����������������������������������������������������������������� ������Kuzey Denizi Su Bask�nlar�na Kar�� Geli�tirilen Teknolojik Dinamik Duvarlar Ve Setler (Hollanda) 45 dk

���������� Hollanda Avrupa� n�n en zengin �lkelerinden birisidir. Ama b�y�k bir tehdit alt�nda. �l�mc�l bask�nlar �imdiden onbinlerce can�, binlerce km2 araziyi al�p g�t�rd�. Fakat Hollandal�lar bu su bask�nlar�na kar�� �zg�n ve karma��k mega yap�lar in�a etmi�lerdir. Biraraya getirildi�inde bunlar �imdiye kadar yap�lm�� en b�y�k ve en sofistike ta�k�n setleri oluyor.

����������� Hollanda d�nyan�n 3. B�y�k tar�m ihracat��s�d�r. Burda topraklar �ok de�erlidir. Ama Hollandal�lar�n hayat� pamuk ipli�ine ba�l� ��nk� �lkelerinin neredeyse 1/4� � deniz seviyesinin alt�nda. Ama Hollandal�lar y�zy�llard�r topraklar�n� ele ge�irmeye �al��an sulara kar�� sava� veriyor. Ama toprak kuruduk�a yava� yava� bat�yor. Iklim de�i�ikli�i de deniz seviyesinin y�kselmesi demek. Bug�n sularda kaybolma riski Hollanda kadar y�ksek olan ba�ka bir bat� �lkesi daha yok. Hollanda� n�n da bu duruma tepkisi olduk�a �iddetli.Okyanusu engellemek i�inbir dizi set kuruyor. Bu setler art�k �lkenin k�y�lar� boyunca uzanmaktad�r. Bu yap�lar eski toprak setlerinden geli�mi� set kap�lar�na, dev ge�i� havuzlar�ndan bu geli�mi� deniz koruma sistemine kadar uzan�yor.

����������� Hollanda� n�n su ak��� y�zy�llard�r 5000 km lik nehirler ve kanallarla sa�lan�yor. Ama gelecekte daha �ok su olacak. Nehirden, denizden ve g�ky�z�nden geleln su miktar�n�n daha da artmas� �ng�r�l�yor. 2400 km� den daha uzun olan setlere y�klenmeler oldu�unda ��kmeler oluyor. Ge�mi�te Hollandal�lar okyanusla m�cadelelerini bir�ok kez kaybetmi�lerdir. Kar�� koymak i�in g�r�lmemei� b�y�kl�kte bir mega yap� in�a edilmi�lerdir.

����������� D�nyan�n en uzun baraj�n� in�a etmi�lerdir. Daha sonra ta�k�n tehlikesi ortadan kald��� i�in olu�turulan yapay g�l�n k�y�lar�ndaki topraklar �slah edilerek kullan��l� hale getirilmi�tir. Yap�lan bu baraj Hollandal�lara okyanus tehlikesini unutturmu� ancak kuzey denizinden gelen f�rt�na dalgas� eski ve zay�f seti alt etmi�tir. Bu ta�k�nla 67 set 400 yerinden delinmi�tir.

����������� Bu ta�k�nla eski ve basit setlerin �lkeyi felaketlerinden koruyamayaca�� anla��lm��t�r. Bu olaydan sonra delta ad�nda yeni ve dev bir ta�k�n �nleme projesi tasarlanm��t�r. G�neydeki hali�leri kapatmak i�in bir dizi deniz duvar� in�a etmek olduk�a iddial� bir konseptir.bu projeyle savunmas�z k�y� �eridi 780 km. k�salacakt�r. B�ylece deniz de sonsuza dek �nlenecektir. Savunmas�z k�rfezleri kapatmak i�in bir dizi beton deniz duvar� in�a edilecektir. Esnek bir bariyer tasarlanacak. B�ylece gerekti�inde hali�lerden belli bir miktar suyun ge�mesine izin verilecektir. Bu yeni ve devrimci y�ksek f�rt�na bariyeri i�in geleneksel ve sabit baraj y�nteminden vaz ge�ilmi�itir. Gerekti�inde a��l�p kapanabilen kap�lar�n bulundu�u y�ksek f�rt�na bariyeri in�a edilmesi planlanm��t�r. Ancak bu y�ntem i�lek olan limanlar�n i�levini engelledi�inden ba�ka proje tasarlanm��t�r.bu projede a��l�p kapanabilen iki y�zer dev kap� in�a edilecektir. Bu yap�lar�n en �neml �zelli�i a��l�p kapanabilen dev mega kap�lara uygun taban olu�turmal�d�r. Kap�lar�n kapanmas�na ancak bilgisayar kontrol sistemi karar verir. S�rekli g�ncellenen hava durumu ve dalga boyu bilgilerini denizdeki gemilerden ve dubalardan meteoroloji istasyonlar�ndan al�r.

Hollanda bat� Avrupa�da bulunan en kalabal�k n�fusa sahip, tar�m ihracat�nda d�nyada ���nc� olan ve kuzey okyanusuna k�y�s� bulunan bir �lkedir. Gelgitler ve beklenmedik f�rt�nalar deniz seviyesinin alt�nda bulunan topraklar� sular alt�nda b�rak�r. Fakat Hollandal�lar ge�mi�ten bu yana s�rekli bu su bask�nlar�yla m�cadele etmelerinden dolay� su seti yapmada m�hendislik alan�nda d�nyada ilk s�rada geliyorlar.

����������� Ge�mi�te Hollanda�n�n koylar�n� vuran okyanus suyu bask�nlar�n� �nlemek i�in dev bir set yapmalar�na ra�men bunu engelleyemediler. G�n�m�zde ise ola�an �st� bir �aba ve m�hendislik �al��malar� ile in�a ettikleri setler onlar� koruyor. Hollandal�lar su bask�nlar�n� �nlemede en ileri m�hendislik harikalar�n� yaratan bir millet oldular ama asla do�ayla tam ba�a ��k�lamayaca��n� da biliyorlar.

 

A�a��daki sorular�n cevab� filmin i�eri�inde vard�r:

1.       Hollanda�n�n su bask�nlar�na kar�� ald��� �nlemler denizi ne kadar engelleyebilir?

2.       Hollandal�lar topraklar�n� nas�l verimli hale getiriyorlar?

3.       Ne gibi etkenler sonucu ya da ne t�r etkenler bir araya gelerek Hollanda i�in m�cadele edilemez bir g�� haline gelir?

4.       �uana kadar yap�lm�� en geli�kin okyanus seti hangisidir?

5.       Hollandal�lar su ak���n� nas�l sa�l�yorlar?

6.       Hollandal�lar topraklar� hangi y�ntemlerle �slah ediyorlar?

7.       Hollandal�lar d�nyan�n en uzun baraj�n�n ne kadar s�re i�inde tamamlanm��t�r?

8.       Delta projesi ne t�r olumsuzluklara neden olmu�tur?

9.       Insan�n do�ay� kendini uyarlamak i�in verdi�i m�cadele ne kadar yararl� ve mant�kl�d�r?

10.   Hollandan�n b�y�k bir k�sm� denizin doldurulmas�yla veya batakl�klar�n kurutulmas�yla elde edilmi�tir. Bu durum nelere neden olmu�tur?

11.Hollanda�n�n �zellikleri Nelerdir?

12Hollanda Su Bask�nlar� Neden Olur?

13.En B�y�k Su Seti Nerede Bulunur Ve Nas�l �n�a Edilmi�tir

 

 

NESL�HAN YARDIMCI FEN B�LG�S� ��RETMENL��� 4. SINIF