Kanguru, K�pek Bal���, E�ek Ar�s� ve Penguen Yavrular�n�n Anne Karn�ndaki Hayat D�ng�leri 90'

�� �Rahmin gizemli d�nyas�nda do�an�n evrim harikalar�ndan baz�lar� yat�yor. Burada da bu hayatlar tehlikelerle kar�� kar��ya, �imdi d�rt s�ra d��� hayvan�n an rahmine d����lerinden do�umlar�na kadar ki inan�lmaz yolculuklar�n� izleyece�iz. Ebeveynler ilk engellerle gebelik s�ras�nda kar��la�acak b�t�n zorluklara kar�� d�llenmi� bir yumurta olu�turmalar� ve do�mam�� yavrular�na bir bar�nak olu�turmalar� gerekir. �reme �o�u k�pek bal�klar� i�in bir cinsiyet sava�� olmak zorunda k�pek bal�klar�n �n sevi�meleri kalbi zay�f olanlara de�il di�iler hayatta kalabilmek i�in partnerlerinden biraz daha vurdumduymaz olmak zorundad�r. Teknik olarak penisi yok bunun yerine partneriyle ili�kiye girmek i�in karn�n�n alt�nda ge�ici olarak sertle�en iki uzuldan birini kullan�yor. En b�y�k engel su ortam� spermi kolayca da��labilir. Bunun i�in geli�tirdi�i bir ��z�m var sperm mermileri, bu sperm keseleri binlerce uyku halinde spermi bar�nd�r�yor bu sperm kesesi di�i k�pek bal���n�n i�inde da��l�yor. K�pek bal�klar�nda �iftle�me bir grup faaliyeti olabiliyor. Bir�ok erkekten sperm almak di�iler i�in bir avantajd�r. Bu yavrulardaki genetik �e�itlili�in azami seviyeye ��kmas�n� sa�l�yor. Di�i k�pek bal��� her biri bir golf topu b�y�kl���nde on d�rt tane d�llenmi� yumurta bar�nd�r�yor. Antartikada s�cakl�k eksi yirmi dereceye kadar ula��yor. S�cakl�k h�zla d��meye devam ediyor. Bir metre boyundaki bu ku�lar �remek i�in yumurtlamak zorundad�r. Antartikan�n so�u�unda onlar� ayakta tutmak zorlu bir g�revdir. �iftle�iyorlar ve yumurtan�n ola�an�st� yolculu�u ba�l�yor. Bir insan yumurtas� d�llenmeden �nce mikroskobik boyuttad�r. Penguenin ise bir pinpon topu b�y�kl���ndedir. Ku�larda cinsiyeti belirleyen yap�lar farkl�d�r. Penguenin yumurtas�nda spermin girece�i tek bir nokta var. �ekirde�i bar�nd�ran k���k soluk bir yer bu noktadan sadece bir sperm �ekirdekle kayna�abiliyor. Yumurtan�n beyaz k�sm� embriyonun beslenmesini sa�layan proteinle dolu, daha sonra yumurta beyaz k�sm�nda k�vr�ml� kordonlar olu�uyor. Yumurtan�n beyaz� etraf�nda ince lastiksi bir zar olu�uyor. Bu zar sa�lar�m�z�n ve t�rnaklar�m�z�n olu�mas�n� sa�layan keratin maddesini i�eriyor. Son olarak annenin kemiklerinden gelen kalsiyum kristalleri zar�n �zerini kapl�yor ve sert bir kabuk olu�turuyor. Bu kabuk tavuk yumurtas�ndan iki kat daha kal�n kulu�kaland���nda bu yumurta on iki santim boyunda oluyor. Yumurtan�n hayatta kalabilmesi i�in ebeveynlerin �zverilerine ihtiya� vard�r. Yumurtay� �retmek anneyi fiziksel olarak yumurtay� beslenmek i�in denize d�nmek zorundad�r. Di�i penguen yumurtay� erkek penguene vererek ayr�l�r yumurtan�n bir keseden di�er keseye verirken dikkatli olmak zorundad�rlar aksi taktirde yumurta donabilir. Erkek penguen yumurtay� kendi kesesine almakta isteklidir. Anne besin aray���ndan d�nene kadar baba penguen yumurtan�n kuruyuculu�unu �stlenir. Orta Avustralya�n�n kavrulmu� ��l�nde ya�ayan memeli hayvanlar�n bir�o�u keselidirler. Bunlar�n en b�y��� iki metre boyundaki k�rm�z� kangurudur. Kangurular sadece bir yumurta �retiyor. Bu y�zden sadece bir erke�in spermi yumurtay� d�ll�yor. Kanguru spermi rekabeti bir tuzak kurarak atlat�yor. Meni s�v�s� kal�n lastikli bir t�pa olu�turarak vajinal kanal� ge�ici olarak t�kat�yor. Bu s�ngersi engel kendi spermin ge�i�ini sa�larken rakip spermlerin ge�i�ini engelliyor. Kangurunun �� vajinas� bulunuyor. Kimyasal salg�lar onlar� do�ru istikamete y�nlendirerek yumurtaya ula�mas�n� sa�l�yor. D�llendikten sonra yumurta annenin rahmine do�ru y�neliyor. Kangurunun anne rahminde kal�� s�resi olduk�a k�sad�r. Parazit e�ek ar�s�n�n �reme stratejisi tek kelimeyle benzersiz, e�ek ar�s� besleyicilerle dolusu yumurta sar�s� vermeyecek yumurtas�na, onun ba�ka bir plan� var.� Lahana t�rt�llar� bu ar�n�n yumurtalar� i�in bir rahim g�revini �stlenecekler. Ar� t�rt�l�n s�rt�nda i�nesiyle bir delik a�arak yumurtalar�n� b�rak�yor. T�rt�l�n derisiyle ba��rsaklar� aras�ndaki k�s�m besin y�n�nden zengin bir s�v� i�eriyor. T�rt�l�n ba����kl�k sistemi harekete ge�iyor ve e�ek ar�s�n�n yumurtalar�n� ortadan kald�rmak i�in sald�r� durumuna ge�iyor. Yumurtalar bu duruma haz�rl�ks�z de�iller kendi yap�mlar� olan bir vir�s� ortama b�rak�yorlar. Bu vir�s t�rt�l�n ba����kl�k sistemini ortadan kald�r�l�yor. Bu vir�s t�rt�l�n ba����kl�k sistemini zay�flat�yor. T�rt�l i�galcinin ihtiyac�n� g�re ya�am�n� d�zenlemek zorundad�r. K�pek bal���n�n v�cudunda tek bir kemik yoktur, k�pek bal�klar�n�n alg�lar� �ok y�ksektir en k���k bir hareketin bile fark�na var�rlar. K�pek bal��� embriyosu rahimde bulunan s�v�lardan oksijen elde etmek zorunda k�pek bal��� embriyosu ger�ek solunga�lar geli�tirildi�ine kadar ola�an �st� t�y�ms� lifler s�v�y� tarayacak ve hayatta kalmas� i�in gerekli oksijeni toplayacakt�r. Penguen embriyosu besinini yumurta kesesinden al�yor. Penguenler bal�ks� atalar�n�n karaya ��kmas�ndan bu yana b�y�k bir evrim ge�irdiler. Baz� gizli vas�flar� hala sudaki ge�mi�lerinden izler ta��yor. Embriyonun ba� k�sm�nda bulunan etraf� s�v�yla �evrilmi� t�yler bulunur. Bu sistem penguenlerde i� kula�� olu�turur. Penguenlerin kanlar� bir�ok kara hayvan�n kan�ndan daha farkl�d�r. Okyanus ya�am�na elveri�li bir yap�s� vard�r. Bu ku�lar be� y�z metreden daha fazla derinliklere inmesi gerekir buda onlar�n daha fazla okyanus at�nda kalmas�n� gerektiriyor. Bu insanlar i�in imk�ns�z bir beceridir. Kanlar�ndaki hemoglobin dokular�n�n daha fazla oksijen depolamas�n� sa�l�yor bu y�zden suyun alt�nda daha fazla kalabilmektedir. Kanguru embriyosu bir i� rahimden d�� keseye do�ru hareket ediyor. D�rt haftal�k embriyo do�umu ger�ekle�ir. Sadece bir fasulye b�y�kl���ndedir. Otuz santimlik uzakl��� olan keseye yavru iki dakika sonucunda ula��r ve bir meme ucuna tutunuyor bu tutunu� onun yeni hayat ba��, kanguru bir g�bek ba�� yerine bir meme geli�tirmi�tir. T�rt�l�n v�cudundaki e�ek ar�lar� larvalar bir i�ne ucu kadard�r. Bu larvalardaki vir�s t�rt�l�n cinsel organ�n�n kimyasal olarak ��r�mesine neden olmu�tur. Bir harem a�as�na d�n��t�r�l�r. Rakip bir e�ek ar�s�n�n larvas� da t�rt�l� kendisine yuva belleyebilir bu y�zden di�er larvalar�n hayat� tehlikeye girebilir. K�pek bal�klar�nda kas g�c�n� kuvvete �eviren yap� kuyruk yap�s�d�r yan y�zge�ler dengede kalmas�n� sa�l�yor. K�pek bal�klar�nda koku alma duyular� geli�mi�tir be� kilometre uzaktaki bir av�n�n kokusunu alabilirler. Yumurta kesesi t�kenmek �zereyken plasentaya d�n���p g�bek ba��yla yavrunun kalan geli�imini tamamlamaya �al���r. Ba�ka bir k�pek bal��� �e�idi ise yavrular�n�n hayatta kalmas� i�in plasenta �retmiyor bu yavrulardan bir tanesinin ilkel di�leri olu�uyor g�zleri k�r olmas�na ra�men daha gen� karde�lerini yiyerek geli�imlerini tamaml�yorlar. Penguen embriyosunun de�i�imi yava� yava� ger�ekle�iyor. V�cudu �zerindeki dikenli yap�lar sonradan v�cudunu kaplayan t�ylere d�n���yor. Ayaklar� s�rekli s�f�r dereceye maruz kalmas�na ra�men inan�lmaz bir �ekilde donmaya kar�� durabiliyorlar. Atardamarlar s�cakkan� ayaklara getiriyorlar toplardamarlarda so�uk kan� kalbe g�t�r�yorlar bu �ekilde ayaklar�n� donmaya kar�� kururlar. Ayaklar�n s�rekli s�f�r derecede kalmas� onlar� donmaktan kuruyor. Bu sistemle penguen kendini donmaktan kuruyor. Penguen yavrusu kendi yumurta kabu�unu yemesiyle kemikleri daha g��l� bir yap� kazan�yor. Penguen ve yavrusu so�u�a dayanmak i�in �e�itli y�ntemler geli�tirmi�lerdir. �Bu y�ntemler onlar� so�u�a kar�� koruyor. Kangurularda, yavru geli�imin b�y�k bir k�sm� kesede ger�ekle�ir �ok az bir s�re, geli�im rahimde ger�ekle�ir. Bu s�re i�erisinde yavru meme ucundan s�tle beslenir.� S�tteki madde oranlar� yavrunun geli�imine ba�l� olarak de�i�mektedir. Kangurular�n yavrular� keseye ula�t�klar�nda anne kanguru ikinci bir sefer daha �iftle�iyor bu �iftle�me sonucunda d�llenmi� yumurta rahimde bekletiliyor. E�er kesedeki yavru �e�itli nedenlerden dolay� �l�rse, rahimdeki d�llenmi� yumurtan�n do�umu ger�ekle�ecektir. Bunun nedeni kangurular�n zor �evre ko�ullar�nda ya�amlar�n� garantiye almak i�in geli�tirdikleri bir y�ntemdir. Kangurular saatte altm�� kilometre h�za ula�abilirler. Arka ayaklar� bir yay i�levini g�r�r z�plama esnas�nda ten donlardaki de�i�imler ener�iyi tekrar tekrar depolayarak z�plama hareketlerinin devam�n� sa�lar. Parazitlenmi� t�rt�l�n i�indeki e�ek ar�s� larvalar� t�rt�l�n kan�yla ziyafet �ekmelerine ra�men t�rt�l�n i� organlar�na zarar vermiyorlar. T�rt�l�n i�indeki larvalar d��ar� ��kma zamanlar� gelmi�se sadece t�rt�l�n derisini par�alamak i�in geli�tirdikleri testere di�lerin yard�m�yla d��ar� ��k�yorlar bu esnada salg�lad�klar� bir kimyasala t�rt�l� fel� ediyorlar.� �peksi bir �rt�yle kendilerini �rt�yorlar. Yaral� t�rt�l vir�s�n nedeniyle bu larvalar� korumak amac�yla onlar�n y�zeyini koruyucu bir �rt�yle onlara fazladan bir koza olu�turuyor. Yaral� t�rt�l a�l�ktan �l�nceye kadar bu larvalar� parazitlere kar�� koruyor. Di�ler ve pullarla beraber k�pek bal��� geli�imini tamaml�yor. K�pek bal�klar� s�rekli di� ��kartabiliyor ��nk� pullarla ayn� mekanizmaya sahiptir. Jilet gibi pullara sahiptir bu pullar onlar�n daha iyi d�nmesine ve s�rt�nmeyi azaltan bir etkiye sahiptir. G�zleri �ok keskin bir g�r�� alan�na sahiptir. Yavru k�pek bal��� uzun bir s�re sonucunda donan�ml� bir �ekilde do�maya haz�rd�r. Do�urmay� bir hormon tetikliyor anne k�pek bal��� nispeten s�� sulara �ekiliyor ve do�um on iki saat s�ren bir s�re zarf�nda yar�m metre olan on d�rt tane k�pek bal���n do�umuyla sonu�lan�yor. ��ki ay�n sonucunda yavru penguen do�uma haz�r hale gelmi�tir. Do�um �� g�n s�r�yor. Yavru, be� ay daha ebeveynlerin yard�m�na ihtiya�lar� vard�r. Baba yumurtay� iki ay boyunca �ok zor ko�ullarda korumay� ba�arm��t�r. Yavru kanguru geli�imini d��ar�da devam ettirmek i�in yeterince geli�mi�tir. Kulaklar� beyninde ayr�lmaya haz�r ve i�itme g�revini yerine getiriyor annenin kalp at���ndan tutun d��ar�daki sesleri duyar hale geliyor. Art�k memeye ba�l� de�il istedi�i zaman besleniyor.� V�cudundaki t�yler en k���k bir hareketlili�i alg�layacak �ekilde yarat�lm��t�r. Yavru yar�m y�l�n sonucunda nihayet d�� d�nyaya bak�yor. Parazit d�ng�leri uzun bir s�re alan e�ek ar�lar yeti�kin olarak sadece birka� hafta ya�arlar. Kozadaki de�i�imlerini tamamlad�ktan sonra yeti�kin e�ek ar�lar� olarak tekrar parazit d�ng�lerini devam ettirirler.

Do�an�n� gizeminde evrimin derinliklerinde baz� hayatlar yat�yor.Tehlikeli en yarat�c� g�� bulunuyor.K�pekbal��� embriyolar� hayatta kalabilmek i�in karde�lerini yiyorlar.�mparator penguenler en so�uk g�nlere kar�� yavrular�n� korumakla g�revlidir.Parazit e�ek ar�lar� ise ba�ka larvalar� ele ge�irip kendileri ortaya ��k�yor.K�pekbal���n�n �remsi baz� durumlarda bir cinsiyettir.�n sevi�me suda meydana geliyor.erkekte penis yoktur.Kalbinin alt�nda ge�ici olarak sertle�en uzuvlardan birini kullan�yor.sperm mermilerini �ifte sa�mas� �eklinde yap��kan �ekilde olan di�iye g�nderiyor.Her sperm tek ba��nad�r.2 metre boyunda bir k�pek bal���n�n 2 golf topu boyunda yumurtas� vard�r.Di�iler farkl� erkeklerin yavrular�n� bar�nd�r�rlar.�mparator penguenler yumurtlamak i�in buzullara do�ru 1 haftal�k y�r�y��e ��karlar ve �iftle�me ba�lar.Antartika�n�n so�uk yerlerinde m�cadele ediliyor.Is� -200 �C ve s�rekli d��mektedir.Penguenler yumurtlamak i�in 100 km�lik ve bir haftal�k yolu y�r�yerek �iftle�mek zorundad�r.Besin ve korunmay� da sa�larlar.

A�a��daki sorular�n cevaplar� filmin ayr�nt�lar�nda vard�r

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da vard�r:

S1Penguen yumurtas�n�n sperme do�ru hareket etmesini sa�layan yap�lar nedir?

S2 Penguenlerde cinsiyeti ne belirler?

S3 Penguen yumurtas�nda olu�an k�vr�ml� kordonun g�revi nedir?

S4 Kendi DNA� s�ndaki vir�s� kullanan canl� hangisidir?

S5 Bal�ks� atas�na en �ok benzeyen hayvan hangisidir?

S6 Penguen embriyosu oksijeni nas�l al�yor?

S7 Penguendeki i� kula��n g�revleri nelerdir?

S8 Penguen yavrusunun d�� keseye ula�mas� i�in sahip olmas� gereken �zellikler nelerdir?

S9 E�ek ar�lar�n�n larvalar�n� tehlikeye koyan geli�meye kar�� geli�tirdikleri sistem nedir?

S10 Plasenta �retmeyen k�pek bal��� yavrular�n�n hayatta kalmas� i�in nas�l bir sistem geli�tirmi�tir?

S11 Penguen t�ylerinin �zellikleri nelerdir?

S12 Penguenler v�cutlar�ndaki �s�y� nas�l da��t�yorlar?

S13 Penguen yavrusu �s� de�i�imlerinde baba penguenden nas�l bir yolla yard�m istiyor?��

S14 Kanguru kesesinde ilk y�z g�nde en h�zl� geli�en organ hangisidir

S15 Embriyo uykusu nedir?

S16 Penguenler hangi olaydan sonra v�cutlar�nda sar� �eritler olu�ur?
S17K�pek bal�klar�n�n �iftle�mesi as�l oluyor?
S18Penguenler �iftle�mek i�in ne kadar yolu y�r�melidirler?
S19E�ek ar�lar� kendi larvalar�n� m� kullan�rlar?