>
����������������������� ������������������������������������������������������������Kedigillerin Anne Karn�nda Geli�im Evreleri ve
Evrimsel Hik�yeleri 45dk
Rahme d��t��� andan itibaren �� kedilin
geli�im evreleri anlat�l�yor. Bunlar aslan, kedi ve ��tad�r.�arp�c�
animasyon ve bilimsel y�ntemlerle, bilimsel modeller e�li�inde, do�ru
modellerle, s�ra d��� d�rt boyutlu ultrason cihazlar� ile canl� embriyosu
incelenmektedir. Rahme d��t��� andan t�m geli�imine kadar ge�irdi�i b�t�n
s�re�leri ve yapt��� b�t�n hareketleri canl� olarak izleme f�rsat�m�z bahis
mevzudur.
Ayr�ca ger�ek d�nyaya geli�inden sonra
ge�irdi�i s�re�ler ve genel �zellikleri de belirtilmektedir.
Yolculuk �iftle�me ile ba�l�yor. Yumurtan�n
d�llenmesi i�in spermin vajinan�n giri�inden d�lleme
an�na kadar ge�irdi�i de�i�imleri ve kar��la�t��� zorluklarla m�cadelesi
g�r�lmektedir.
Kedigillerin penisinin �zelliklerini, i�te
kancal� oldu�u, kancalar�n vajinay� kanatt���n� ve ac�dan sonra di�i yumurta
olu�umunu ba�latt���n� yani yumurta olu�um sinyalleri bu olaydan sonra meydana
geliyor.
Yumurtan�n tam olarak d�llene
bilmesi i�in �iftle�me birden fazla kez tekrar edilmeli. �iftle�me �ok k�sa
s�rer. �iftle�meden sonra di�ilerin yuvarland��� g�r�l�r.Burada
ama� spermin kolay ve h�zl� bir �ekilde ovar yoma ge�i�ini sa�lamakt�r.
Spermler d�llenme esnas�nda bir yar�� ve
m�cadele i�inde oldu�unu, g��l� ve hareketli spermlerin yorucu maratonu ba�ar�
ile bitirdiklerini,g��s�z ve c�l�z olanlar� ise
kaybettikleri g�r�l�r.spermlerin�
baz�lar� yolun yar�s�nda elenir, baz�lar� ise yumurtaya ula��p fakat
yumurta zar�n� delip ge�emediklerinden yumurtan�n dibinde mutlu sona ula�madan
g�zlerini yumarlar.
Farkl� tiplerde sperm vard�r. �ki kafal�, tek kafal�, �ift veya tek kuyruklu gibi. yaln�zca
spermlerin y�zde biri yumurta zar�n� delip d�lleyebilir.ki
bunlar mutlu sona ula�anlard�r.
Sperm yumurtay� d�ller
ondan sonra embriyo olu�ur. Embriyo 6 g�n sonra blastosit
denilen k�k h�cre halini al�r.h�crenin t�m
�zelliklerinin olu�tu�u evredir.
D�llenmeden 15 g�n sonra plasenta olu�ur.Yavru ile anne aras�ndaki tek ba�lant�d�r.yavrunun
hayati fonksiyonlar�n� devam edebilmesi i�in gerekli olan t�m ihtiya�lar
buradan kar��lan�r.
Embriyoda farkl� keseler vard�r ve her bir
canl� kendi kesesinde geli�im g�sterir.
Hamilelik kedilerde 25 g�n sonra belirir.Bu s�re aslan ve ��tada farkl�d�r.
Yabani kedilerde yavrular� �evreleyen zar,
evcil kedilerinkinden 4 kat daha kal�nd�r. Bunun avantaj� avlamalar� s�ras�nda
ald�klar� darbelere kar�� yavrular�n� korumakt�r.
Ayr�ca gelen tehlikelere kar�� savunma
sistemleri p�r dikkat edilmesi gereken bir mevzu.�zleyin
bence siz karar verin.
Kediler d�llenmeden
63 g�n sonra do�um yaparlar, aslanlarda s�re biraz daha fazla.
Burada dikkat edilmesi gereken di�er bir
mevzu evrim teorisinden �nce k�l, renk ve boylar� �ok benzerlik olan kedigil t�rleri mevcut iken teoriden 150 y�l sonra art�k
ayn� t�rde k�ll�, k�ls�z,k�v�rc�k t�yl�,melez t�rler
ortaya ��kt���n� g�zlemleniyor, filmde.
A�a��daki
sorular�n cevaplar� film ayr�nt�lar�nda mevcuttur:
S.1 Her canl�n�n do�madan �nce bir birincilik ser�veni vard�r.sizce bu nas�l oluyor?
S.2 Bir kedigil dar bir alana s���p
s��mayaca��n� nas�l anlar?
S.3 Do�um esnas�nda kedigiller nas�l bir ortamda bulunmak isterler ve
sizce bunun sebebi nedir?
S.4 Bir kedi en fazla ka� metre uzakl�ktaki bir farenin� ayak seslerini duyabilir sizce sebebi
nedir?
S.5 Bir aslan�n k�kreyi�i en fazla ka� metre uzakl�kta duyulur?. Sizce sebebi nedir? kedilerde
durum niye b�yle de�il?
S.6 Aslanlar�n en �nemli avlama takti�i nedir?
S.7 Kedigillerde ka� kemik bulunur?
S.8 Kedigillerin y�rt�c� bir hayvan olduklar� d�llenmeden
ka� g�n sonra belirginle�ir?
S.9 Kedilerin geli�imi mi ana rahminde erken geli�ir yoksa aslan�n m�?
S.10 Kedilerin iyi bir avc� olduklar�n� g�steren en �nemli �zelli�i
nedir?
Fatih KIZILKAYA Fen ve Teknoloji ��retmenli�i 4. S�n�f 2010