Nasa�da Yap�lan Nesnel Ara�lar
Ya�am�m�z boyunca �nemli bir yere sahip olan makineler
bir�ok alanda kullan�lmaktad�r. �rne�in sevdiklerimize biran �nce kavu�mak i�in
y�r�yerek saatlerce g�nlerce aylarca hatta y�llarca s�recek kilometrelerce yolu
�ok k�sa bir s�rede kat edece�imiz makineler icat edilmi�tir. Bu makineler den
bir tanesi de u�akt�r.
Bu makinelerin sa�laml���n� ve geli�mesini inceleyen bir�ok
birim ve kurulu�lar kurulmu�tur. bu kurulu�lardan biri de NASA d�r.
Son y�zy�lda makineler bizi d�nyan�n etraf�nda gezdirdi
ve uzaya ��kmam�z� sa�lad�. Bug�n m�hendislerin bilim adamlar�n�n bizi daha
ileriye ta��yacak makineler yarat�yorlar.
Yap�lan makinelerin eskisinden daha iyi ve h�zl� olmas� i�in.
Bir�ok test gerekmektedir. en b�y�k ve hayat�m�z�n vazge�ilmezi haline gelen devasal
boyutlardaki u�aklar�n �al��mas� konusunda alg�layamad���m�z bir�ok �ey var.
Yap�lan bu u�aklar�n test edilmesi gerekiyor. Bu test i�in en �nemli olan r�zg�r
t�nelleridir. R�zg�r t�nelleri yap�lan ara�lar�n daha g�venirli ve daha iyi
performans g�stermesini sa�lar. R�zg�r t�nelleri test edilmesi i�in u�ak modellerine
g�re ayarlan�rlar. Her u�ak boyutunu test eder. U�ak Hangarlar�nda daha da b�y�kt�rler.
R�zg�r t�nellerini olu�turan en b�y�k etmen devasal
boyutlardaki pervanelerdir. Pervaneler genellikle 15 kanatl�d�r. Bu pervaneler
kanat say�s�na g�re de�i�ir. Az kanatl� olan d���k sabsonik hareket g�steririler.
Pervaneler elektrikli motora ba�l�d�rlar. Elektrikli motor 15 devasal pervaneyi
d�nd�rebilecek g��tedir.
Daha g�venilir bir u�u� i�in yap�lan �al��malarda r�zg�r
t�neli d���ncesini ortaya koyan raith karde�lerdir. �lk r�zg�r t�nelini bu iki
karde� yapm��t�r.
Avrupa�da ki m�hendisler 1.d�nya sava��nda 9 tane r�zg�r
t�neli yapm��t�rlar. NACA d�nyan�n ilk y�ksek bas�n�l� hava t�nelini in�a
etmi�tir.1958 de NACA bug�n ki NASA haline gelmi�tir. nasa n�n g�revi u�aklar� r�zg�r
t�nelinden havaya ta��makt�r.
Bug�n ki r�zg�r t�nelleri; u�a��n yuksekl�g�n� direncini
farkl� ac�dan sald�r� g�cler�n� ve farkl� sapma a��lar�n� �l�ebilir. B�ylece
u�ak u�arken aerodinamik g��ler ne oldu�unu g�rmemizi sa�lar. U�a��n r�zg�r
t�neli i�inde burnunun a�a�� veya yukar�ya kalkmas� sald�r� ac�s�n� de�i�tirir.
U�a��n burnunun sola y�da sa�a d�nmesi sapma a��s�n� de�i�tirir.
U�aklar y�llarca r�zg�r t�nellerinden ge�tikten sonra
ger�ek u�u�a ge�mesi i�in sim�lat�rler kullan�l�r.
Bug�n ki sim�lat�rler di�erlerine g�re daha �ok kapsaml�
harekete sahiptirler. Sim�lat�rler de ger�ek u�aklarda ki gibi hareket kontrolleri
bulunur. DHS ve tam �l�ekli r�zg�r t�nelleri gibi devasal boyutlardaki
makineler �ok y�kseklere ula�mam�z� sa�lar.
D�nyan�n en b�y�k makineleri yery�z�n�n yer alt�nda bulunmaktad�r.
Kaz�ma t�nel a�ma gibi i�leri yaparlar. �nsanlar�n y�zy�llarca u�ra�arak yapamayaca��
i�leri �ok k�sa bir zamanda ger�ekle�tirirler. Bunlar�n en b�y�kleri s�rekli
maden kaz�y�c� makinedir. �ok g��l�d�rler. �n�ne gelen her materyali par�alarlar.
Bu makinelerin par�alar�n� yapmak ve birle�tirmek i�in g�ne� �s�s�n tam 4 kat�
�s� kullan�lmaktad�r. Bu tur makineler sanayi alan�nda �ok �nemli bir yere sahiptirler.
Bu ara�lar�n par�alar� yerin alt�nda birle�tirilir. S�rekli maden kaz�y�c�
sipari� �zerine yap�lmaktad�r.
Londra�n�n g�z�;
D�nyadaki en b�y�k g�zlem tekerle�idir. G�z klasik d�nme
dolab�na benzeyen fakat di�er d�nme dolaplar�ndan biraz farkl�l�k g�sterir. Bu
farkl�l�klar 1:kabin(yolcu kaps�l�) 2:tekerlek di� k�sm�ndan
yakla�t�r�lm��t�r.3:b�t�n yap� bir taraf�nda a� �eklinde bir iskeletle
destekleniyor. Londra�n�n 1000 y�l�n�n kutlanmas� i�in in�a edilmi�tir.32 adet
kaps�l bulunmaktad�r. bu kaps�llerin her biri 25 yolcu kapasitelidir. Kaps�l klasik
d�nme dolaplar�nda ki gibi degilde iskeletin d�� taraf�nda bulunmaktad�r.
Kaps�l�n her zaman dik durmas� i�in kaps�l alt�nda g�z�n d�nmesine e�it d�necek
bir �ekilde rayl� sistem �zerinde tekerlekler vard�r. Bu devasal boyutlardaki
makine sadece e�lence ama�l� in�a edilmi�tir.16 ayda tamamlanm��t�r.
�im bi�me makinesi;
Class cousan 1400 d�nyan�n en b�y�k bi�me makinesidir bu
makinenin en etkileyici y�n� 13 metre boyutlar�ndaki katlanabilir bi�icileridir.
bu makineleri tekerlekleri �ok geni�tir. B�ylelikle topra��n s�k��mas�n� engeller.
Buda �im i�in �ok iyi bir �ey. Bi�icilerin a��l�p kapanmas� sayesinde normal
hayatta da kullan�lmas� sa�lan�l�r.
�max film pla��: normal bir sinema film boyutundan 10 kat
daha b�y�kt�rler.70 milimetrelik filmlerden yap�l�r. Normal bir filmin 2
kat�d�r. Kamera ya yatay bir �ekilde konulmaktad�r.
Film delikli bir cam blo�unun �st�nden lense edilmektedir.
B�ylece filmde herhangi bir k�r���kl�k olu�mas� engelleniyor. imax de
kutupla�m�� g�zl�kler kullan�lmaktad�r. B�ylece beyinin 3 boyutlu g�rmesi sa�lan�l�yor.
� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin
Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
S-1 u�aklar nerede test edilir?
S-2 r�zgar t�nellerinin in�a edilmesinin amac� nedir?
S-3 r�zgar t�neli ka� pervaneden olu�maktad�r?
S-4 pervaneler ka� adet kanatlardan olu�maktad�r?
S-5 elektrikli motor ne i�e yarar?
S-6 ilk r�zgar t�nelini kim yapm��t�r?
S-7 1.d�nya sava��nda ka� tane r�zgar t�neli in�a
edilmi�tir?
S-8 ilk y�ksek bas�n�l� r�zgar t�nelini hangi kurum yapm��t�r?
S-9 sim�lat�r de hareket mekanizmas� nas�ld�r?
S10 yery�z�n�n en b�y�k ara�lar� nerede bulunmaktad�r?
S-11 s�rekli maden kaz�y�c� makine par�alar� ne kadar
�s�da yap�lmaktad�r?
S-12 s�rekli maden kaz�y�c� makinesinin par�alar� nerede
birle�tirilmektedir?
S-13 en b�y�k �im bi�me makinesinin ad� nedir?
S-14 �im bi�me makinesinin tekerleklerinin geni� yap�lmas�n�n
amac� nedir?
S-15 imax film pla��n da kutupla�m�� g�zl�k
kullan�lmas�n�n sebebi nedir?
������������������������������������������ �����������������������SA�M �ENEL
������������������������������� �������������������EG�T�M FAK. B�YOLOJ� B�L�M� 3.SINIF