Kamp Malzemeleri Teknolojileri 45 Dakika

 

������ L�semite ulusal park�nda bulunan el kap itan ad�nda dik yama�larda �ad�r kuracak hi�bir yer yok ama yeni bir t�r alet olan yerden doksan metre yukarda bir kamp olu�turmaya yard�m ediyor.

Alim�nyum dan yap�lm��t�r. G�n boyunca ge�ici bar�nak dengede durmas� i�in bu alet orta noktaya bir yere sabitlenir. Ama yerle�tirdikten sonra �zerinde yemek yenilebilir ve �zerinde dinlenebilir. D�nyan�n bir ucunda Everest tepesi bulunur. 8850 metre y�ksekliktedir. D�nyan�n en b�y�k da��d�r. Da�c�lar yolculuk s�ras�nda iklime ba�l� olarak kademeli olarak kamp kurarlar. Daha al�aktaki kamplar t�rman�c�lar daha geni� yemekleri ve daha rahat atmosferin tad�n� ��kar�yorlar. Ancak daha y�ksekteki t�rman�c�lar bu �ekilde rahat de�ildir. Daha y�kseklerde t�rman�c�lar i�in daha al�ak �ad�rlar kullan�l�r. �aprazlama ge�en alim�nyum dan direkler sert esen r�zg�rlara dayan�kl�d�r. Ve y�rt�lmas�n� �nl�yor. �ad�r�n �st�n� kaplayan naylon yap� ya�murun ve kar�n i�eri girmesini �nl�yor himalayalar da donmay� �nlemek i�in b�tan ve propan kartu�lar kullan�l�r. Uyku s�ras�na geldi�inde ise hayatta kalmak i�in uyku tulumlar� kullan�l�r. Bu uyku tulumlar� kas t�y� hava yal�t�m� sa�land��� i�in en iyi uyku tulumu kas t�y� naylon ve r�zg�r ge�irmeyen ve nefes alabilmesi, bir kuma� aras�na yerle�iyor. Buharla�maya izin verdi�i i�in da�c�lar�n kuru kalmas�n� sa�l�yor. En son kamp teknolojilerinde en �nemli geli�me ileti�im kabiliyetleridir.

����� ��

1924 y�l�nda �ngiliz ke�if ekibi Everest e t�rmanm��lar d�r. Bu t�rman�c�lar da��n zirvesinde kaybolmu�lar. Ve bunlar�n zirveye ula��p ula�mad���n� ��renmek i�in g�n�m�zde mevcut olan kamp teknolojileriyle donatt�ktan sonra ara�t�rmak i�in Everest e ��k�lm��t�r. �inli bir ara�t�rmac� �ok eski bir ceset g�rd���n� s�yledi. Ara�t�rmaya giden ara�t�rmac�lar birka� cesetle kar��la�m��lard�r. Modern ki�ilere benziyordu. Giydi�i k�yafetlerden belliydi. Cesedi bulan ki�i ve �len ki�inin k�yafetleri k�yasland���nda �ok yetersizdi.

 

�������� Amerika da ki bat�ya g�� yeni kamp teknolojileri ise ilkel adam her g�n hayatta kalma m�cadelesi vermek zorundayd� 1991 de Alpler de 5000 y�ll�k bir ceset bulundu. Yap�lan inlemeler de buz adam�n donan�ml� oldu�unu g�rd�ler. Samandan bir pelerin ve ay� derisinden bir �apka giyiniyormu�. Botlar� ise yal�t�m i�in �imenlerle doldurmu�tur. Yan�nda ise bir s�rt �antas� vard� ate�i yakmak i�in gerekli malzemeler vard�. G�n�m�z kibritlerin atas� bir �ngiliz chon valger d�r 1803�te Amerika�n�n en �nl� k��ifleri marly ve vlim chlor ba�kan thames i�in bir ke�fe ��kt�lar. Nehirler boyunca teknelerle yolculuk ettiler. Sonunda Pasifik okyanusa yap�lan yolculukta 2 sene boyunca kamp yapt�lar. Y�zba�� lois taraf�nda yap�lan malzemeler aras�nda 137 metrelik bir kuma� vard�. Kuma� bezir ya�� ile kaplan�p su ge�irmez hale getirecek ve �ad�r olarak kullan�lacakt�.

 

�������� 1861 de amerikan i� sava�� ba�lad�. �nsanlar�n �o�u kal�c� olarak kamp�� kalmak zorunda kald�. Kuzeyin ihtiyac� olan en iyi �ekilde tedarik edildi. Askerlerin her birine A bi�imli bir �ad�r�n yar�s� veriliyordu. Geceleri bu yar�mlar birbirine ba�lanarak �ad�rlar� ortakla�a kullan�yorlard�. G�ney askerlerin kamplar� daha sadeydi. Daha hafif yolculuk ederek neredeyse her zaman orman�n i�indeydiler. Ve b�ylece ate�e ve suya daha yak�nd�lar. �� sava�� takip eden y�llarda William ve murray vah�i do�adaki kitap ile ilgili binlerce insan i�in kamp yapmaya te�vik etmi�tir. Yap�lan kamplarda herkes kendine g�re �ad�r yapm��t�r. 1880 y�l�nda ortaya ��km��t�r kam bas mu�amba i�lerinden en �ok kullan�lan �ad�rd�. Uyku i�in ise hayvan derisini ters d�z ederek dikilmi�tir diki�li biraz farkl�d�r insan �st k�smandan ancak i�ine girebilir. Bunlara g�re kas t�y� hepsinden daha iyiymi�.

 

������� Kamp i�in �ok �nemli bir malzeme �svi�re de bulundu. 1884�te carl� oirli�nin �svi�re ordusu i�in bir b��ak icat edildi. �svi�re ordusu �ak�s� b�y�k ihtimalle ilk y�ksek teknolojilerin aras�ndayd�. K���k bir alet olarak bir�ok amaca hizmet ediyordu. Kamp i�in g�venilir bir ���k kayna�� gerekirdi. Parlak ���k yayan bir lamba i�ine girdi. �lk tasar�m� kavisli bir lambayd�. Clam�n�n fikri ��yleydi yak�t k�sm�na hava pompalan�r ve yap�lan bas�n� yard�m�yla yukar� gaz ��k�yordu. Yan�c� u�ta ise torlyon bezi suni ipekten yap�lm��t�r bu da parlak bir ���k vermesini sa�l�yordu. Ba�ka bir bilim adam� ise sat�na bilir bir araba geli�tirdi. Birinci d�nya sava��n sonunda otomobil kamp��l��� y�kseli�e ge�ti. Orta s�n�f Amerikal�lar�n hepsi arabalar�n yollar�n sonuna ve daha �tesine g�t�rd�. Daha sonra ta��nabilir. Bir kamp oca�� geli�tirdi. Geli�tirilen bir kamp oca�� basit bir lamba mant���yla �al���yor. Yak�t olarak benzin kullan�yor.1935 y�l�nda clam��n otomobil kamp��l��� ile ilgili bir rehber kitab� yay�nlad�. 2. d�nya sava��nda sonra yeni kamp malzemeleri teknolojileri geli�tirdi. Clam�n askerler i�in yeni geli�tirilmi� bir ocak geli�tirdi. Bir milyonun �zerinde lamba ��kartt�. 1938 de sentetik fiber naylonu ��kartt�. Para��t kullanmak i�in kullan�ld�. Sava� sonras� yenilikler 2. d�nya sava��ndan sonra Amerika y�kseli�e ge�ti. Genellikle kamp��lar kamp yerini ara�lar�na yak�n bir yerde kuruyorlard�. 1952 de ilk al�minyumdan bir s�rt �antas� ��kart�ld�. 1970�te ise cinsbort kubbe �eklinde �ad�r geli�tirdi. Di�er �ad�rlara g�re r�zg�ra daha dayan�kl�yd�. �ok �nemli kamp malzemeleri daha k���k hale geldi. Yiyecek maddeleri bile hafifledi. Bu yiyecekler daha uzun muhafaza edilmesi i�in dondurularak kuruttular. Dondurularak kurutulmu� yiyecekler i�in her zaman taze su gerekir.�i�elenmi� kaynak sular� sa�l�kl� gibi g�r�nen bu sular ba��rsaklarda korkun� bir hasara yol a�an bir parazit i�erir. Bu parazit t�r� olan chord�n insanlarda a��r� derecede kilo kayb�na neden oluyordu. Yak�n zamanda insanlar bu suyu kaynatarak veya k���k iyot tabletleri suya ekleyerek sa�l�kl� bir su kulland�lar.

 

������ 1960 da ise korteks kuma�� geli�tirdi. Su ge�irmeyen ve buharla�maya izin veren bir kuma� geli�tirdi. Buda terlemeyi �nl�yor. Bu geli�tirilmi� kuma�lar ordu i�in �ok �nemlidir. Eski �ad�rlar tam i� sava� teknolojisiydi. Yeni �ad�rlar d�rt mevsim kullan�labilen �reke �ad�r�d�r dakikalar i�inde kurulabiliyordu. G�n�m�z�n �antalar� ayarlanabilir, hafif plastik �er�eveli omuz k�sm�nda bel ve g���s k�sm�nda destekler bulunuyor.

 

������ Kalite test �al��malar� ise 1971 y�l�nda ba�land�. �lk test olarak uyku tulumlar�n�n rahatl�klar�na bakt�lar.1980 de ise �ad�rlar� test etmeye ba�lad�. E�er bir r�zg�r bir �ad�r� s�nd�recek olursa bu bize pek bir koruma sa�lamayacakt�.�� Bir�ok da�c� cipi kullan�yordu y�nlerini bulmak i�in. Sonu� olarak y�llar ge�tik�e g�n�m�z kamp teknolojilerin malzemelerinde daha kalite ve kullan�l�r hale geldi.

��������� ���������A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Mevcuttur.

�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

1.       �lk kibriti bulan ki�i kimdir?

2.       Daha y�ksek yerlerde neden daha al�ak �ad�r kurarlar?

3.       G�n�m�zdeki ve ge�mi�teki uyku tulumlar�n �zelikleri nas�ld�r?

4.       Kamp kurmak i�in kamp yapan ki�inin yan�nda g�t�rmesi gereken gerekli malzeme neler olmal�d�r?

5.       Eski zamanlarda kullan�lan �ad�r t�rleri nas�ld�r? En �ok kullan�lan �ad�r t�r� hangisidir?

6.       willim clamin nas�l bir lamba t�r� icat etti ve bu lamba nas�l �al��t���n� k�saca anlat�n�z?

7.       Kaynak su olarak bildi�imiz sular�n i�inde en �ok rastlanan parazit hangisidir? Ve insanlara bula�t�ktan sonra insan da ne gibi belirtiler g�r�l�r?

8.       �kinci d�nya sava��ndan sonunda nas�l kamp malzemeleri teknolojiler geli�ti?

9.       Yiyeceklerin daha uzun muhafaza etmek i�in neler yap�lmal�d�r?

10.   Kalite test �al��malar�na ka� y�l�nda ba�land�?

11.   G�n�m�z �antalar�n �zelikleri nas�ld�r?

12.   Y�ksek kesimde gaz�n s�v� hale gelmemek i�in kullan�lan kartu�lar hangileridir?

 

Fikriye YA�AR E��T�M B�YOLOJ� 4.SINIF