Madagaskar Adas� Canl�lar�

�� Madagaskar Adas� Canl�lar� 45 dk

Madagaskar Adas� Afrika�n�n bat� k�y�s�nda 400 km boyunca uzanan, Fransa�n�n y�z�l��m�nden b�y�k verimli ya�mur ormanlar�na sahip evrim cenneti bir adad�r. Da�lar Hint okyanusundan ba�lay�p �ok s�cak bir hava olu�turmaktad�r. Ayr�ca da�lar denizden gelen nemi de tuttu�u i�in bir g�n ya�mur ya�masa di�er g�m mutlaka ya�ar. 11 milyon hektarl�k ya�mur ormanlar� and�n do�usunda bulunup y�l�n 240 g�n� ortalama 3,5 metre ya�mur tutmaktad�r. Adadaki hayvanlar�n % 80�ine yak�n� d�nyada ba�ka hi�bir b�lgede bulunmaz. Adan�n bat� kesimi kurak bir b�lge olmas�na ra�men bir s�r� adapte olmu� diken yaprakl� a�a� t�r� ve bununla beraber bir�ok hayvan t�r� ya�amaktad�r. Adan�m kuzey kesimi en kurak b�lgesi olup y�l boyunca 30 cm ya�mur d��er. Yar� ormanl�k yar� ��l bir kesimdir. Adadaki ormanlar�n 2/3�� koruma alt�ndad�r.

Adan�n en �ok dikkat �eken yerel hayvanlar� att�klar� keskin ��l�klarla lemur t�rleridir. Lemurlar Madagaskar��n d�rt bir yan�na uyum sa�lam�� 30�a a�k�n t�r� olan canl�lard�r. Bunlar b�y�k lemurlar, k��k lemurlar, toprak severler ve akrobatlar diye 42e ayr�l�rlar a�a�larda ya�ayanlara sipaga denilmektedir. Bu t�rler bir tek bu adada ve �evresindeki �� k��k adada bulunup d�nyan�n ba�ka yerlerindeki maymunlara benzer ve onlar gibi ya�arlar ancak adada hi� maymun bulamazs�n�z. Lemurlar kominal hayat� sever ve yavrular� genellikle ikiz olur ve 6-8 haftaya kadar annelerinden ayr�lmazlar.

A�a�ta ya�ayan lemurlar sipaka adlar�n� g�r�lt�l� haberle�melerinden al�p s��rama, tutunma ve denge konusunda olduk�a uzmanla�m�� ayr�ca hayatlar�n�n �o�unu a�a� tepelerinde ge�irirler a�a� tomurcuklar�n� yerler.

Gakular sipagalar Bat� Madagaskar b�lgesinde ya�ayan kurakl��a ayak uydurmu� a�a�lar�n kabuk ve yaprak filizleriyle beslenir �enelerinde �zel yap� sayesinde a�a�lar �zerine koku b�rak�p yiyeceklerini rakiplerinden korurlar.

Halka Kuyruklu Lemur, dikenli a�a�lar �zerindeki �i�ek ve yapraklar� yiyerek beslenir. 25�e yak�n topluluklar halinde gezer en toplumsal t�r olup g�ne� s�cakl��nda �s�nmay� severler.

Vero Sipagalar, g�ney kesimde ya�ar ve hi� i�meyen bu sipagalar su ihtiya�lar�n�n tamam�n� yedikleri bitkilerden sa�larlar.

Adada her t�rl� renkten bukalemun bulunup en k�� c�ce bukalemun (2,5 cm) en b�y�� ise porsu bukalemunudur(90 cm). Adada 50�den fazla bukalemun t�r� olup d�nyan�n t�m di�er yerlerindeki bukalemun t�rlerinden fazlalar ve hepsinin ortak �zelli�i avlanma sistemi olan dillerini boylar� kadar uzatmas�d�r.

Bukalemunlar�n kendi b�lge s�n�rlar� vard�r ve renk de�i�imi kamuflenin aksine ileti�imi sa�lamak amac�yla amac� ile ger�ekle�ir. �rne�in; sald�r�ya ge�ildi�inde parlak renklere b�r�nme.

Bal�k��l Kartal iki metre uzunlu�unda kanatlara sahip temel besin kayna�� bal�k olup ne yaz�k ki sadece 200 tanesi kalm�� t�rleri tehlike alt�nda olan bir canl�d�r.

Ay Ay farkl�la�m�� bir lemur t�r� geceleri avlan�r en sevdi�i yemek a�a� kurdudur. Kemiksi orta parma�� uzun olup a�a� oyunlar�ndaki a�a� kurtlar�n� ustal�kla ��karabilme �zelli�ine sahiptir.

Alavodra G�l� Madagaskar��n en b�y�k g�l� etraf� batakl�kt�r ve �evresi e�siz canl� �e�itlili�iyle dolu bir cennettir.

Andro, lemurlar�n en tuhaf olan� b�t�n hayat�n� su �zerindeki bitkilerden ge�irir. K��k gruplar halinde gezerler, batakl�ktaki k��k bitkileri yiyerek beslenirle.

Ayr�ca adada bu sayd��m�z canl�lar d��nda daha say�s�z hayvan ve bitki t�rleri bulunur ada tam bir evrim cennetidir.

Meyve yarasalar, foknoset y�lan�(keskin koku al�r), �guanalar, yusuf�uklar, yal� �apk�n�, pusak(adan�n en b�y�k et�ili), boki boki(kar�nca ve b�ceklerle beslenir.), alt�n kurba�a, cennet sinek kapan, a�a� bo�as�(y�lan), kara �aylak(en y�rt�c� ku�), peygamber b�cekleri, c�ce bukalemun(2 cm), �omak b�ce�i(30 cm geni�li�indeki kanatlar� u�may� de�il d��manlar� korkutmay� sa�lar.

�� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�s�nda Vard�r.

Madagaskar adas�n� tan�yor musunuz?
Madagaskar adas� sizce evrime ne gibi katk�lar sa�lam��t�r/�a�layacakt�r?
Madagaskar�daki canl� t�rleri sizce neden bu kadar farkl�l�k g�steriyor?
E�er siz evrimle ilgili �al��ma yaparsan�z Madagaskar ads�n� tercih eder isiniz? Neden?
Neden Madagaskar adas� canl�lar� d�nyan�n ba�ka yerlerinde genellikle yok denecek kadar azd�r.�
Madagaskar adas�ndaki en ilgi �ekici canl� hangisi bir bilginiz var m�?
Bukalemunlar sizce neden renk de�i�tirirler?
Bukalemunlar nas�l renklere b�r�n�rler?
Madagaskar adas�n�n en y�rt�c� hayvan� hangisidir?
Madagaskar adas�n�n en y�rt�c� ku�unun temel besini nedir sizce?

Murat YILMAZ Fen Bilgisi 4/A No:07010004039