K���k Bilginlerin Deneyi 37 Dakika

Radyocu olmak isteyen gen� bilginimiz sesinin kafas�n�n i�inde duydu�u gibi ��kmad���n� g�r�yor.Bunun nedenleriniara�t�rmak i�in bir ipe �atal� ba�lay�p ipler yard�m�yla �atal� yere vurarak ��kan sesi dinledi.Daha sonra ise parmaklar�yla kulaklar�n� t�kay�p tekrar �atal� yere vurunca sesin ��nlamad���n� g�rd�.Bunun nedenini ise sesin parmaklardan ge�mek zorunda kalmas� olarak yorumlad�.Daha sonra gen� bilginimiz sesini ba�ka maddelerden ge�irerek yollamas� durumundadi�er tiz g�r�lt�leri engelleyebilece�i d���n�psesini kaydetti�imikrofonu havlu ve gazetelere sararak teybe tekrar kaydetti.Bunlar�n sesi yumu�atmad���n� g�rd�.Son olarak s�nger kullanarak ayn� i�lemleri tekrarlad�.Sonunda istedi�i sonuca ula�t�.S�nger gibi i�inde k���k bo�luklar bar�nd�ran maddeler sesi emer ve istenmeyen sesleri en aza indirir.

��� Bu deneyimizde gen� arkada��m�z v�cudun baz� b�lgelerinin daha hassas olup olmad���n� ara�t�r�yor.Bir arkada��n�n �nce ellerine sonra boynuna daha sonraysa omuzlar�na s�ras�yla t�y ve buz de�dirdi.Arkada�� her b�lgeye de�dirildi�inde t�m maddelere ayn� tepkiyi verdi.Daha sonra omzuna �nce bir tane kalemi sonra iki tane sonraysa �� tane kalem de�dirdi.Her de�dirdi�inde arkada��na ka� kalem de�dirdi�ini sordu.Arkada�� hepsine bir cevab�n�verdi.Ayn� deneyi arkada��n�n ellerine de�direrek yapt���ndaysa arkada��n�n hepsine do�ru cevab� verdi�ini g�rd�.

��� Binalar�n yumu�ak zeminde nas�l durdu�unu ara�t�ran gen� bilginlerimiz bir akvaryumun i�ine kilden yap�lm�� olan yapay kayal�klar� en alta toprak yerine ge�ecek duvar ka��d� tutkal�n� da akvaryumun yar�s�n� kaplayacak �ekilde doldurdular.Daha sonra 5 lt. su �i�esini akvaryumun i�ine koyup su doldurmaya ba�lad�lar.Bu bina yerine ge�en �i�e su doldurulunca batt�.Sonra kare �eklinde bir tahtay� �i�enin alt�na koyarak denediklerinde �i�e yine batt�.Daha sonra k���k ��talar bulup bunlar� tahta zemini tutacak �ekilde yerle�tirdiler ve �i�eye tekrar su doldurmaya ba�lad�klar�ndaysa �i�enin batmad���n� buldular.

��� Bula��k telinin �s�s�n� el de�meden art�rmak isteyen gen� bilginimiz �nce kavanozun i�inde havan�n �s�s�n� �l�mek i�in dereceyi yerle�tirip kapa�� kapatt�.Daha sonra ayr� bir kaba koydu�u bula��k teli �zerine sirke d�kt�.Dereceyle bula��k telini ayn� kavanoza koyarak 5 dakika sonra s�cakl���n� 32 dereceye y�kselmi� olarak buldu.11 derecelik bir �s�nma ger�ekle�ti.��nk� bula��k teli �s�nd� ve paslanmaya ba�lad�.Sirkenin i�indeki asit teli ��r�tt�.Sonra havadaki oksijen kar��t� ve �s� enerjisi a���a ��kt�.

��� Mayalar�n canl� olup olmad���n� merak eden gen� bilginimiz bir balonun i�ine bir avu� dolusu maya bir ka��k �eker biraz da su d�k�p a�z�n� kapatt�.Bunun sonucunda balon b�y�yerek patlad�.��nk� mayalar organizmalar gibi hareket eder.Mayalarbalon i�indeki �eker ve havay� kullan�p karbondioksit �retti.Bunun sonucunda maya �i�er.

��� Yapraklar� a�a�� do�ru uzan�rken k�kleri topra��n �zerine ��kan bir bitki yeti�tirmeyi ama�layan gen� bilginlerimiz bunun i�in tohum ,bardak,su ve emici mutfak havlusu al�p bir barda��n i�erisine havluyu katlay�p yerle�tiriyorlar.Daha sonra tohumu d��a gelecek �ekilde yerle�tirip birka� g�n sonra uygun s�cakl�kta bekletiyorlar.Tabi ki her bitki gibi k�kler toprak alt�nda yapraklar ise toprak �st�nde olacak �ekilde b�y�d�ler.��nk� �i�ekler g�ne� �����n� toplad��� i�in yukar�ya do�ru k�kler ise su ald�klar� i�in a�a��ya do�ru b�y�rler.

��� Balon adam yapmak isteyen �ocuk balonu fazla �i�irdi�ini g�r�yor.Balonu buzdolab�na koyuyor ve s�cak ortamda balondaki hava molek�llerinin geli�ig�zel �ok say�daki �arp��mas�ndan dolay� balon �i�iyor.S�cakl���n d��t��� bir ortama konuldu�unda hava molek�llerinin enerjisinin azalmas�yla birlikte �arp��ma azal�yor ve balon iniyor.

��

 

Marketten ald��� tereya��n�n erimesinden dolay� k���k bilginimiz kaymaktan tereya�� elde etmeye �al���yor. ��inde yar�s�na kadar kayma��n dolu oldu�u bir kavanozu al�p sallamaya ba�l�yor ve bir s�re sonra kaymak tereya��na d�n���yor.Bunun nedeni kayma��n ya� ve protein olu�mas�.Kavanozun i�indeki tereya�� salland�k�a ya� ve protein birbirine kar���yor.Geriye ise tereya��ndan ayr�lan su kal�yor.

��� Solucanlar�n k�t� topra�� iyi topra�a nas�l d�n��t�rd���n� bunu gecemi g�nd�z m� yapt���n� merak eden gen� bilginimiz ara�t�rmas� i�in ayakkab� kutusu,pe�ete,p�sk�rtme su ve yap��kan kullan�yor.Ayakkab� kutusu kapa��na bir delik a��yor.Pe�eteyi kutunun i�ine solucanlar�n durmas� i�in yerle�tirip kurumamalar� i�in su s�k�yor.Kutunun i�ine mukavva yerle�tirip feneri kapakta a��lan deli�e koyuyor.Sabah gelip kontrol etti�inde solucanlar�n karanl�k tarafta topland���n� g�r�yor.Daha sonra k�t� topra�� iyi topra�a nas�l d�n��t�rd���n� ara�t�r�yor.Birbirine �ivilenmi� tahta �er�eveye plastik kapaklar yap��t�r�yor.Daha sonra i�ine kum,�ak�l ve toprak katmanlar�ndan olu�acak �ekilde �st �ste dolduruyor ve solucanlar� en �ste koyduktan sonra solucanlar�n kullanabilecekleri yaprak ve �imen koyuyor.Solucanlar y�zeydeki �l� bitkileri ��zerler ve topra�a t�nel a�arak topra��n havalanmas�n� sa�larlar.De�i�ik toprak katmanlar�n� ve besinleri kar��t�r�rlar.Toprak ve bitkideki maddeleri emerler ve d��k� b�rak�rlar.Bu da g�bre demektir.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1-Ses deneyi yapan gen� bilginin bu deneydeki amac� neydi?

2-Ses deneyi sonunda ba�lang��ta sordu�u sorulara yeterli cevap verebildi mi?

3-His deneyinde v�cudun hangi b�lgeleri kullan�ld�?

4-His deneyinde neden omuz ile ellere farkl� cevaplar verildi?

5-Bina ara�t�rmas�n�n amac� neydi?

6-Bina deneyinde ara�t�rma yapan gen� arkada�lar�n hangi �abalar� ba�ar�s�z oldu?

7-Bina deneyinde en son hangi i�lem ba�ar�ya ula�t�?

8-Bula��k telinin �s�s�n� art�rmay� ama�layan deneyde �s�nmay� ger�ekle�tiren fakt�r neydi?

9-Mayalar�n canl�l��� deneyinde kullan�lan yard�mc� ara� ve malzemeler nelerdir?

10-Maya deneyinde ula��lan sonuca hangi etmen yol a�t�?

11-Balon deneyinde fazla �i�en balonun inmesini sa�layan neydi?

12-Solucanlar�n �al��mak i�in g�n�n hangi d�nemlerini se�ti?

13-Solucanlar k�t� topra�� iyi topra�a nas�l �eviriyor?

14-Kayma��n tereya��na d�n��mesini nedeni nedir?

15-Bitkiler neden yapraklar� yukar� do�ru b�y�rken k�kleri a�a��ya do�ru geli�ir?

���������������������������������������������������������������������������������������������� Fatih EKEC�K E��T�M B�YOLOJ� 5. SINIF