S�per Market D�ng� K�lt�r�

 

�nsanlar�n ihtiya� duyduklar� yiyecekleri bulabilecekleri bir yer ihtiyac� insanl�k tarihi kadar eskidir. Yiyecek olmadan ya�anmaz. Yiyecek ihtiyac� her toplumun her medeniyetin olmazsa olmaz�d�r. �ehirler olu�tuk�aburalarda yo�unla�an insan n�fusu ihtiya�lar�n� �iftliklerde yeti�tirmek yerine , haz�r alabilecekleri pazarlara y�nelmeye ba�lad� . Avrupal� g��menler kuzey Amerika ya yerle�meye ba�lad��� andan itibaren limanlarda insanlar�n avl�yamad��� veya kendi ba�lar�na yeti�tiremedikleri �r�nlerin yan� s�ra kahve, �eker,battaniye gibi temel ihtiya�lar sat�lmaya ba�land� . al��-veri� in tarihinin ne oldu�u bilinmiyor. Paran�n icad�ndan �nce mallar takas yoluyla el de�i�tirirdi. Biraz tuz a kar��l�k develer y�k�nce alt�n ve erzak , ayna ya kar��l�k yine y�klerce alt�n ve g�m���n takas edildi�i d�nemleri yaz�yor tarih kitaplar� , o zamanlarda ender bulunan �eyler bol bulunanlardan de�erliydi. Bu kural paran�n kullan�lmaya ba�lanmas�ndan sonrada pek de�i�medi asl�nda.����������������������������������������� ----- neyse bu kadar eskiye gitmeyelim�

Ge�en her g�n �ehirlerin ald��� n�fus g��leri artmaktayd�. Bu yo�unlu�un ihtiya�lar�n� kar��l�yabilecekleri yerler ilk parakent e sat�c�lar yani d�kkan ad� verilen yerler a��lmaya ba�lad�. D�kkanlarda �e�it fazlayd� ve k�sa s�rede �ok kazan� sa�lad�lar. Artan kazan�lar ve taleplerin �oklu�undan dolay� k�sa s�rede d�kkanlar artmaya ba�lad�.

20.yy ba�lar�nda ( the great atlant�c & pas�f�c tea company ) �lkenin ilk marketler zincirini olu�turmu�.G�n�m�z al��-veri� �eklinden uzak olan bir �ekilde m��teri liste haz�rlar g�revliye verir , g�revlide �r�nlerini getirirdi. M��terinin tezgahlar�n arkas�na ge�ip �r�nleri se�ebilmesi yasakt�. Bu yasak o zamanlarda bir bakkal i�letmecisi olan ki�i taraf�ndan kald�r�l�yor. Bu ki�inin sonradan a�t��� ( p�ggly w�ggly ) ad�ndaki ilk s�per market �rne�i ilk al��-veri� sepetinin ve �r�n etiketlerinin kullan�ld��� yer oluyor�

G�n ge�tik�e b�y�yen bir sekt�r halini alan s�permarket i�letmecili�i g�n ge�tik�e b�y�yor. Artan gelirler rekabet ortam� olu�turuyordu. . .

Amerika'n�n 2. d�nya sava��na kat�l�m�yla mahallelerde ki bakkal lar�n i�letmecileri askere �a�r�ld�. Bu nedenden dolay� kapanan k���k i�letmeler b�t�n talebin s�permarketlerden kar��lanmas�na neden oldu. Sava� zaman� orduya �a�r�lan erkeklerin yerine s�permarketler kad�nlar� �al��t�rarak o zaman�n devrim niteli�inde ki �zg�r kad�n karakterini ba�latm�� oldu. --- ne de olsa ekonomik �zg�rl�kt� as�l �zg�rl�k kapitalist bir sistemde�

Bununla birlikte sava� sonras� bolluk s�permarketlerin devle�mesine ve �lke ekonomisinde b�y�k yer alan dev gelirlere sahip oldular. Artan gelirler rekabet ortam�n� daha da k�z��t�rd�.

S�permarketler 1930 lardan g�n�m�ze sat��lar�n�n d��t��� zaman 80 y�ld�r ayn� reklam s�z�yle �r�nlerini tekrar satm��lard�r. ( �ND�R�M ) . asl�nda indirimi yap�lan �r�n promosyondur . dikkatler onun �zerine �ekilir ve ona �zendirilir. Promosyonu yap�lan �r�n�n fiyat�n�n azalt�ld��� miktarda ba�ka �r�nlerin fiyat miktar� artt�r�l�r�

 

G�n�m�z s�permarketlerinde teknolojiyi bir g�n ilerden takip edebilmek m�mk�n. Ups ( evrensel �r�n kodu) teknolojisi ilk olarak marketlerde kullan�lm�� ve geli�tirilmi�tir. �lk olarak 1937 de katlana bilir iskemleden yola ��karak, g�n�m�z market arabas� geli�imi ve bunlar�n h�rs�zlar�na kar�� teknolojik yenilikler yine ilk olarak s�per marketlerde kullan�lm��t�r. G�n ge�tik�e artan rekabet ortam� i�letmecileri daha da zor durumda b�rakm��t�r. Bunun faydalar�ysa g�n�m�z s�permarketlerine yans�m��t�r. Teknoloji ve s�permarketler o kadar i�li-d��l� olmu�lar ki insanlara bilgisayarlar� veyaandroid cep telefonlar�yla sanal ortamda market gezdirilebiliyor ( g�rsel olarak) yapt��� al��-veri� listesini ( kredi kart no ve �ifre ) ile birlikte al�p ertesi g�n veya ayn� g�n i�erisinde m��teriye alm�� oldu�u �r�nleri ula�t�r�p teslim edebiliyor�

Bununla da kalmay�p sosyal bilimlerdende faydalan�p m��terinin ilgi alanlar�n� ve nas�l daha �ok al�� � veri� yapaca��n� sa�lamak i�in �e�itli y�ntemler denemektedirler. Psikoloji biliminden faydalan�p ; insanlar�n hangi ton ���kta , ne t�r renkte , ne t�r m�zik dinlerken , hangi kokular e�li�inde s�per markette daha �ok gezip daha fazla al�-veri� yapt�klar�n� ara�t�r�yorlar�

 

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

  1. D�kkan nedir ?
  2. Avrupa da ilk d�kkan olu�umlar� nerede ve nas�l olu�mu�tur ?
  3. D�kkanlar�n olu�umuna neden olan olaylar ?
  4. �lk al��-veri� in m��terinin mallar� kendi se�ebilme �zg�rl��� nas�l ve kim taraf�ndan serbestle�tirilmi�tir?
  5. Amerika da n�fus art���na ba�l� olarak ilk s�permarket �rneklerinin olu�unda rol alan olaylar?
  6. D�kkanlar�n / s�permarketlerden fark� / farklar� nelerdir?
  7. �lk s�permarketlerin k�sa s�rede �nlenip , b�y�k cirolar elde etmesini sa�layan olaylar nelerdir?
  8. Amerika'n�n 2. D�nya sava��na kat�l�m�ndan s�permarketlerin nas�l bir ilerleyi� ve kazan� sa�lad���n� a��klay�n�z?
  9. S�radan bir al��-veri� yeri olan d�kkanlar�n s�permarket olabilmesi i�in gerekli kriter ( �l��t) ler nelerdir?
  10. Amerika'n�n 2. D�nya sava��na kat�l�m�n�n kad�nlar�n ekonomik �zg�rl�klerini elde etmesinde nas�l bir devrime yol a�m��t�r?
  11. �lk s�permarketlerin k�sa s�rede b�y�k kazan�sa�lamalar�nda b�y�k rol oynayan reklam kampanyalar� ve g�n�m�zde halen kullan�lan m��teri �ekmeyi sa�layan reklam s�z� nedir?
  12. S�permarketlerin teknolojiyle olan ili�kileri ve s�permarketlerde ki kullan�m alanlar� nelerdir?
  13. Barkod (evrensel �r�n kodu )ilk nerede ve neden kullan�lm��t�r?
  14. S�permarketler deteknoloji ile birlikte hangi sosyal bilimlerden fayda sa�lan�r ve ne pozisyonda g�rev al�rlar?
  15. S�permarketlerde artan gelirlerin beraberinde getirdi�i rekabetin nelere yol a�t��� ve s�permarket i�letmecilerinin daha fazla m��teri �ekebilmek i�in ve rekabet ortam�nda y�k�lmamak i�in geli�tirdikleri stratejiler nelerdir?��������

�HSAN AKBA� / E��T�M FAK. B�O.��RT.NO: 10010002042