UZAYDA,
YER K�RES�NDE VE HER YERDE K�TLE �EK�M� NED�R? NE ��E YARAR? 43 dk
Bu film de Uzayda, Yer K�resinde ve Her Yerdeki K�tle �ekimi
hakk�nda haz�rlanan veriler ele al�nm��t�r.
K�tle �ekimi evrende her �eyi olu�turan bir g��t�r. O g��
bizi yer k�resinde tuttu�u gibi gezegenleri, y�ld�zlar� asteroitleri ve
galaksileri olu�turur. Hemen hemen her g�n her saniye
bu g�c�n etkisindeyiz ama san�r�m bu g�c� pek �nemsemiyoruz. Ama baz� bilim
insanlar� bu g�c� olduk�a �nemseyip evrenin olu�umu, do�al dengenin nas�l
oldu�u ve her �eyin nas�l yarat�ld��� konusunda sahip olunan meraklar� gidermek
i�in u�ra��yorlar.
K�tle �ekimi temel olarak iskeletimizin olu�umunu sa�lar,
kan h�crelerinin olu�umunu sa�lar, do�umu ve �l�m� bile d�zenleyebilen bu g��
insan�n sahip oldu�u her �eyin her sistemin bir dengede olmas�n� sa�lar. Sadece
insanlar �zerinde etkili de�ildir bu g�� galaksiler sistemler ve t�m evren
�zerinde de ayn� etkiye sahiptir. Bir uydunun gezegeni aras�ndaki ili�ki, bir
sistemde gezegenlerle y�ld�z aras�ndaki denge ve t�m evren aras�ndaki dengede
yine k�tle �ekimi ile ilgilidir.
�Newton� un ilk
bulu�lar� ile yani farkl� a��rl�ktaki iki cismin y�kseklikten b�rak�l�nca ayn�
h�zla yere d��t��� bulu�u ve ayr�ca k�tle �ekiminin sahip oldu�u dalga
�zellikleri ile ilgili geli�tirdi�i bir denklem sonraki bilim insanlar�na bir
���k olmu�tur. Einstein Newton�un bu bulu�lar�n� geli�tirerek hem evreni
anlamam�z� hem de yeni ke�ifler yap�lmas�na yol a�t�. Bilim adamlar� k�tle
�ekimi hakk�nda yap�lan t�m �al��malar neticesin de evrendeki k�tle �ekimini
belki kontrol edebileceklerini ileri s�rmekteler. Yani olas� bir sonda d�nya
beli g�ne� aras�nda bir yeni denge sa�lanabilir umudu ile �al���lmaktad�r.�
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. K�tle �ekimi nedir?
2. Kimler k�tle �ekimi yarat�r?
3. K�tle �ekiminin faydalar� nelerdir?
4. Farkl� k�tledeki iki cisim ayn�
h�zla m� d��er?
5. Ay d�nya �zerine neden d��mez?
6. D�nyan�n bir ucundan di�er ucuna ka�
dakikada var�r�z?
7. D�nyan�n k�tle �ekiminden
kurtulabilir miyiz?
8. S�f�r G u�u�u nedir?
9. D��en bir varl�k neden a��rl�ks�z
oldu�unu zanneder?
10. K�tle �ekiminin olmad��� bir yerde
ne t�r sorunlar ya�ar�z?
11. K�tle �ekimsel dalga nedir?
12. K�tle �ekimsel dalga nelerden
etkilenir?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)