Maymun Dehas� Ve Zek�s�n�n �nsanlarla Ortak Paydalar� Ve �nsan�ms� 45 Dk

 

Evrim ile ilgili �al��malar�n ���k tuttu�u en g�zel ve ilgin� videolardan biri Maymun Zekas��d�r. Maymun Zekas��nda insanlar�n atalar� olarak g�r�len maymunlar�n insanlarla olan ortak �zellikleri ve farklar� belirtilerek, evrim fikrinin �z�n� olu�turan bilgiler verilmektedir.

Baz� bilim adamlar�na g�re maymunlar, insanlar�n akrabalar�d�r. Birka� milyon y�l �nce bizim de maymunlar gibi oldu�umuzu ancak �imdi gezegene h�kmetti�imiz vurgulan�yor. E�er bizler maymunlara bu kadar yak�nsak �imdi nas�l oluyordu da arada u�urumlar kadar fark olabiliyordu?

Maymunlar y�zlerce kelimeyi anlayabilirler. Bir �e�it lisanlar� vard�r ve karma��k aletler kullan�rlar. D�nyadaki 10 milyon ya da daha fazla t�r i�inde insan DNA�s�n�n %40� solucanlarla, genlerimizin %60�� tavuk, %80�i fare ve neredeyse%100��n� maymunlarla payla��r�z. DNA�m�z�n bu kadar benzer olmas�n�n sebebi gen a�ac�n�n ayn� dal�ndan evrele�mi� olmas�d�r. Maymunlar aras�nda bizimle en uzak benzerli�i olan, 10 milyon y�l �nce ayr�lan orangutanlard�r. Benzerlik az olmas�na ra�men DNA�m�z�n %96.4��n� payla��yoruz. 8 milyon y�l �nce goriller ile %97.7 ortak DNA, 5 milyon y�l �nce ise �empanze ve bonobolar ba�ka bir dal olarak ayr�ld�. Hem �empanze ve hem bonobolar�n DNA�s�n�n %98.7�sini payla��yoruz.

Bilim adamlar� bizde olup maymunlarda eksik olan y�nlerimizin neler oldu�unu anlamak i�in insan ve maymunlara �e�itli testler yap�lm��t�r. Bu testler: Kendini Tan�ma Testi,Alet Yapma Testi, ��renme Testi, Anl�k Haf�za Test ve ��birli�i Testi�dir.

Kendini Tan�ma Testi�nde y�z� i�aretlenip ayna kar��s�na ��kar�lan iki ya��ndaki �ocuk da maymun da y�z�ndeki i�areti fark ederek i�aretli k�sma dokunmu� ve kendini tan�m��t�r.

Alet Yapma Testi�nde ormana yerle�tirilen gizli bir kamera ile maymunlar�n avlar�na ula�mak i�in �e�itli aletler yapt�klar�, �rne�in d�z bir sopadan 10 kat dahafazla av sa�layan f�r�alar yapt�klar� g�zlenmi�tir.

��renme Testi�nde maymunlar�n ba�ar�l� oldu�u ancak insanlar gibi taklit yoluyla de�il, do�ruca �d�le ula�t�klar� g�r�lm��t�r.

Anl�k Haf�za Testi�nde ise �ok daha �a��rt�c� ve �st�n zeka gerektiren bir durum s�z konusudur. 7ya��ndaki bir �empanze 9 ya��ndaki bir �ocu�a oranla �ok daha �st�n bir yetenek g�stererek ba�ar�l� oluyor. Ve maymunlar�n 0.65 saniyede say�lar�n nerde oldu�unu hat�rlayabildikleri g�zleniyor.

��birli�i Testi�nde ise maymunlar �ok ba�ar�l� olam�yor. Belki de maymun ve insan� ay�ran biz �izgi ortaya ��k�yor. Maymunlar�n bencil davran��lar g�sterdi�i g�zleniyor. Ayr�ca yap�lan ba�ka bir deneyde yiyece�e ula�maya �al��an ki�iden �nce hareket ettikleri,yar��t�klar� s�z konusudur. Ancak parmakla idare edilen �eye ise bir ��kar olmad��� i�in ula�maya �al��mamaktad�r. Bu durum, maymunlar�n sadece bencil bak�� a��s� ile i�birli�i yapt���n� g�steriyor.

Pensilvanya �niversitesi�nde kas distrofisi �zerinde �al��an bir bilim adam�, �al��mas�nda insan ve maymun kas h�crelerini inceliyor. �nsan ve maymundan ince birer par�a �ene kas� al�yor.

�nsan�n �i�neme kas�n�n altta ve maymunun 1/3�i kadar olmas�, bunun genetik mutasyon oldu�unu d���nd�r�yor. Maymunlarda beyin i�in kat� ve esnek olmayan bir hasar s�z konusudur. Kaslar�n kemikte ba�lant� noktas�nda belirgin bir iz vard�r. �nsanda ise bu etki �ok daha zay�ft�r. Bunun �zerine g��l� �ene kas�n�n 2 milyon y�l �nce mutasyon ge�irdi�i d���n�l�yor. Baz� bilim adamlar�na g�re evrimsel tarihteki en �nemli andan beri zamanla bu enin g�n�m�ze gelen versiyonu mutant versiyon oldu. Bu, di�er genleri genetik fiksasyon yoluyla g�lgede b�rakt�. Bunun �zerine bilim adamlar� 2 milyon y�l kadar �nce atalar�n de�i�mi� oldu�unu d���n�yor. �enedeki tek kaslar�n de�i�imi ile kafatas� geli�mesi ve beyinlerimizin de�i�ti�i g�r�lm��t�r.

Sonu� olarak insan�n k�lt�rleri zamanla ��rendi�i d���ncesi yayg�nla�m��t�r. G�n�m�z�n karma��k hale gelmesi, k�lt�r�n zenginle�mesi, teknolojinin ilerlemesi ile ilkel orman maymununun modern insana d�n��t� d���n�l�yor.

Bir�ok y�nden hala maymunlara benzedi�imiz ancak DNA�daki k���k farklar�n bizi �zel k�ld��� d���n�l�yor. Bunlar: Beyin g�c�, dil, karma��k aletler ve ortak ama�lar sahip olup birlikte �al��abilme kabiliyetidir. DNA�lar�m�z�n b�y�k bir k�sm� ortak ama ortak olmayan k���k bir k�sm� d�nyalar kadar fark yaratabiliyor.

 

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

 

  1. Bilim adamlar�na g�re DNA�lar�m�z�n maymunlara bu kadar benzer olmas�n�n sebebi nedir?

 

  1. Maymun ve insan aras�ndaki fark veya benzer �zellikleri �l�mek i�in yap�lan testler hangileridir?

 

  1. Yap�lan testlerden hangileri insan zekas� ile maymun zekas�n�n �nemli bir fark�n� ortaya ��karm��t�r?

 

  1. Yap�lan testlerden hangisinde maymunun �a��rt�c� �st�n zekas� oldu�u g�zlenmi�tir?

 

  1. Maymun ve insanlar nas�l ��renmi�lerdir?(Do�rudan? Taklit?)

 

  1. Maymunlar say�lar�n nerde oldu�unu ne kadar zaman i�erisinde ��renmi�lerdir?

 

  1. Maymun ve insan kafatas� aras�nda nas�l farklar vard�r?

 

  1. �nsan ve maymun kas-kafatas�n�n farkl�l�k g�stermesi hangi olaya ba�lan�yor?

 

  1. �nsan� maymundan �zel k�lan �zellikler hangileridir?

 

  1. �nsanlarla aras�nda DNA benzerli�i olan hayvanlar hangileridir?

 

��������� Halise KADIRHAN E�itim Fak�ltesi Fen Bilgi ��retmenli�i 4.s�n�f