K���k Bilginlerin Deneyleri 3(25 Dakika)�

�ki k���k k�z anneleri onlara muz veriyor bir tanesi muzu �antas�na koyuyor. Di�er k�z muzunu buzdolab�na koyuyor. Di�er g�n muzu buzdolab�na koyan k�z muzunu yemek i�in ��kar�yor muza hi�bir �ey olmam��t�r. �antas�na koyan k�zda muzunu almaya gidiyor bir bak�yor ki muz karar�p ��r�m��. Muzu ��r�yen k�z �a��r�yor. Sebebini soruyor di�er k�za. K�z da ona sebebini g�stermek i�in d�rt tane muz al�yor. Birinci muzu dolab�na koyuyor, ikinci muzu naylon bir po�etin i�ine koyup po�eti kapat�yor. ���nc� muzu d��ar�da b�rak�yor. D�rd�nc� muzu da bir naylon po�etin i�ine koyup yan�na bir bardak suyun i�ine bir �orba ka���� sitrik asit ve bikarbonat soda konuluyor. ��z�nmesi bittikten sonra po�etteki muzun yan�na konuluyor. �zerinden uzun bir s�re ge�tikten sonra gelip muzlara bakt�klar�nda d��ar�da b�rak�lan birinci muz karar�yor. Buzdolab�ndaki ikinci muza hi�bir �ey olmuyor. A�z� kapal� po�etin i�indeki ���nc� muza da hi�bir �ey olmuyor. Bikarbonat ve sitrik asitli suyla birlikte duran muz da hi� kararmam��t�r. En �abuk ��r�yen d��ar�da b�rak�lan muzdur. ��nk� etraf� hava ile ku�at�lm�� haldedir. Plastik torban�n i�indeki muz o kadar ��r�memi� ��nk� oksijensiz kalm��. Sitrik asit ve bikarbonat aras�ndaki tepkime karbondioksit �retiyor. Bu gaz po�eti dolduruyor. So�uk bir ortam kimyasal tepkimeleri yava�latt��� i�in buzdolab�ndaki muz en az ��r�yor. Ba�ka iki k���k k�z da bah�eye bir s�r� �i�ek ve domates ekmi�ler. R�zg�rl� bir g�nde onlar� sularken bakm��lar bitkiler sa�l�kl� de�il ve solgun g�r�n�yorlar. So�uk ve r�zg�rl� havadan korumalar� gerekti�ini d���n�yorlar. Onlar i�in yani her biri i�in �� tane tahta sopay� g�ne�i �ekmesi i�in siyaha boyuyorlar. Bu sopalar� ��gen �eklinde birle�tirip naylon ile kapl�yorlar. B�ylece r�zg�rdan ve so�uk havadan korumu� oluyorlar. Bir ba�ka iki �ocukta anneleri onlara meyve suyu haz�rlay�p geni� bir kaba koyuyor. �ocuklar da meyve suyunu bu geni� kaptan bardaklara nas�l bo�altacaklar�n� bilmiyorlar. Onlardan bir tanesi bir haval� kam�� getiriyor. Haval� kam��� geni� kab�n i�ine koyup a�z�yla s�v�y� �ekiyor. Kam��� emdi�i gibi ba�parma��n� haval� kam���n ucuna koyup bas�nc� dengeliyor. Ve haval� kam��� barda��n i�ine koydu�unda meyve suyu barda��n i�ine bo�al�yor. ��nk� barda�� daha al�ak yere koyuyor. B�ylece bas�n� ve yer �ekimiyle s�v� barda��n i�ine bo�al�yor. Buna sifon denir. Ba�ka iki karde� de annelerinin eski elbiselerini kar��t�r�rken ak�llar�na bir �eyler geliyor. Annelerinin eski elbiselerinin �st�ndeki boncuklar� s�k�p hepsini bir kutunun i�ine koyuyorlar. �� tane ayn� boyda k���k ayna getirip ��gen �eklinde ���n� yap��t�r�yorlar. ��gen �eklindeki aynalar�n bir ucuna siyah karton yap��t�r�yorlar. Di�er ucuna da ince beyaz bir k���t yap��t�r�yor. Beyaz k���t oldu�u taraftan bir delik a��p ���k g�nderiyorlar b�ylece boncuklar �ok g�zel g�r�n�yor. Boncuklar� �� boyutlu g�r�yorlar. Ve desenleri ke�fediyorlar.

�������� ��������A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1-Muzlar�n ��r�me sebebi nedir?

2-Sitrik asit ve bikarbonat soda niye muzun yan�na konuluyor?

3-Kapal� po�etin i�indeki muz niye ��r�m�yor?

4-Bitkiler nas�l r�zg�rdan korunuyorlar?

5-Bitkilerin g�ne�i daha iyi alabilmesi i�in neler yap�l�yor?

6-�ocuklar meyve suyunu nas�l barda�a bo�alt�yor?

7-Meyve suyunu hava kam��� ile bo�altmadaki ama� nedir?

8-K���k �ocuklar niye ayna kullan�yor?

9-Boncuklar ne i�e yar�yor?

10-Siyah kartonu yap��t�rmalar�n�n sebebi nedir?

������������������������������ ����������������������� SA�ME SAVDA B�YOLOJ� 5. SINIF