K���k Bilginlerin Deneyleri 2(13 Dakika)

��������� Be�inci deney; bir cismin suyun bas�nc�yla yukar� kald�r�lmas�. �nce plastik bir pet �i�enin alt� delinip ucu bir balon ile s�k� ba�lan�r. Hortum deli�e konulur. Hortumun di�er ucuna huni yerle�tirilir ve bu huniye su doldurulur. Su doldurulduk�a balon �i�er. Pet �i�enin �st k�sm�na do�ru y�kselir. Ve �ste b�rak�lan kitab� yukar�ya do�ru y�kseltir. Suyun bu bas�nc�na hidrolik bas�n� denir. Alt�nc� deney; buradaki deneyde �nce bir k���ttan u�ak yap�l�p u�uruluyor. Fakat pekiyi bir u�u� olmad��� g�r�lm��. Daha sonra k���t u�a��n her bir kanad� �zerine flaplar yap�lm��. Tekrar denedi�inde daha iyi bir u�u� oldu�u g�r�lm��. Bu sistem normal u�aklarda da mevcuttur.

���������� Yedinci deney; suyun bas�nc�, bu deneyde �nce bir pet �i�ede s�ras�yla �st �ste gelecek �ekilde ve her birinin aras�na bir miktar mesafe b�rak�lacak �ekilde delikler a��l�r. Ve bu pet su ile doldurulur. En alttaki delikten f�skiye daha uza�a f�rlatt��� g�r�l�r. Yani alttaki delkten duyun bas�nc� daha fazla oldu�u tespit edilmi�. Bu durum havuzlarda ve g�llerde de ge�erlidir. Sekizinci deney; s�cak ve so�uk havan�n �i�irilmi� balon �zerindeki farkl� etkileri. �nce normal �artlarda 68 cm �ap�ndaki �i�irilmi� bir balon bunu derin dondurucuda bir m�ddet bekletti�imizde balonun daha �ok k���ld��� g�r�lm��. Sonu� olarak s�cakl�kta hava genle�ir ve hacim artar. So�ukta ise tam tersidir. Dokuzuncu deney; g�ne� �����n�n bitki b�y�mesi �zerindeki �nemi. �nce kibrit kutusu �eklindeki kartona biri sa�da di�eri sola gelecek �ekilde k���k pencereli raflar kutuya yerle�tirilir. Ve fasulye tohumu bir kavanoz i�inde kutunun en alt k�sm�na b�rak�l�r. Kutunun �st� a��k kalacak ve g�ne� ����� alacak �ekilde bir yere b�rak�l�r. Ve bu fasulye tohumu �imlenerek raflar�n penceresine y�nelir. Farkl� yerdeki pencerelerden zigzag �izerek d��ar� ��kar ve g�ne� �����n�n geldi�i y�ne do�ru y�nelir.

��� ���������Onuncu deney; yuvarlak huni �eklindeki bir tencereden bir misketi elimizi sokmadan nas�l ��karabiliriz. Bu tencereyi �nce yava� yava� daha sonra h�zland�rarak �evrilir, misket i�ine d�nd�k�e y�kselir ve f�rlayarak d��ar� ��kar. Bundan yola ��karak parklardaki oyuncak trenlerin h�zl� bir �ekilde d�neme� yap�p d��medi�i g�r�lm��. Bunun sebebi ise merkezka� kuvvet ve h�zd�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1- Suyun bas�nc�n�n derinli�i ile nas�l bir ba�lant�s� vard�r?

2- So�uk ve s�cak ortam�n havan�n bas�nc� �zerinde nas�l bir etkisi vard�r?

3- U�aklardaki flaplar�n �nemi nedir?

4- Bitkinin g�ne�e y�nelmesine ne denir?

5- G�z bebe�i karanl�kta neden b�y�r?

6- G�z bebe�i ayd�nl�kta neden k���l�r?

7- Su kat� halde neden daha hafiftir?

����� ������������������������������������������������������Davut ARAB� E��T�M B�YOLOJ� 5.SINIF

�