Namib ��l� Biyomu ve Vah�i Hayat�

G�ney Bat� Afrika da bulunan Namib ��l�, d�nyan�n en eski ��l� ve d�nyan�n en yeni �lkelerinden biri olan Namibia da bulunuyor.

����������� Namibia i�inde bir �ok canl� t�r�n� bar�nd�ran nadide yerlerden bir tanesidir. �rne�in, bu b�lgede ya�ayan ve bu b�lgeye has ya�ayan Nomako Bukalemonu �di�er cinslerine g�re evrimini ��l ko�ullar�na g�re tamamlam��t�r.��lde belli bir alan� istimlak ederek ba�ka canl�lar� bu alana sokmaz.Y�l�n belli zamanlar�nda kendi alan� i�erisindeki ��l tepelerine t�rmanarak yumurta b�rak�r.Uygun bir ortama b�rakt��� yumurtalar�n �st�n� kumla kapat�r.Bazen yumurtalar�n �st�n� iyi kapatamaz ve yumurtalar�n geli�imi ve yavrular�n olu�mas� tehlike alt�ndad�r.Y�lda 4-5 kez yumurta b�rak�rlar.Her seferinde yakla��k 6 yumurta b�rakan bu canl� y�lda ortalama 30 yumurta b�rak�r.Ayaklar� cisimleri kavramaya uygundur.yumurtlamadan �nce birka� g�n� yemek yemeyen bu t�r yumurtalar�n� b�rakt�ktan sonra hemen ava ��karlar.Hemen hemen her �eyi yerler.Kum b�cekleri birinci yiyecek kayna��d�r.Ayr�ca ��l kertenkelesi,�ekirge bulabildi�i yiyecekler aras�ndad�r.Her tarafa d�nebilen g�zleri sayesinde av�n� hemen fark eder.Renk de�i�tirebilen bu canl�lar,Y�ksek s�cakl�klarda rengini beyaza �evirerek s�caktan korunurlar.Ayr�ca havan�n so�umas� yada ��l r�zgarlar�nda rengini siyaha �evirerek yine i� s�cakl�klar�n� korurlar.Renk de�i�imleri v�cut �s�s�n� korumalar�ndan ba�ka ruh haller ininde bir sonucudur.So�uk kanl� canl�lard�r.Y�lda birka� kez deri de�i�tirirler.Derilerini atarken derilerini yerler,bunun sebebi derideki faydal� minareleri ziyan etmemektir.Bu t�r�n yiyemedi�i bir t�r vard�r ki oda ��l ko�ullar�na ayak uydurmu� k�rkayaklard�r.K�rkaya��n v�cudunda tad� pis kimyasal maddeler salg�layan bezler bulunur.bukalemunun bu canl�y� yememesinin sebebi daha �nce bu deneyimi ger�ekle�tirmi� olma ihtimalidir.

����������� Namib ��l� Atlantik Denizine yakla��k 2000 km. k�y�s� bulunur. Bu k�y� �eridi bir�ok ya�am varl�klar�na ev sahipli�i yapmaktad�r. Denizle kum aras�nda hafif tuzlu lag�nler vard�r. D�nyan�n en zengin k�y� �eritlerindendir.Flamingo,pelikan,karabatak ve daha bir �ok g��men canl�n�n u�rak yeridir.

����������� Nambia�n�n 40 km. �tesinde i� kesimde ��lden farkl� olarak ta�l�k,�al�l�k ve ya��� alan bir b�lge vard�r.Ya���lar sayesinde titreyen a�a� denilen �d a�a� yeti�ir. Velvicya denilen botanik cins 3 m. uzunlu�unda ve 2 yapra�� bulunan nadir c�ce bir a�a�t�r. Bu kurak topraklarda su alt�ndan daha de�erli olsa gerek. �rili ufakl� bir �ok canl� g�rmek m�mk�nd�r. Bir �ok ku� t�r�,�akal,��l aslan�,deve ku�lar�,zebra ve ��l geyi�i gibi�

����������� Nambia �lkesi ��l ve k�y� ekosisteminin benzersiz t�rlerin bar�nd��� bir �lkedir. Canl�lar�n ya�am sava�� verdi�i bu alan farkl� canl�lar� evrim sonucu kazand�klar� yap�lar� g�rmek isteyen ara�t�rmac�lar i�in benzersiz bir co�rafyad�r.

���������������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

� 1-Namibia nerdedir?

� 2-Namib ��l� ne zaman olu�tu?

� 3- ��l ya�am�na ayak uydurmu� t�rleri hangileridir?

� 4-��l bukalemunu ya�ama nas�l tutunur?

� 5-Bukalemon y�lda hangi aral�klarla ka� yumurta yapar ?

��6-Bukalemon a��r� s�cakl��a nas�l tepki verir?

��7-��l y�lan� su ihtiyac�n� kar��lamay� nas�l ger�ekle�tirir?

� 8-Bukalemonun yemedi�i canl� hangisidir?

� 9-Namib ��l�nde canl�lar nas�l bir etkile�im i�erisindedir?

� 10-Velvicia ne t�r bir a�a�t�r?

���������������������������������������������������������� Hasan �AP�K (TEZS�Z Y�KSEK L�SANS)