������� Milattan �nce 6000 y�l�nda Akdeniz de Meydana Gelmi� Su Tufan�n� Bilimsel Hikayesi

8000� y�l �nce Akdeniz i mahfeden tsunami �� �lkenin k�y� kesimlerini vurdu� .K�y� kesimlerde bulunan b�t�n uygarl�klar birka� saat i�erisinde tamamen yok olmu�tur. Bu yok edici felakete� sebebi ve insanlar� nas�l etkiledi�ini ara�t�rmak i�in 26 aral�k2004 meydana gelen tusunamiyi� incelemektedirler.G�neydo�u� Asya� da Afrika da 230 bin insan �lm�� 180000 insan evsiz kalm��� zarar 100� milyon dolar� a�m��t�r.Bu olay tarihi s�reci ne derece etkiledi�ini belirlemek i�in kan�tlar aranmaktad�r.

������ 8000 y�l �nce medeniyetin ilk tohumlar�n�n at�ld��� yer Akdeniz sahil �erididir.Bu d�nem Cilal� Ta� devri olarak bilinir.Yerle�ik hayatla� beraber hayvanlar�n pe�inden giden ya�am sona ermi�tir.Tar�m�n geli�mesi� medeniyetin do�mas�na neden olmu�tur.Zaman i�inde meydana gelen volkanik patlamalar,okyanus sular�n�n y�kselmesi, erozyon� kan�tlar�n yok olmas�na neden olmu�tur.Tarih �ncesi izler 1996 Akdeniz de yakla��k 3,5 metre �zerinde Volkanik� bir da� ke�fedildi.�talya Uluslar Aras� Jeofizik ve Volkan bilimin den Mary terasa ve arkada�lar� ara�t�rmalar� h�zland�rd�lar.�

������ Sicilya adas�nda� bulunan Etna yanarda�� �ok y�ksek ve aktiftir. Valederboyu� ad� verilen b�lgede� 24 metre y�ksekli�inde dev duvarlar �eklinde tepeler vard�r. Bu bir toprak kaymas� olabilir ve tsunami yi� tetiklemi� olabilir.Tsunaminin� sertlik derecesi� tetikleyicisine ba�l�d�r. Bu olay�n� bir� numaral� sebebi deniz� taban�n da olu�an� depremler dir. 2004 Hint Okyanusunda meydana gelen tsunami� tetikleyen� deprem dir.Deniz� taban�nda olu�an �atlaklar ortaya ��kan bas�n� ve enerji tsunami� ye neden olmu�tur. Etna� yanarda��ndan b�y�k bir k�s�m kopmas� sonucu �l�mc�l� tusunami� olmu�tur.toprak kaymas� 1958 �iddetli kaydedildi,Alaska G�neydo�u�� k�y�s�nda lituya� koyundan buz k�tlelerinin harekete� ge�mesine neden olup� bu k�tleler dev boyutlara ula�m��t�r. Tutsunaminin h�z� saatte 900km� a��k denizde saatlerce yol al�r ve k�y�da yava�lar dalga boyu artar. Wasinton� eyaletinde san�� Helen� da��nda 18 may�s� 1980 toprak kaymas� ya�and� ve bu olay 40 km� alana yay�ld�. 2004 tsunami olay� d�nyay� birka� defa� turlam��t�r,Bu olaylar somut kan�tlar b�rakm�� olmal�.Bunun i�in deniz taban�na odakland�lar,� Libyada� sahil� �eridinde sindra� k�rfezinde Akdeniz ad� verilen su alt� tepeleri� buldular, Sualt� arkeologlar�� Akdeniz� sahilinin 2000mil uza��nda�� su alt�na g�m�lm��� kal�nt�lar buldular .Denizin alt�nda kafatas�lar kemikler�� yiyecek� stoklar� buldular .Atlenyada dev bir bal�k bulundu� bu bal�k cilal� ta� devri hakk�nda bilgi verir, Yap�lan incelemelerde� travma� izlerine� rastlanm��t�r buda tsunami oldu�unu� kan�tlar, Bu� tusunami� Akdeniz boyunca Libya�da Trablus m�s�r alexandria �srail televiv� beirut lubnan��� vurur

Bu olay�n Etna da tekrar� ger�ekle�mesi� beklenmiyor ama kuzeybat� afrikada Cumb�e� w�eja yanarda��ndan gelece�ine inan�l�yor.1979 da cumb�e� w�eja�� da b�y�k kayalar�n okyanusa d��mesi sonucunda da�da �atlamalar meydana gelmi� ve tehlike par�alar�n okyanusa d��mesidir.Bilim� adamlar� bu olay ger�ekle�irse Atlantiye� yol� almas�ndan korkuyorlar. Afrikanin bat� k�y�s�n� ve fas � vuracakt�r.�rafi�e� g�re Avrupan�n g�neyi do�udan yol alarak�� karahip adalar�n� ve Amerikay�vuracakt�r.Amerikan�n do�u� sahilleri ni�� tamamen� etkileyecektir, Volkanik da�lar� tsunaminim tetikleyicisidir.Saatli� bir� bomba� �ibidir.Daha �nce duyulmam��� felaketlere� gebedir.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1.Tusunami��� Nedir?

2.Tsunami��� Uygarl�klar�� Nas�l� Etkilemi�tir?

3.Yak�n ge�mi�te olan� tusunami� olay�n�� a��klay�n�z,

4.Tusunami�� tarihi s�reci nas�l etkilemi�tir?

5.Cilali ta� d�nemi� hakk�nda�� bilgi�� veriniz.

6.Etna yanarda���� nerede bulunur?

7.Tusunaminin olu�umunu n�� etkileyen fakt�rleri� yaz�n�z,

8,San Helen de meydana gelen toprak kaymas�n� bilimsel olarak� a��klay�n�z.

9.M.�.6000 y�l� �nce meydana gelen��� tsunami���� hangi� b�lgeleri� etkilemi�tir.?

10.milliattan �nce tusunaminin oldu�unu kan�tlayan deliller nelerdir nerede bulunmu�tur?

11.cumb�e w�eja yanarda�� hakk�nda bilgi veriniz.

12.Bilim adamlar� herhangi bir tusunaminin hangi b�lgeleri etkileyece�ini savunmaktad�r.A��klay�n�z.

������������������������������������������ NER�MAN SARI�LI���������������� B�YOLOJ� ��RETMENL��� 3.S�n�f