�NSAN V�CUDUNDAK� �NANILMAZ M�KEMMEL S�STEMLER�N ��LEY�� (130 DAK )

�F�LM�N �ZET�

�� nsan v�cudunun inan�lmaz s�n�rlar�na yolculuk yap�yoruz. Ara�lar�m�z, motorlar�m�z, alt yap�m�z, yollar�m�z ve devre sistemimizle m�kemmel i�leyen sistemlere sahibiz. D�nyada ya�ayan 6 milyardan fazla insan v�cudu var. Ve her birimiz yakla��k y�z trilyon mikroskobik h�crenin birle�imiyiz. T�m bireylerin yap� planlar� % 99,9 ayn� olsa da hi�birimiz ayn� de�iliz. Her insan makinas�, h�creleri, duyular�, kaslar�, kemikleri, kalp, beyin gibi �nemli elemanlar�yla bir mucizeyi ger�ekle�tirmeye haz�rd�r. Hepsinin en d�� y�zeyini �rten z�rh�m�z, yani derimiz, ac�ya ve zevke giri� noktam�z, bizi i�erde, d�nyan�n geri kalan�n� d��ar�da tutar. Derimiz, �s�tma ve so�utma organ�m�zd�r.�� G�ne g�zlerimizi a�t��m�zda g�rme mucizesi ile kar��la��r�z. G�zlerimiz mikro saniyeler i�inde se�er, izler, odaklar. Onlar ��k hasat��lar�, yakalar ve beynin anlayabilece�i elektriksel vurgulara d�n��t�r�rler. �evremizdeki d�nyay� de�erlendirmemizi ve bundan zevk almam�z� t�m di�er duyulardan iyi sa�lar. G�rme duyusu insan makinesinde tek ba��na i�lemez. Kafam�z�n iki yan�nda v�cudumuzun mikrofonlar� kulaklar�m�z yer al�r. Onlar duymaktan �ok daha fazlas�n� yapar. Dengemizi sa�lamay� onlara bor�luyuz.� Kulaklar�m�z bize g�n�m�z� zenginle�tiren g��l� bir duyu daha sa�larlar. Radar �anaklar� gibi sesi kafatas�m�z�n derinlere y�nlendirirler.

�� nsan makinas�nda ki mucizev� �zelliklerde biride solunumdur. Soluk alamasayd�k birka� dakikadan fazla ya�ayamazd�k. Soludu�umuz havan�n takip etti�i yolu izleyebiliriz. G�rtlaktan inip, ses tellerini ge�er, soluk borusuna iner, akci�erlere, oradan bron�lara ve bron��uklara da��l�r. �nsan makinas�n�n en �nemli par�as�ndan biride kalptir. Kalp, �z�nde kastan olu�an pompad�r, ��kar�lsa bile kendi ba��na i�leyebilir. Damarlar�m�zda dola�an hayat� s�v�m�z olan kan, i�inde oksijenden (O) fazlas�n� ta��r. H�crelerimiz ne kadar �ok oksijen yakarsa kalp ve kan damarlar� daha fazlas�n� ula�t�rmak i�in o kadar �ok �al��r. Oysa bu makineyi beslemek i�in oksijenden (O) fazlas� laz�m. Yani yak�t gereklidir. Her lokma yutu�umuzda onu, i�indeki kullan��l� her �eyi emmek i�in tasarlanm�� bir yolculu�a ��kar�z. Bitkileri ve hayvanlar� enerjiye d�n��t�r�p, kimyasal yap� ta�lar�na ay�rarak kan�m�za ve etimize katar�z. �nsan makinas�n�n hareketine y�n veren kas sistemi ile yapabileceklerimiz ise m�kemmelli�in bir ba�ka y�z�n� olu�turur. Ayak taban�ndan parmak u�lar�na kadar, yakla��k 650 kas yapt��m�z her harekete g�� verir. �skelet kaslar�m�z olmasayd�, ko�amazd�k, g�z k�rpamaz, g�l�mseyemez hatta konu�amazd�k. V�cuda yay�lm�� halde bulunan m�hendislik harikas�ndan olan kemiklerden v�cuda yay�lm�� olarak 206 kemik bulunur. Bize �eklimizi veren kemiklerimiz olmasayd� y��l�r kal�rd�k.

�� nsanlar hayatta kalmaktan fazlas�n� ister. Bir erkek g�n�n her saniyesi binden fazla sperm �retir. Hayatlar�n�n g�revi yani yumurtay� d�llemek i�in her an haz�rd�rlar. Kad�n say�l� �reme h�cresiyle do�ar. Sadece bir tane sperm yumurtaya ula��r ve d�ller. Spermin yumurtaya ula�mas�yla DNA�lar kayna��r. Mucize makinede yapt��m�z her �eye ba�kanl�k eden tek bir organ var. Beynimiz, bizi korur, yol g�sterir, emirler verir. V�cudumuza k�k salm�� bilgi otoyolu ile her par�am�z� kontrol eder. Hissetmemizi, istememizi, hat�rlamam�z� ve tepki vermemizi sa�lar. Bizlere kalp nakli yap�lsa biz yine ayn�y�z de�i�en bir �ey olmaz. Ama beynimize bir �ey olursa her �ey riske girer, karakter, ki�ilik de�i�ebilir. �nsan makinas� m�kemmel par�alar� ile uyum g�stererek �al��may� s�rd�r�r.

Dünyada alt� milyar�n üzerinde insan vard�r. Bu insanlar�n her biri yakla��k yüz milyar hücreden meydana gelmi�tir. Yap� birimleri ayn� olsa da insanlar�n hiçbiri birbirinin ayn� de�ildir. Her yeni gün vücudumuz bir dizi mucizeyi gerçekle�tirir. Derimiz vücudumuzun en büyük organ�d�r. Vücudumuzu d�� etkilerden ve bakterilerden korur. Sürekli olarak ölü deri hücrelerimiz dökülür. Bunlar�n yerine ise sürekli yeni hücreler olu�ur. Alt deride sürekli bölünen hücreler bulunur. Bu hücreleri besleyen ba� dokuda kan damarlar� sinir hücreleri ve k�l kökleri bulunur. Deri dokunma duyusunun yan� s�ra terlemeyle at�klar�n at�lmas�n� sa�lar. Ayn� �ekilde bu olay vücut �s�s�n�n fazlas�n�n at�lmas�n� da sa�lar. Deride yakla��k be� milyon k�l bulunmaktad�r. Deride bulunan melanosit hücreleri melanin pigmenti salg�lar. Bu pigment deriye ren verir.

Göz ise di�er bir mucizevi organ�m�z gözlerimizin belli aral�kta olmas� nesnelerin uzakl��n� ayarlama ve tam görüntü sa�lanmas�nda görev yapar. Göz �� toplar ve beynin anlayaca�� impulslara dönü�türür. �ris göz bebe�inin büyüklünü ayarlayarak göze giren ��k miktar�n� ayarlar. Göz kapa��n� k�rpma hareketi ile kornean�n renkli kalmas�n� sa�lar. Gözdeki reseptörler �� alg�lar ve sinir hücrelerine aktar�r. Bu �ekilde uyar� beyine gider ve görme gerçekle�ir. Reseptörler çal��mazsa körlük meydana gelir.

Kulaklar�m�z i�itme duyu organlar�m�zd�r. Ayr�ca vücudumuzun dengelenmesinin ayarlanmas�nda görevlidir. Kulak kepçesi radar gibi ses dalgalar�n� toplar. Ses dalgalar� önce kulak kemiklerine iletilir. Sonra içi s�v� dolu tüplere iletilir. Buradaki reseptörler uyar�y� beyine iletir. Bu �ekilde duyma gerçekle�ir. Orta kulak kemiklerinin her biri bir pirinç büyüklü�ündedir.

�nsan sesi kulaklar�m�za dü�er seslerden daha müzikal gelir. Konu�tu�umuzda ses telleri titre�ir. Bu �ekilde ses ç�karabiliriz. Ses telleri konu�urken sürekli olarak birbirine çarpar bu da zamanla ses tellerinin y�pranmas�na neden olur. Di�er bir hayati olay ise soluk alma ve verme olay�d�r. Al�nan hava soluk borusu ile akci�ere gelir. Akci�erlerde üç milyon alveol bulunmaktad�r. Alveollerin etraf� k�lcal damarlarla çevrilidir. Alveollerde O2 kana geçer ve alyuvar ile hücrelere ta��n�r. CO2 ise kandan alveole geçer. Buradan da soluk verme ile de d��ar� verilir. Soluk alma s�ras�nda koku almay� sa�lar. Burunda kimyasallar� alg�layan seksen milyon hücre vard�r. Bunlar koku almay� sa�lar.

Kalp de mucizevi bir organ�m�zd�r. Kalp sürekli kas�l�p gev�eyerek kan� vücuda pompalar. Vücudumuzdaki dokularda kök hücre denilen hücreler bulunur. Bu hücreler farkl�la�arak di�er vücut hücrelerine dönü�ebilir. Bu nedenle birçok hastal��n tedavisinde kullan�l�r. Kan�n vücuda da��lmas�n� sa�layan damarlar bulunur. Bunlar atardamar, toplar damar ve k�lcal damarlard�r. Bunlar�n uzunlu�u yüz bin kilometreden daha fazlad�r. Kan dola��m�n�n s�n�rlar� vard�r. Pilotlar bu s�n�rlar� sonuna kadar zorlarlar. Kandaki alyuvarlar doku hücrelerine O2 ta��r. Akyuvarlar ise mikroplara kar�� vücudumuzu savunur. Kan ayn� zamanda hücrelere besin ta��r. Yedi�imiz besinler yemek borusu ile mideye gelir. Oradan da ba��rsaklara geçer. A��zda tükürük ile besinlerin sindirimi ba�lar. Midede kuvvetli bir asit ve baz� enzimler bulunur. Besinler mide ve ince ba��rsakta sindirilir. En fazla sindirim ve emilim ince ba��rsakta olur. Kana geçen besinler hücrelere ta��n�r. Kal�n ba��rsakta su emilimi olur. Art�k maddeler ise d��ar� at�l�r.

Kas sistemi hareketimizi sa�lar yakla��k alt� yüz elli kas bulunmaktad�r. Kas hücrelerinde kas�lmay� sa�layan iki protein bulunur. Bunlar aktin ve miyozindir. Kaslar ne kadar çal��rsa o kadar çok protein üretilir. Kaslar�n çal��mas� için beyinden gelen sinirler ile uyar�lmas� gerekir. Sinirler elektrik kablosu gibidir.

Kemik dokudan olu�an iskelet sistemi iki yüz alt� kemikten olu�ur iskelet sistemi vücuda �ekil verir. Kemik iliklerinde kan hücresi üretilir. Kemikler eklemlerle birbirine ba�lan�r. �nsan�n anne karn�ndaki geli�imi de mucizevi bir �ekilde gerçekle�ir.

Vücudumuzu yöneten merkez beyindir. Beyinlerimiz gece ve gündüz çal��r. Vücudumuzun her parças�n� yönetir. Beynimiz nöronlardan meydana gelir. Bizi biz yapan organ�m�z beynimizdir.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r:

Derinin yap�s�, �zellikleri ve g�revleri nelerdir?
Bireylerin esmer, sar��n, beyaz, siyah olaca��n� belirleyen �ey nedir?
G�rme ve duyma olaylar� nas�l ger�ekle�ir?
Ses tellerinin zamanla y�pranmas�n�n nedeni nedir?
Solunum olay� nas�l ger�ekle�ir ve solunumun en �nemli i�levi nedir?
Kaslar�m�zdaki aktin ve miyozin proteinlerinin i�levi nelerdir?
Kemi�in yap�s� ve bizlere sa�lad�� kolayl�klar nelerdir?
Budist ke�i�lerin yapt�� meditasyonun beyin faaliyetleri �zerine etkisi nedir?
Do�um an�nda, t�r�m�z�n devam�n� sa�lamak i�in neden sanc�l� ve riskli bir yol geli�tirdik?
Beynin belli bir b�lgesine odaklanarak kontrol alt�na almak m�mk�n m�d�r?

11. D�llenmi� yumurtan�n, ergin birey oluncaya kadar ge�irmi� oldu�u a�amalar nelerdir?

Bir insan yakla��k olarak kaç hücreden olu�maktad�r?
Vücudun en büyük organ� hangisidir?
Bir saatte en az kaç deri parçac�� dökeriz?
�nsan derisinin dokunma d��ndaki görevleri nelerdir?
Deri kalbin pompalad�� kan�n ne kadar�n� ta��r?
Saçlar�m�z� ve derimizi renklendiren hücrelerin ismi nedir? Nerede bulunurlar?
Gözlerimizin yüzümüzün ön taraf�nda belli bir aral�kta yer almalar�n�n nedeni nedir?
Görme olay� nas�l gerçekle�ir?
Göze giren ��k miktar� nas�l ayarlan�r?
Kulaklar�n duyma d��ndaki fonksiyonlar� nelerdir?
Ses tellerinin zamanla y�pranmas�n�n nedeni nedir?
Ses nas�l olu�ur?
Her bir akci�erimizde kaç alveol bulunur?
�nsan burnu kaç farkl� kokuyu ay�rt edebilir?
Burunda koku almay� sa�layan ne kadar hücre vard�r?
Koku hücre yüzeyinde yakla��k olarak kaç farkl� reseptör bulunmaktad�r?
Solunum sisteminin i�levi nedir?
Kalp ç�kar�ld�� zaman çal��abilir mi?
Kök hücrelerin görevi nedir?
Vücudumuzdaki damarlar�n uzunlu�u yakla��k olarak ne kadard�r?
�nsanda bir günde yakla��k olarak ne kadar tükürük salg�lan�r?
Dilimizde yakla��k olarak kaç tat alma ç�k�nt�s� bulunur?
Kan ile hücrelere ne gibi maddeler ta��n�r?
�skelet sistemi ne i�e yarar?