolay� kad�nlar�n ayla ba�lant�lar� d���n�lebilinir.

��� Stonehengte hem toplumun kad�n k�sm�n� yani Aya �nem verilirken hem de erkek kesime yani G�ne�e hedeflenmi� olabilir. ��nk� tar�m�n geli�mesi ile G�ne�in g�c� ile erke�e ba�l� olarak art�yor. Erkeklerin g�ne�le kad�nlar�n Ay ile uygun bir ikilem d���n�l�r. Bu ikilemin sebebi ne olabilir. Bunun anlam� buzullar �a��nda.

���� Poleotik d�nemdeki avc� ve toplay�c�n�n buzullar erimeden �nceki ya�am tarz�n� anlamak gerekiyor. Baz� Antropologlar g�n�m�zde belli toplumlar�n belli ipu�lar� verdi�ini d���n�yorlar. Buna �rnek Kalahari ��l�nde ki Pu�man kabileleridir.

���� Bu kabileler �zerinde ki ara�t�rmalardan her iki cinste uyum i�inde g�r�l�r. Erkek avl�yor kad�n geri kalan i�i yap�yor. Sadece �ekirdek ailenin olmas� sosyal e�itlikten bahsedilebilinir. G�� ve zenginlik bilinmiyordu.

���� Kad�nlar�n ayl�k d�ng�s� Ay ile ba�lant� kurdu�unda onlar�n g�c�n� art�r�yordu. D�nyada ki d�zeni kad�nlar g�kteki d�zeni ise Ay kuruyordu. �nemli av partileri b�y�k olas�l�kla gece d�zenleniyordu. Hayatta kalmak i�in avlanmak b�y�k �nem ta��yordu.

���� Hayat�n ritmi Ay �zerinde �retiliyordu. Dolunay s�ras�nda av� yakalamak i�in �����nda yaralan�l�yordu. Dinlenip yeni ay s�ras�nda karanl�k oldu�unda erkekler e�leriyle oluyordu.

���� Hava ko�ullar� de�i�ir buzullar erir b�y�k hayvanlar ortadan kaybolur. B�ylece sonra ki birka� bin y�lda insanlar kendi yiyece�ini �retmek zorunda kalacaklard�.

��� Tar�m devri istenilen de�il hayatta kalman�n �art� idi. Tar�mla birlikte eski sa�l�kl� yap�lar yoku. Yava� yava� �zel m�lkiyet geli�ir b�ylece de�i�im ka��n�lmaz olurdu.

��� Neolitik insanlar i�in bu an�tlar yitirdikleri ge�mi�i temsil ediyorlard�. Bu an�tlarda Ay�a sayg� duyulup tap�naklarda ki eski ayinleri canland�r�yordu. Art�k tar�m yapmak i�in g�ne�in hareketlerini izlemek zorundayd�lar. Bu duruma d��menin sebebini Ay�n hareketlerini unutup g�ne�in hareketlerini unutmakt�.

���� G�venebilece�i bir rehbere ihtiya�lar� vard�. G�ne� ve Ay hakk�nda bilgi sahibi olan bir b�y�c� onlara yol g�sterip teselli edebilirdi. Arkeologlar son 2 y�z y�l s�re�te Almanya Fransa ve �svi�re de bronz �a��na ait kaz� alanlar�nda bulunan alt�ndan yap�lm�� 3 konili objeyi y�llarca incelendi.

���� Berlin eski �a� m�zesi m�d�r� bu konilerin b�y�c� �apkas� oldu�unu s�yler. T�renlerde ba�lar�na takarlard�. Bu ki�ilere rahip kral denilirdi. Bunlar zaman uzman�yd�. Bronz �a��nda bu bilgi onlara g�� katard�, G�ne� ve Ay bu �apkadan temsil ediliyordu. Bu bilgi bat� medeniyet ve k�lt�r�n� temsil ediyordu.

����� Nesiller boyu avlanan �zg�r insanlar�n kolektif deneyimler bilgilerini etkiliyordu. Kad�nlar�n rol� de�i�iyordu. Ay�n art�k etkisi yok tar�mda g�ne�e ihtiya� vard�. Bude erke�in �st�nl�k ele ge�irdi�ini g�sterirdi. �nsanlar Tanr� alarak g�ne�e tapmal�yd�.

�� Art�k en b�y�k endi�e di�er insanlard�. �nsanlar art�k toprak sahipleri idi. B�ylece kavgalar ba�lad� kavgalar m�cadelelere m�cadele sava�lara d�n��t�. D�nyan�n yeniden d�zelmesi i�in umut ����� vaat edebilirdi. Rahip kral bunu ba�ard���nda halka b�y�k mutluluk kendiside b�y�k g�ce sahip olurdu. ��te o an�tlar bu nedenle yap�ld�. �n�as� se�kin bir grup taraf�ndan organize edildi ve b�y�k olas�l�kla b�y�k bir olay ama�lan�l�yordu.

���� ��te s�z konusu buzul �a��nda ya�ama nam ut ve devasa ku�un mekanik tasar�m� tamamlad�. Kolombiya mamutunun di�lerini bir insan�n ne kadar uza�a f�rlatabilece�ini pratikte g�steriliyor.

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

S 1 )Neolitik d�nemle paleotik d�nemin temel farkl�l�klar� nelerdir.

S 2 )Neolitk d�nemden kalan an�tlar nerdedir.

S 3 ) �ngiltere� de Neolitk d�nemden kalan toplu an�tlar�n genel �zellikleri nelerdir.

S 4 )Neolitk d�nemdeki mezarlar bize o d�nemin sosyal yap�s� hakk�nda nas�l bir fikir verir.

S 5 )hangi sosyal de�i�imlerle erkek egemenli�i ortaya ��k�yor.

S 6 )bireysel mezarlar bize neyi kan�tlamaktad�r.

S 7 )Ta� devri insanlar� g��l� makineler ve aletler olmadan bu b�y�k mezar an�tlar� nas�l yapt�lar.

S 8 )�� Tar�ma ge�ilmesiyle birlikte insanlar aras�ndaki sosyal yap� nas�l �ekillendi.

S 9 )�� Ay ve g�ne�in �nemi neydi.

S 10)Fransa�da Almanya�da ve �svi�re�de kaz�lar sonucu bulunan �� koni �zerinde ki i�lemeler ne anlam ifade ediyordu.

������