Kamp Malzemeleri Teknolojileri 45 Dakika
������ L�semite ulusal
park�nda bulunan el kap itan ad�nda dik yama�larda �ad�r kuracak hi�bir yer yok
ama yeni bir t�r alet olan yerden doksan metre yukarda bir kamp olu�turmaya
yard�m ediyor.
Alim�nyum dan
yap�lm��t�r. G�n boyunca ge�ici bar�nak dengede durmas� i�in bu alet orta
noktaya bir yere sabitlenir. Ama yerle�tirdikten sonra �zerinde yemek
yenilebilir ve �zerinde dinlenebilir. D�nyan�n bir ucunda Everest tepesi
bulunur.
����� ��
1924 y�l�nda �ngiliz ke�if ekibi
Everest e t�rmanm��lar d�r. Bu t�rman�c�lar da��n
zirvesinde kaybolmu�lar. Ve bunlar�n zirveye ula��p ula�mad���n� ��renmek i�in
g�n�m�zde mevcut olan kamp teknolojileriyle donatt�ktan sonra ara�t�rmak i�in
Everest e ��k�lm��t�r. �inli bir ara�t�rmac� �ok eski bir ceset g�rd���n�
s�yledi. �Ara�t�rmaya giden
ara�t�rmac�lar birka� cesetle kar��la�m��lard�r. Modern ki�ilere benziyordu.
Giydi�i k�yafetlerden belliydi. Cesedi bulan ki�i ve �len ki�inin k�yafetleri
k�yasland���nda �ok yetersizdi.
�������� Amerika da ki
bat�ya g�� yeni kamp teknolojileri ise ilkel adam her g�n hayatta kalma
m�cadelesi vermek zorundayd� 1991 de Alpler de 5000 y�ll�k bir ceset bulundu.
Yap�lan inlemeler de buz adam�n donan�ml� oldu�unu g�rd�ler. Samandan bir
pelerin ve ay� derisinden bir �apka giyiniyormu�. Botlar� ise yal�t�m i�in
�imenlerle doldurmu�tur. Yan�nda ise bir s�rt �antas� vard� ate�i yakmak i�in
gerekli malzemeler vard�. G�n�m�z kibritlerin atas� bir �ngiliz chon valger d�r
1803�te Amerika�n�n en �nl� k��ifleri marly ve vlim chlor ba�kan thames i�in bir ke�fe ��kt�lar. Nehirler boyunca teknelerle
yolculuk ettiler. Sonunda Pasifik okyanusa yap�lan yolculukta 2 sene boyunca
kamp yapt�lar. Y�zba�� lois taraf�nda yap�lan
malzemeler aras�nda 137 metrelik bir kuma� vard�. Kuma� bezir ya�� ile kaplan�p
su ge�irmez hale getirecek ve �ad�r olarak kullan�lacakt�.
�������� 1861 de amerikan i� sava�� ba�lad�. �nsanlar�n �o�u kal�c� olarak
kamp�� kalmak zorunda kald�. Kuzeyin ihtiyac� olan en iyi �ekilde tedarik
edildi. Askerlerin her birine A bi�imli bir �ad�r�n yar�s� veriliyordu.
Geceleri bu yar�mlar birbirine ba�lanarak �ad�rlar� ortakla�a kullan�yorlard�.
G�ney askerlerin kamplar� daha sadeydi. Daha hafif yolculuk ederek neredeyse
her zaman orman�n i�indeydiler. Ve b�ylece ate�e ve suya daha yak�nd�lar. ��
sava�� takip eden y�llarda William ve murray vah�i
do�adaki kitap ile ilgili binlerce insan i�in kamp yapmaya te�vik etmi�tir.
Yap�lan kamplarda herkes kendine g�re �ad�r yapm��t�r. 1880 y�l�nda ortaya
��km��t�r kam bas mu�amba i�lerinden en �ok kullan�lan �ad�rd�. Uyku i�in ise
hayvan derisini ters d�z ederek dikilmi�tir diki�li biraz farkl�d�r insan �st
k�smandan ancak i�ine girebilir. Bunlara g�re kas t�y� hepsinden daha iyiymi�.
�������� Kamp i�in �ok �nemli bir malzeme
�svi�re de bulundu. 1884�te carl� oirli�nin �svi�re
ordusu i�in bir b��ak icat edildi. �svi�re ordusu �ak�s� b�y�k ihtimalle ilk
y�ksek teknolojilerin aras�ndayd�. K���k bir alet olarak bir�ok amaca hizmet
ediyordu. Kamp i�in g�venilir bir ���k kayna�� gerekirdi. Parlak ���k yayan bir
lamba i�ine girdi. �lk tasar�m� kavisli bir lambayd�. Clam�n�n
fikri ��yleydi yak�t k�sm�na hava pompalan�r ve yap�lan bas�n� yard�m�yla
yukar� gaz ��k�yordu. Yan�c� u�ta ise torlyon bezi
suni ipekten yap�lm��t�r bu da parlak bir ���k vermesini sa�l�yordu. Ba�ka bir
bilim adam� ise sat�na bilir bir araba geli�tirdi. Birinci d�nya sava��n
sonunda otomobil kamp��l��� y�kseli�e ge�ti. Orta s�n�f Amerikal�lar�n hepsi
arabalar�n yollar�n sonuna ve daha �tesine g�t�rd�. Daha sonra ta��nabilir. Bir
kamp oca�� geli�tirdi. Geli�tirilen bir kamp oca�� basit bir lamba mant���yla
�al���yor. Yak�t olarak benzin kullan�yor.1935 y�l�nda clam��n
otomobil kamp��l��� ile ilgili bir rehber kitab� yay�nlad�. 2. d�nya sava��nda
sonra yeni kamp malzemeleri teknolojileri geli�tirdi. Clam�n
askerler i�in yeni geli�tirilmi� bir ocak geli�tirdi. Bir milyonun �zerinde
lamba ��kartt�. 1938 de sentetik fiber naylonu ��kartt�. Para��t kullanmak i�in
kullan�ld�. Sava� sonras� yenilikler 2. d�nya sava��ndan sonra Amerika
y�kseli�e ge�ti. Genellikle kamp��lar kamp yerini ara�lar�na yak�n bir yerde
kuruyorlard�. 1952 de ilk al�minyumdan bir s�rt �antas� ��kart�ld�. 1970�te ise
cinsbort kubbe �eklinde �ad�r geli�tirdi. Di�er
�ad�rlara g�re r�zg�ra daha dayan�kl�yd�. �ok �nemli kamp malzemeleri daha
k���k hale geldi. Yiyecek maddeleri bile hafifledi. Bu yiyecekler daha uzun
muhafaza edilmesi i�in dondurularak kuruttular. Dondurularak kurutulmu�
yiyecekler i�in her zaman taze su gerekir.�
�i�elenmi� kaynak sular� sa�l�kl� gibi g�r�nen bu sular ba��rsaklarda korkun�
bir hasara yol a�an bir parazit i�erir. Bu parazit t�r� olan chord�n insanlarda a��r� derecede kilo kayb�na neden
oluyordu. Yak�n zamanda insanlar bu suyu kaynatarak veya k���k iyot tabletleri
suya ekleyerek sa�l�kl� bir su kulland�lar.
������ 1960 da ise
korteks kuma�� geli�tirdi. Su ge�irmeyen ve buharla�maya izin veren bir kuma�
geli�tirdi. Buda terlemeyi �nl�yor. Bu geli�tirilmi� kuma�lar ordu i�in �ok
�nemlidir. Eski �ad�rlar tam i� sava� teknolojisiydi. Yeni �ad�rlar d�rt mevsim
kullan�labilen �reke �ad�r�d�r dakikalar i�inde kurulabiliyordu. G�n�m�z�n �antalar�
ayarlanabilir, hafif plastik �er�eveli omuz k�sm�nda bel ve g���s k�sm�nda
destekler bulunuyor.
������ Kalite test
�al��malar� ise 1971 y�l�nda ba�land�. �lk test olarak uyku tulumlar�n�n
rahatl�klar�na bakt�lar.1980 de ise �ad�rlar� test etmeye ba�lad�. E�er bir
r�zg�r bir �ad�r� s�nd�recek olursa bu bize pek bir koruma sa�lamayacakt�.�� Bir�ok da�c� cipi kullan�yordu y�nlerini
bulmak i�in. Sonu� olarak y�llar ge�tik�e g�n�m�z kamp teknolojilerin
malzemelerinde daha kalite ve kullan�l�r hale geldi.
�
��������� ���������A�a��daki
Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Mevcuttur.
�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
1.
�lk
kibriti bulan ki�i kimdir?
2.
Daha
y�ksek yerlerde neden daha al�ak �ad�r kurarlar?
3.
G�n�m�zdeki
ve ge�mi�teki uyku tulumlar�n �zelikleri nas�ld�r?
4.
Kamp
kurmak i�in kamp yapan ki�inin yan�nda g�t�rmesi gereken gerekli malzeme neler
olmal�d�r?
5.
Eski
zamanlarda kullan�lan �ad�r t�rleri nas�ld�r? En �ok kullan�lan �ad�r t�r�
hangisidir?
6.
willim clamin nas�l bir lamba t�r� icat
etti ve bu lamba nas�l �al��t���n� k�saca anlat�n�z?
7.
Kaynak
su olarak bildi�imiz sular�n i�inde en �ok rastlanan parazit hangisidir? Ve
insanlara bula�t�ktan sonra insan da ne gibi belirtiler g�r�l�r?
8.
�kinci
d�nya sava��ndan sonunda nas�l kamp malzemeleri teknolojiler geli�ti?
9.
Yiyeceklerin
daha uzun muhafaza etmek i�in neler yap�lmal�d�r?
10.
Kalite
test �al��malar�na ka� y�l�nda ba�land�?
11.
G�n�m�z
�antalar�n �zelikleri nas�ld�r?
12.
Y�ksek
kesimde gaz�n s�v� hale gelmemek i�in kullan�lan kartu�lar hangileridir?
Fikriye YA�AR E��T�M B�YOLOJ� 4.SINIF