KASIRGALARIN ANATOM�S�

����������� R�zgar, havan�n yer de�i�tirmesi ile olu�an do�al bir olayd�r. B�y�kl���, olu�ma �ekli ve y�k�c�l���na g�re farkl� isimlerle an�l�r. R�zgar�n y�k�c�l��� en fazla olan� f�rt�na, kas�rga ve hortum denen hava olaylar�d�r. Genelde bu hava olaylar� okyanuslarda veya okyanusa k�y�s� bulunan karalarda g�r�l�r.

G�c�n� okyanusun neminden alan kas�rgalar karaya vurduklar�nda k�sa s�rede yok olurlar.

Atmosferde ger�ekle�en birka� hava olay�n�n birle�mesiyle olu�an en y�k�c� hava olay�d�r. Basit bir hava olay� olarak ba�layan ve okyanus �zerinden ge�tik�e g�� toplayan bir canavara d�n���yor. Kas�rga sonras� olu�an r�zgarlar yerle�im yerlerinde �ok derin tahribatlara neden oluyor. Kas�rga, �ok geni� bir alan� etkiler ve �ok uzun s�rer. Kas�rgalar�n �nceden tespit edilmesi m�mk�nd�r. Fakat baz� kas�rgalar aniden ortaya ��kabilir. Erken uyar�, sa�lam yap� malzemesi ve s���naklar insanlar� kas�rgalar�n yarataca�� tahribatlardan koruyucu etki yarat�r. Kas�rgalar�n merkezine g�nderilen bir u�ak veriler toplayarak kas�rgalar� anlamaya yar�yor. Bilim adamlar� kas�rgalar� fakl� y�ntemlerle izleyerek y�n� ve �iddetini do�ru hava tahmini yapmak i�in kullan�yor.

����������� Erken uyar�, sa�lam yap�lar, s���naklar vb. tedbirler r�zgar�n etkisini en aza indirmenin en ge�erli y�ntemleridir.

Kas�rgalar do�an�n gazab�d�r.Tek bir kas�rga milyonlarca dolar zarara neden oluyor.Her y�l dünyada ortalama 80 kas�rga meydana geliyor.Bunlar�n ço�u Amerika da meydana gelmektedir.Bunlar Enru,Vilma ve Katrina d�r.

F�rt�nan�n içine girmek için özel uçak yap�lm�� bilimsel araçlarla donat�lm��.Atlantik okyanus üzerinden yavru f�rt�nalar görüntüleniyor.Saatte 62 km oldu�undan tropikal f�rt�na ad�n� al�yor.F�rt�nan�n dönü� yönü dünyan�n alt ve üst yar�m küreye göre belirleniyor.Kas�rgalar�n yak�t� �im�eklerdir.S�cak sular üzerinden �s� yükseldikçe su buharlar� yo�unla�arak hava yükselir ve etraf�na �s� yay�yor.Kas�rga olu�maya ba�l�yor.Kas�rgalar,engellenebilir durumda oda yar�lmalarla mümkün.H�z� çok fazla olunca kas�rga ad�n� al�r.Su buharlar�n�n hava ile ta��nmas� sonucu olu�ur.Kas�rgalar�n göz duvar�nda h�z daha fazlad�r.Göz kas�rgan�n kalbidir.Kas�rga büyüdükçe atmosfer bas�nc� dü�er.F�rt�na büyüdükçe göz küçülebiliyor buda f�rt�nay� güçlendiriyor.

Kas�rgalar s�n�fland�r�l�r bunlar ;

1.kategori 119- 110 km ev çat�lar�n� uçurur

2.kategori 154- 177 km binalara hasar verir

3.kategori 209 km kat� duvarlar� y�kar

4.kategori 254 km en çok ölüme ve hasara neden olur.

Bilim adamlar� bilgi toplamak için s�n�r katmanlar�na gittiler.Ve hava sondalar� ile kas�rgalar�n içine girdiler.F�rt�nan�n içinde yükselen su buhar� ve ya�murlar f�rt�nan�n h�z�n� art�r�rlar.Kas�rga ölümlerinin ço�u bo�ularak meydana gelir.Kas�rgalar,yukar�ya do�ru s�cak hava olu�turur.Rüzgar ne kadar büyük olursa daha büyük dalgay� k�y�ya vurur.

En güçlü rüzgarlar kas�rgan�n gözünde bulunur.Kas�rgan�n sa� taraf� k�y�ya çarparsa dalga daha �iddetli olur.Ve bu kas�rgan�n ad� Katrina d�r.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar�n� Bu Filmde Bulabilirsiniz:

1. Kas�rgalar�n Do�u�u nedir?
2. Kas�rga Avc�lar� nedir?
3. Kas�rga Sonras� R�zgar nedir?
4. Kas�rgalar�n G�� Toplamas� nedir?
5. Kas�rgalar�n Y�n� Ve �iddeti nas�l tespit edilir?
6. Kas�rgalar�n �l�m� nedir?
7. Kas�rgalar kaça ayr�l�r ?
8. Kas�rgalar en çok ülkede meydana gelir ?
9. Dünyada y�lda ortalama kaç kas�rga meydana geliyor ?
10. Amerika da meydana gelen kas�rgalar hangileridir ?
11. F�rt�nan�n dönü� yönü nas�l belirleniyor ?
12. En güçlü rüzgarlar kas�rgan�n neresinde bulunur ?
13. Kas�rgan�n kalbi neresidir ?
14. Kas�rga hangi taraf�yla çarparsa daha güçlü olur ?
15. F�rt�nan�n h�z�n� ne art�r�r ?
16. F�rt�na büyüdükçe göz nas�l �ekil al�r ?
17. Kas�rga büyüdükçe atmosfer bas�nc� nas�l de�i�ir ?
18. Kas�rga nas�l olu�ur ?
    Mine �en ALTUNTA� 07010002005