M�knat�s�n Kullan�m Alanlar�

���� M�knat�s �ubu�unu d�nyan�n manyetik alan�na b�rakt���m�z vakit kendili�inden kuzeydo�uya y�nelecektir. Pusulalar da ayn� bu mant�kla �al���r.G�vercinlerin a��zlar�nda manyetit denen manyetik bir mineral bulunarak manyetik alana duyarl� olmas�n� ve y�n bulmas�n� sa�lar.

���� Bir bak�r tel bir bak�r borunun etraf�na sar�p i�ine bir m�knat�s at�larak tellerde leblerin yanmas�n� sa�layan bir elektrik ak�m� meydana getirebilir. Buna elektro manyetik alan ind�ksiyonu denir. Bu indiksiyon lunaparktaki kabinlerde kullan�l�r. Bu kabinler d��erken bak�r kanatlar�n yan�ndan ge�iyor ve d��me hareketi elektrik ak�m�n�, elektrik ak�m� da kendi manyetik alan�n� yaratarak kabini durduruyor. Kap�lar�n dayan�kl�l��� Hemi Hern�s� da ki test laboratuarlara g�nderilen kap�lar 50 bin kez �arp�l�p kapat�larak, yapay bir g�ne� ve ya�mur yapan bir yapay makineye konulur e�er su s�zd�rmazsa ve �atlamazsa testten ge�er. Bir di�er test ise 35 kg a��rl�l���nda bir torba as�l�r ve b�rak�l�r e�er k�r�lmazsa testten ge�er ve kap� pazarlamaya haz�rd�r.

���� D�rt vitesli bir 1992 model fortes kordun di�lik kutusu farkl� b�y�kl�kte di�liden olu�an iki di�li �ark seti belirli konumlara gelecek �ekil de hareket eder. Birinci vites i�in birinci konum diye motorun �al��mas�n� sa�lar.

���� Elektrik kullanarak m�knat�s elde etme; kabloyu demir �ivinin etraf�na sararak bir pile ba�lad���m�z vakit demir �ubuk ata�lar� �ekecek bir manyetik alan olu�turur. Standart d�rt pilden 150 kg ta��yabilecek �ok b�y�k bir m�knat�s elde edilir.

���� Elmaslar�n yap�m�;

�� A) Ekme�i iyice yakt�ktan sonra iyice s�k��t�r�larak �zel bir makine ile �zerine atmosfer bas�nc�n�n 60 kat� bas�n� uygulayarak karbonlar bu bas�n� da elmasa d�n��t�r�l�yor. Fakat g�zle g�r�lmedi�i i�in mikroskop alt�nda incelenir. Testere ve matkap u�lar� bu elmaslarla kaplan�r ve kimi y�zey a��nd�r�c�lar�nda elmas bulunurken baz� g�z cerrahlar�nda �ok sert oldu�u i�in bu b��aklar kullan�l�r. Bu sertli�i �l�mek i�in Mao ad�nda bir �l�ek kullan�l�r:

         En alt derece yumu�ak maddeler

         Orta derece �elik gibi maddeler

         En �st derece elmas gibi sert maddeler

B) D���k bas�n� da Hidrojen iyonlar� atmosfer bas�nc�n�n %1 kadar bas�n�l� bir ortam da g�ne� kadar s�cakl�kta �s�t�larak elmas elde ediliyor. Bu elmaslardan �ok sert diskler elde edildi�i i�in Mars�a giden uzay arac�n�n camlar�nda bu diskler kullan�l�yor.

��� Elmas�n �s� iletkenli�i �ok y�ksektir. Bak�r�n 5 kat� kadard�r. Bir eline elmas� di�er eline bak�r paray� alan bir adam ayn� anda bunlar� buz i�ine koyarsa ilk olarak elmas elde ki s�cakl��� buza 2�3 dakika da ileterek buzun tereya�� gibi kesilmesini sa�l�yor.

��� Patates cips yap�m�; patatesler ilk olarak beslenme hunisinden ba�layarak konwer band�ndan ge�tikten sonra paslanmaz silindir i�inde oradan oraya savrularak �amurlar�ndan ve filizlerinden kurtulur. Daha sonra patatesler y�kanarak 8 di�li kesme makinelerinden 1cm binde biri kadar kesilir ve 160 derece ay �i�ek ya��na at�larak 6-8 dakika k�zart�l�r. Daha sonra titre�en bir band�n �zerine al�narak g�zle ay�klan�p tart�larak paketlenir.

��� M�hendisler Manyat�r Reolojik Ak��kan S�spansiyon ad�n� verdikleri bir s�spansiyona sahip olan Ferrari; i�indeki s�v� da manyetizma yetene�inde ki par�ac�klar vard�r. Bu s�v�n�n yo�unlu�u manyetik alan da art�yor hatta kat�la��yor.

�� Emar; manyetik rezonans g�r�nt�leme makineleri, dev manyetik alanlar ve y�ksek frekansl� radyo dalgalar� yaratarak v�cudu atomik d�zeyde incelemeye yarayan makineye denir.

�� M�knat�slar�n organik maddeleri itebilmelerini ��plak g�zle g�re bilmek i�in �ok b�y�k bir m�knat�sa ihtiya� vard�r. Hollanda� da olan bu m�knat�s emardan 30 kat� daha g��l� ama bir kahve fincan� kadar alana odaklayarak organik maddeleri yer �ekimi taraf�ndan a�a��, manyetik alan taraf�ndan yukar� itilerek a��rl�k yok ediliyor.

��� �in� de ki trenlerin tekerlek veya motoru olmad��� halde ilerlemesi ise tren yolu, manyetik bir alan �reterek ak�m trende ki m�knat�slarla etkile�ime ge�ti�i vakit tren saatte 500km h�zla ilerliyor. Maliyeti �ok y�ksek oldu i�in her yerde bulunmuyor. �leride s�per iletkenlerle bunu ba�arabileceklerine inan�l�yor.

��� Kompleks bak�r oksit manyetik yola b�rakt���m�zda hi� bir �ey olmaz iken �st�ne -160 derece s�v� Hidrojen d�kt���m�zde s�per iletken hale ge�erek hareket etmeye ba�lar.

��� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

�in �de ki �zel trenlerin �al��ma mekanizmas�n� a��klay�n?

1-    M�knat�slar organik maddeleri nas�l iterek, a��rl���n� yok ederler. A��klay�n�z?

2-    Emar nedir?

3-    Patates cipsi yap�m� hakk�nda bilgi veriniz?

4-    Ekmekten, elmas yap�m� nas�l olur?

5-    Elektrik ak�m� kullanarak nas�l m�knat�s yapar�z a��klay�n�z?

6-    Kap�lar piyasaya s�r�lebilmesi i�in ge�tikleri testler nelerdir?

7-    D�nyan�n manyetik alan� nas�l olu�mu�tur a��klay�n�z?

8-    M�knat�s uygulanarak nas�l elektrik ak�m� �retilir?

9-    Posta g�vercinin a�z�ndaki manyetit ne i�e yarar?

10-  Hidrojen iyonundan nas�l elmas elde edilir a��klay�n�z?

11-  S�per iletken maddeler ne demektir?

���������������������� ����������������������������������������������Mutlu PALA

�������������������������������������������������������������������� Biyoloji ��retmenli�i

�������������������������������������������������������������������� 3.s�n�f 10010002006