Mars'ta Ya�am� Mayalamak Nas�l Olacak? Mars'a Olas� Ya�am� Nas�l Ba�lat�lmal�?

 

 

��� Ba�ka bir gezegene gitme vakti geldi�inde en uygunu hemen yan� ba��m�zda olan marst�r. Mars ya�amak i�in �ok so�uk donmu� ve kurak bir kaya k�tlesidir

���� So�uk durumu s�ca�a �evirire bilinir mi d�nya nas�l �s�n�yorsa marsa da �yle �s�t�labilinir mi ancak bu do�al olmad��� i�in iyi bir y�ntem de�ildir onu fabrikalarla ve k�resel �s�nma ile �s�tabilir miyiz?

��� 100 y�lda mars �s�nm�� ve suyla donmu� hale gelebilir � 60 c. olan bir yerde suyun akmas� i�in ne gerekir veya ��plak bir kayaya a�a�lar�n b�y�yebilece�i bir yap�ya nas�l d�n��t�rebilinir y�da insan ve di�er canl�lar�n ya�ayabilece�i ko�ullar nas�l sa�lanabilinir

���� Trafon Meksika�da bulunan 5640 m y�kseklikte orizava adl� da�da bilim korgu dan dan ger�e�e d�n��ebilir prizma marke on di�er gezegenlerle ilgilen bir astro biyolog ara�t�rmas� d�nyada ki ya�an�labilinen alan�n s�n�rlar�n� g�steren yerlere g�t�r�yor onu.

����� Onu orizovaya g�t�ren sebep ya�am s�n�rlar�n bel�rginli�i yan� a�a�lar�n yeti�me s�n�r

���� Y�kseklerde a�a�lar�n bulunmamas�n�n sebebi �kl�md�r. A�a� s�n�r�n �st�nde fidan dikilerek nas�l bir geli�im g�sterece�i incelenir bu da minumum ko�ullar�n belirlenmesinde �nemlidir.

��� Mars d�nyaya g�re g�ne�ten 80 km daha uzakta buzdan olu�mu� kurumu� bir ��l s�cakl�k kutuplarda 120 c kadar iner CO2 tabakas� �ok ince oldu�u i�in bu s�v�ya d�n��meden direk buharla�t��� i�in y�zey kurudur ya�am�n imk�ns�zl���na ra�men makkeyn bunun �zerinde �al��mas�n� de�erli buluyor.

��� Mars bas�n� s�cakl�k �ok d���k radyosun y�ksektir

�� Ariz amik ovan�n �st k�sm� t�pk� mars gibidir bu da a�a� s�n�r�n art�r�lmas� i�in gereken ko�ullar ne oldu�u belirtilmesi ile mars i�in de bunlar d���nebilinir

��� Y�r�nge ke�iflerin gezegenin d�rt bir yan�nda korumu� gol yataklar�, nehir kanallar� ve deltalar buldular bu da mars�n eskiden daha nemli daha s�cak oldu�unu g�steriri. Suyu y�zeyde tutmas� bile sera ve bir bas�nc�n oldu�unu ispatlamaktad�r

���� Bu sera etkisi varl��� g�nesin gen� olmas� mars�n halen s�cak olmas� ve volkanlar�n atmosfere co2 pompalamas� ile m�mk�nd�r. Kuyruklu y�ld�z ve asteroitler y�zeye �arp�yor atmosferi dehada �s�t�p kal�nla�t�r�yor

��� G�ne�ten uzakla�an mars �abuk so�udu volkanlar sondu atmosfer yava� yava� yok oldu g�ne�in �s�s�n� tutabilecek bas�n� olu�turacak ve radyasyonu engelleyecek hi� sera gaz� olmadan marsa g�n�m�zde donmu�, kurak ve �orak bir gezegene d�n��m��t�r.

���� Makkey�n mars�n terafome etmek i�in eski sera gaz� atmosferinin yeniden olu�turmas� gerekiyor. Bunun i�in CO2 ve su gerekiyor. Kutuplarda ki kuru buz halinde bulunan sudan donmu� biraz CO2 vard�r ve daha fazlas� y�zeyde donmu�tur

��� Mars�n yeniden ya�an�labilen bir yerin olabilmesi i�in daha �nce ki CO2 ak�betini bilmek gerekiyor

��� G�n�m�zde marsa bak�ld���nda hayat i�in b�t�n materyalin var oldu�unu g�r�l�yor bu da bir zamanlar var olan ya�an�labilir ko�ullar�n yeniden yarat�laca�� bilinir m�mk�nd�r terafforme etmek i�in 3,5 milyon y�ld�r bekleyen bu ko�ullar�n yeniden hayata d�nd�rmek i�in

��� 1.a�ama: mavi mars: mars ya�an�labilmesi gereken en �nemli �art onu �s�tmakt�r Robert �s�n�n sorunu gidermek i�in buzu eritip atmosferi olu�turmak i�in hidrojen bombalar�n� patlatmay� y�da mars ile J�piter aras�nda ki uzay kayalar� onlar�n marsa d���rmeyi d���nm�� fakat bunlar�n pratikte ki uygulamas� yoktur bunlardan daha kolay� fosil yak�tlar�d�r. Marsta k���k sera fabrikalar� kurulacak en g��l� gaz s�lf�r ve florin i�eren gaz CO bin kat daha fazla sera etkisine sahiptir acaba marsta s�lf�r ve flor varmad�r zor k�sm� bu ilk ad�md�r her �eyin temeli sera gaz� �retmektir.

������ Sera gaz� atmosferi olu�turacak atmosfer kal�nla�t�k�a hava �s�n�r hava �s�nd�k�a atmosfer kal�nla�acak makkey 100 y�ll�k �s�nmaktan sonra CO2 �o�unu y�zeyden kalk�p atmosfere kal�nla�t�racak ve g�ne� �����n� da��t�p mars�n g�ky�z�n� maviye d�n��t�rece�ini hesapl�yor. Milyonlarca y�l sonra su havzalar� birikmi� olacak su buharla�t�k�a bulutlar olu�acak ve ya�mur olacak daha so�uk yerlere de kar ya�acak b�ylece teraformun ilk a�amas� tamamlanacak

�������� 2. a�ama ye�il mars:100 y�ldan sonra mars ya�an�labilir halde peki ne ya�ar bitkilerin ya��labilece�i toprak �zellikleri arand��� ve en �nemlisi nitrojendir ama marsta nitrojen bulunamad�. Acaba nitrojen �arpmalar�n toplay�c� etkisi ba�ka minareli bile�ik mi olu�tu o halde topraktan siyan�r bakteri olmu� olabilir ve bu bakteriler yeniden faaliyete ba�lay�p devir day�ma ba�layabilir. Fotosentez ba�lar atmosfere CO2 b�rak�r bitkilerin ya�an�labilmesi i�in gerekli in organi�in sa�lanmas� gerekir yani mikroplar�n i�ini yapm�� olmas� gerekir

�lk bitkiler yosunlard�r sonra nikellerdir bunlar�n en �nemli �zelli�i fotosentez yapabilmeleridir daha sonra basit yap�l� otlar ve en sonunda a�a�lar bunlar oksijen �reten motorlar olacak.

��� 3. a�ama adalar: mars� teraforme etmekle gecen 100 ler ce y�l a�a�lar CO2 al�p O2 vererek insanlar�n soluyaca�� bir hava olu�abilir. D�nyada ki canl� �e�itleri marsa g�t�r�l�p orada ki �e�itlilik art�r�l�r

��� Mars�n bu hale gelmesi 100 bin y�l s�rebilir ancak 200 y�l sonra ki teknoloji ile d���n�l�rse bu daha k�sa olabilir o zaman ki insanlar bu zamanda y�ntemleri �ok ilkel bulabilirler.

���� En sonunda insanlar�n ya�ayaca�� bir yere gidebilir

��� Mars� ya�an�labilir k�lmak i�in �al��malar yan� zorluklara bakarak d�nyay� daha nitelikli hale getirmek i�in daha kolay olaca��n� bize ��retebilir

 

����� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

�����������������������������������������������������

S 1) makkeyi marsa y�nlendirilen ko�ullar nelerdir?

S 2) mars�n atmosferini kaybetmesinin nedeni nedir?

S 3) mars� ya�an�labilir k�lman�n en zor a�amas� nedir?

S 4) marsta s�cakl�k artmas�yla ne gibi de�i�iklikler beklenir?

S 5) marsta ikinci a�ama nedir fotosentez �ncesi geli�meler nelerdir?

S 6) marsta vejetasyon nas�l gercekle�ir?

S 7) marstaki 3. a�ama nedir?

S 8) mars� ya�an�labilinir hale getirmek i�in gerekli enerji ile nas�l bir d�nya yarat�l�r?

S 9) mars�n d�nyadan daha so�uk olmas�n�n sebebi nedir?

S 10) mars�n ya�an�labilmesi i�in ne kadar maliyet gerekir nas�l temin edilebilinir?