�nsanl�k Sonras�, Yerk�resinde Olas� Evrimsel De�i�im Evreleri �45 dakika

            Bu belgesel insan �rk�n�n d�nya �zerinden nas�l yok oldu�unu de�il, ard�m�zda b�rakt���m�z d�nyada neler olabilece�ini anlat�yor. Evet, bir g�n gelecek ve insano�lu yery�z�nde y�r�yemeyecek. �nsano�lundan sonra d�nyadaki de�i�imler, geride b�rakt���m�z evlerimiz, arabalar�m�z, binalar�m�z,� hayvanlar�m�z, �ehirlerimiz nas�l olacak? Uzmanlar bu soruyu cevaplamaya �al���yorlar. Geride b�rakt���m�z d�nyada haftalar, aylar, y�llar sonras�nda olas� de�i�imler tart���l�yor. 20 y�l sonras�na dair neler olaca��n� bildi�imiz bo� Pripyat �ehrini g�r�yoruz. Pripyat eski Sovyet�lerin modern bir kentiydi. �ehir bir gecede bo�alt�ld� ve 20 y�l oldu. Buras�, insanlar�n uygarl�k kurduklar� bir yerden ayr�ld���nda ne olabilece�ini g�steren nadide bir resim. �ernobil n�kleer facias�ndan sonra tahliye edilen 50 bin n�fuslu Pripyat �ehri. Bir gecede hayalet �ehre d�n��t�. �imdi bu �ehre bakt���m�zda, bitkilerin binalar� ele ge�irmi� durumda oldu�unu, parklar�n paslanm�� ��r�me d�ng�s�nde oldu�unu, buralarda do�al hayat�n yeniden dirildi�ini g�r�r�z. Bir zamanlar futbol sahalar� gibi bo� alanlar�n a�a�larla kapl� oldu�unu, yaban hayvanlar�n�n bizim eski �ehirlerimizin caddelerimizin yeni sakinleri oldu�unu g�r�r�z. Ve aradan 1000 y�l ge�ti�inde �ehirlerimizi tan�mak �ok daha zordur. �nsanlar�n ya�ad���na dair daha az kan�t olacakt�r. Bitkilerin bizim yoklu�umuzdan istifade ya�am alanlar�m�z� istila edi�ini g�r�r�z. Binalar�m�z ve g�kdelenlerimizin yeni ev sahipleri hamamb�cekleri, ku�lar, fareler ve di�er uyum sa�layan canl�lard�r. Bizden sonra ard�m�zda kalan d�nyaya do�an�n nas�l egemen oldu�una tan�k olaca��z.

Bu filmde ��nsan �rk� d�nya �zerinden kaybolsayd� ne olurdu?� sorusunun olas� sonu�lar�n� uzmanlar�n bak�� a��s� ve �rnekleriyle anlat�lmaktad�r. Ge�mi�ten �rneklerle �ng�r�de bulunulmakta ve �zellikle insanlar�n �ekillendirdi�i d�nyan�n, insanlardan sonra nas�l bir hal alaca��, a�ama a�ama anlat�lmaktad�r. �zellikle bunlar� zaman dilimine b�lerek aktarmaktad�rlar. Biz bunu toparlay�p aktard�k.

Hayvanlar�n do�adaki yeni rollerinden bahsedilmektedir. �nsanlar�n yok olu�undan olumlu ve olumsuz etkilenecek hayvanlar�n yeni hayatlar�na nas�l adapte olduklar�n� filmde bulabiliriz. �lk olarak enerji kaynaklar�n� hazin son beklemektedir. Bak�m� yap�lmayan barajlar dolacak. Jenerat�rler insans�z bir d�nya da devre d��� kalacak. Evcil hayvanlar insanlar olmad��� i�in do�aya do�ru akacaklar. Burada yeni hayatlar�n� idame etmeye �al��acaklar. ��nsanlar�n yok olu�u �zelliklede deniz canl�lar�na yarayacakt�r. Okyanuslar; avlanacak ve denizleri kirletecekler olmad��� i�in hayat dolu olacaklard�r. Buna en g�zel �rnekleri ise; II. D�nya Sava��ndan sonra bo�alt�lan kuzey Atlantik�te meydana gelen bal�klar�n fazlala�mas�yd�. Hamam b�cekleri ve kurtlar�n n�fusu her y�l alt� kat artacakt�r. �nsanlar�n yok olu�undan 25 y�l sonra bu say� yakla��k olarak alt� milyon olacakt�r. �G�vercinler ve hamam b�cekleri al��kanl�klar�n� de�i�tirmek zorundalar. Bunlar insanlardan faydalanan canl�lard�r. Kendileri i�in yeni besin alanlar� bulmak zorundalar. Ha�erelerin s�ca�a ihtiya�lar� olacakt�r.

Bitkiler insans�z bir d�nyada geni�leme imk�n� bulacak. Kokar a�ac� zor yerlerde k�k salmay� sever. �atlam�� bina aralar�nda bu a�aca fazlas�yla rastlanacak. Yap�lar�n y�k�lmas�na neden olacakt�r. �Sarma��klar binalar� saracak. Do�a vah�i g�r�n�m�ne do�ru yol almaya ba�layacakt�r. �nsan eserleri do�an�n i�ine g�m�lmeye ba�layacakt�r. Y�ld�r�mlar b�y�k yang�nlara neden olacak. Her tarafta yang�nlar ��kacak.

�nsanl���n k�lt�r miras� olan k�t�phaneler k���k ha�ereler ve mikroorganizmalarca istila edilecek ve k�sa s�re de yok olacakt�r. �zellikle k�fler bu yok olu�u h�zland�racaklard�r. Dijital ara�lar ve kay�t cihazlar� uzun �m�rl� olamayacaklard�r. �elik kasalarda saklananlar daha kal�c� olabilirler ancak nem ve s�cakl�k bunlar�nda sonunu getirecektir. �nsanl�ktan kalan izler bir bir silinecektir.

Alt� y�z milyon araban�n �o�u paslanm�� durumda olacak. Mahave ��l�ndeki arabalar daha uzun �m�rl� olacak ancak �sko�ya�dakiler fazla dayanamayacak. Bunun nedeni ise suyun kenar�ndakiler y�ksek nemden dolay� daha k�sa �m�rl� olacaklard�r. Arabalar�n �o�u y�zy�l sonra metal y���n� haline gelecektir.

�ehirlerin bak�ms�zl�k, yang�nlar, bas�n�, nem, s�cakl�k fark�ndan dolay� k�sa bir s�re de y�k�mlarla kar�� kar��ya kalacaklar� �rneklerle anlat�lmaktad�r. Buna en g�zel �rnek olaraktan 1986 y�l�nda meydana gelen �ernobil patlamas�ndan dolay� bo�alt�lan Pribyat �ehri g�sterilmektedir. Sovyet Rusya�n�n bu e�siz �ehri patlamadan dolay� hemen bo�alt�lm�� ve ��r�meye terk edilmi�tir. Bu �ehirde yap�lan incelemeler a��k�a g�stermektedir. Do�a kolayl�kla insanlar�n de�i�im izlerini silmekte ve kendi vah�i do�as�na d�nmektedir. Devasa bir yap�ya sahip olan Spenk piramidi be� y�z y�l i�inde kum y���n� haline gelebilir. Trinity baraj� gibi toprak barajlar insans�z bir d�nyada bak�ms�z kalacaklar� i�in k�sa s�rede y�k�mla kar�� kar��ya kalacaklard�r. Hover baraj� gibi devasa yap�lar ise; daha uzun �m�rl� olacaklard�r.� K�pr�ler, t�neller, metrolar bak�ms�zl�ktan dolay� di�er yap�lara g�re daha �abuk y�k�lacaklard�r. Londra, Amsterdam gibi �ehirler d���k rak�ml� olduklar� i�in sular alt�nda kalacak. ��zellikle be� y�z y�l sonraki zaman betonarme yap�lar i�in y�k�p ve yok olu� zaman�d�r. Yollar yabani otlar�n alt�nda kaybolacakt�r. Central park ��ld�racak. Hayvan ve bitki t�rleri burada fazlas�yla artacakt�r. Washington a�a�lar taraf�ndan yutulacak hale gelecektir. ��elik �ubuklar �abuk paslan�rken, normal halinden 3 kat fazla geni�leyecektir. Bu da yap�lar�n ayakta kalmas�n� zorla�t�racakt�r. Bin y�l sonra binalardan ve insanlardan �ok az izler kalacakt�r. Onbinli y�llarda ise demir ve tahta yok olacakt�r. �in Seddi ayakta kalacak yap�lar�n bas�nda gelecektir ancak da� g�r�n�m�nde olacakt�r.

Filmde Sonu� olarak; �D�nyan�n �mr�n� 24 saat d���n�rsek, insanl���n d�nyadaki h�k�mranl��� yar�m dakika kadard�r. D�nya bizsiz d�nmeye devam edecektir. �nsanlardan �nce de hayat vard�, sonra da hayat olacakt�r.�

Do�a �ehir d���nda insano�lunun kan�tlar�n� silmeye ba�lar. Vah�i köpek sürüleri bir sonraki yemekleri bulmak için harekete ba�lar. Su birikintilerinin art���yla Amsterdam ve Londra sular alt�nda kal�r. New York’taki binalar�n camlar� k�r�larak dü�meye ba�lar. Zamanla yaz ya�murlar� etkisini gösterir. Yer kabu�undaki su seviyesinde art�� meydana gelir. Bo� binalar baz� türlerin yuvalar� haline gelir. Örne�in güvercin, kedi ve hamamböcekleri… Bo� binalara yerle�en canl�lar zamanla çe�itli evrimsel olaylar�n olu�mas�na neden olur. Sahip olduklar� özelliklerinden tamamen farkl� özellikler kazan�rlar. Buda yeryüzünde yeni canl�lar�n ortaya ç�kmas�na yol açacakt�r. Evcil hayvanlar di�er canl�lar kadar �ansl� olmayacaklar. Zamanla ço�u hayat�n� yitirecektir.

      Hayvanlar eski özgürlüklerine kavu�ur ve geni� s�n�rlar elde eder. Dünyan�n kontrolü art�k di�er canl�lar�n elindedir. Ta�ra bölgeler belli bir süreden sonra tamamen do�an�n hâkimiyeti alt�ndad�r.  Ah�ap yap�lar termitlerin yo�un istilas�na u�rarlar. Ah�ap yap�lar zamanla tamamen y�k�l�rken daha çok dayan�kl� olan betonarme ve çelik yap�lar rüzgâr�n etkisiyle a��narak kaybolmaya ba�lar. Toprak barajlar en fazla 50 y�l dayanabilecek. Çelik yap�lar zamanla suyun birikmesinden neme maruz kalacak ve neme maruz kalan bu yap�lar parçalanmaya ba�layacak. Arabalar metal y���nlar� haline gelecektir. En dayan�kl� yap�lar olan köprüler bile insanlar�n gidi�inden yaln�z 100 y�l sonra dökülmeye ba�layacakt�r…

    �imdiki u�rak alanlar�m�z olan kütüphaneler art�k mikroskobik canl�lar�n istilas�na u�ram�� vaziyettedir. Ve bugünkü olmazsa olmazlar�m�zdan olan dijital araçlar�m�z�n ömrü en fazla 100 y�l sonra bitmi� olacak. �nsanl�k sonras� 200 ila 300 y�llar�nda yeryüzünde çöküntüler olu�maya ba�lar. Deniz seviyesi yükselir. Okyanuslar insanlar olmad��� için art�k daha temiz durumda olacakt�r. Bin y�l sonra belki de insanlar�n ya�ad���na ait olan birçok kan�t ortadan kalm�� olacakt�r. �nsano�lunun en büyük ve en uzun süre dayanabilecek eserleri bile binlerce y�l sonra yok olup gidecektir. Örne�in Çin seddi, Hoover baraj� gibi… En sonunda dünya bizsiz dönmeye devam edecektir.

 

               Dünyan�n yok olu�undan sonra insan say�s�n�n s�f�r olmas�yla meydana gelen olaylar. Yok olu�tan sonra dünyada enerji ak��� son bulacakt�r. Rüzgar santralleri bile belirli bir süre sonra duracakt�r.  �nsanlar�n yok olu�undan sonra evcil hayvanlar ve di�er hayvanlar, bitkiler belirli bir süre var olacakt�r. Dünyadaki bütün enerjilerin yok olmas�yla birlikte dünya karanl�k bir gezegene dönü�ecektir. Fakat dünyan�n enerjisinin yok olu�undan sonra Hoover Baraj� uzun bir süre enerji ak���n� sa�layacakt�r. Bu enerji sadece Amerika’da Colorado eyaletine belirli bir süre enerji sa�layacak.  Bu enerjinin özelli�i hiç kimse olmadan kendi kendine çal��abilmesidir.

 

                 Fakat bu enerjinin son bulmas� bir organizma taraf�ndan, su borular�na girerek, borular�n t�kanmas� ve enerjinin durmas�na neden olacakt�r. Bu organizma bir t�rnak büyüklü�ünde bir canl�d�r.  Bu enerji bittikten sonra dünya karanl�k bir gezegene dönü�ecektir. New York’taki su pompalar� i� göremez hale gelecektir. Yok olu�tan bir y�l  sonra dünyadaki bitki say�s�nda h�zl� bir de�i�im görülecektir. Yok olu�tan sonra dünyay� çok büyük oranda bitkiler kapsayacakt�r. Bitkiler yollar�, binalar� her yeri kapsayacaklard�r. Bitkiler betonlar� parçalayarak her yeri orman gibi kaplayacaklard�r. Vah�i hayvanlar �ehirlere girerek egemen olacakt�r. Kemirgenlerde  yok olu�tan sonra ya�ayacakt�r. Yok olu�tan sonra baz� hayvan türleri di�erlerine oranla daha fazla ya�ayacakt�r. Dünya büyük ölçüde de�i�ecektir. Ve bundan sonraki olaylarda �im�ekler yang�n ç�kararak, her yerin, Roma, Los Angeles gibi �ehirlerin yok olmas�na neden olacakt�r. Bunlar�n hepsini Ukrayna’n�n  Pripiat  �ehrine bakarak anlar�z. 50 bin ki�ilik Pripiat �ehri, Çernobil’den sonra terk edilmi�tir. Radyasyon nedeniyle �ehirde hiç kimse kalmam�� ve �ehir terk edilmi�tir.

 

                Burada belirli zaman aral���nda bitkilerin geli�mesi devrelerinde, örne�in 2,5 ve 25 y�llar�nda sürekli geli�erek  �ehrin her taraf�n� kapsam��t�r.  Dünyada var olan ku�lar binalarda ya�ayarak binalar�n yabani hayvanlar taraf�ndan yer olarak kullan�lmas�na neden olmu�tur. Yok olu�tan 25 y�l sonra binalar ve beton yap�lar� çürümektedir. Bu binalardaki pencere gibi yap�lar a��r bas�nç yaparak binalarda y�k�mlara yol açmaktad�r. Yok olu�tan sonra Sentral Park’�n görünümü ayn� bir orman �eklini alacakt�r.Buralarda vah�i hayvanlar ve bir çok bitki türü olacakt�r. Bu yok olu�tan 25 y�l sonra do�a insan eserlerinin sonunu getirir. Ve buradan anla��laca�� gibi do�a kendini yenileme gücüne sahiptir.

 

                 A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

 

1-       Yok olu�tan sonra en önemli olay ne olacakt�r?

2-       Rüzgar santralleri ne zamana kadar enerji üretecekler?

3-       Hoover Baraj�’ndaki enerji ak��� neden hemen bitmeyecektir?

4-       New York pompalar�n�n görevleri nelerdir?

5-       Yok olu�tan  sonra kalan canl�lar�n ya�am süreleri ne kadard�r?

6-       Yok olu�tan sonra kemirgenlerle ilgili ya�am alan� neresi olacakt�r?

7-       Yok olu�tan 1 y�l sonra dünya görünümü nas�l olacakt�r?

8-       Hoover Baraj� hangi organizma taraf�ndan yok edilecektir?

9-       Yok olu�tan 5 y�l sonra dünya görünümü nas�l olacakt�r?

10-   ABD Santral Park görünümü nas�l olacakt�r?

11-   Tüm bitki ve hayvan görünümde nas�l bir de�i�me olcakt�r?

12-   Yok olu�tan 25 y�l sonra nas�l bir görünüm ortaya ç�kacakt�r?

13-   Bu olaylar�n hepsi nereden örnek alarak de�erlendiriliyor?

14-   Hamamböcekleri kaç y�ld�r varl�klar�n� sürdürüyorlar?

15-   Kurt sürülerinin popülasyonlar� nas�l de�i�iklik gösterir?

16-   Yollar hayvanlar�n ya�am alanlar�n� nas�l etkiler?

17-   Termit kolonileri y�lda ne kadar tahta tüketir?

18-   Ta� yap�lar�n en büyük dü�man� nedir?

19-   Piramitlerin ayakta kalmas�n�n sebebi nedir?

20-   Korozyon nedir?

21-   �nsanlar�n gidi�inden 100 y�l sonra tarihlerinden ve kültürlerinden geriye ne kal�r?

22-   Filmler ve foto�raflarda kullan�lan en ya��n madde nedir?

23-   Kedilerde nas�l bir evrimsel de�i�im görülür?

24-   �nsanlar�n gidi�i en çok hangi hayvanlar� olumlu yönde etkileyecek?

25-   Y�k�m ve yok olu� ça�� ne zaman ba�lar?

 

O�ur ABAY  ve Erdal �NC� E��T�M B�YOLOJ� 4. SINIF

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r:

1.�nsanlar�n d�nya �zerinden yok olu�unun ard�ndan meydana gelecek de�i�imler nelerdir?

2.Do�a kendi egemenli�ini kurarken bizden geriye bir iz kalacak m�?

3.Hayvanlar bu durumdan nas�l etkilenecekler?

4.Pripyat �ehrinin �imdiki durumu nas�ld�r?

5.Evcil hayvanlar�m�za bizden sonra ne olacak?

6.Kitaplar�m�z� ve dijital ara�lar�m�z� bekleyen son nedir?
7.Hover baraj�n�n yap�m�nda kar��la��lan zorluklar nelerdir? �al��an ekip hakk�nda bilgi veriniz?

8.Hover baraj� insans�z bir d�nyada �al��maya devam edebilir mi?

9.K�pekler ekolojik olarak nas�l etkileneceklerdir?

10.Norve� s��anlar� ve fareler insanlar�n yok olu�undan olumlu mu yoksa olumsuz mu etkilenirler? 12.Nedenleri ile a��klay�n�z?

13.K�pekler vah�i do�a da nas�l g��l� hale geleceklerdir?

14.�nsanlar�n yok olu�undan sonra hangi t�rlerin do�an�n kral� olmas� beklenmektedir?

15.Ta� ve tu�la yap�lar neden ah�aplara kar�� daha az fazla �m�rl�d�r?

16.Ta��n en b�y�k d��manlar� nelerdir?

17.Piramitlerin uzun s�re y�k�lmay�p ayakta durma sebepleri nelerdir?

korozyon nedir?

18.Filmlerde ve foto�raflarda en fazla kullan�lan madde nedir? Dayan�kl�l��� hakk�nda bilgi veriniz?

19.Golden Gate �k�pr�s�, Brooklyn K�pr�s� �k�pr�s�ne g�re neden daha ge� y�k�lacakt�r?

20.Saklama kasalar�n�n en b�y�k d��man� nedir?

21.Wah�i do�an�n h�k�mranlar� hangi canl�lar olacakt�r?

22.Mineta soka��n�n �zel k�lan �zelli�i nedir?

23.Pribyat �ehri bug�n hangi �lke s�n�rlar� i�indedir?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009  (Fen Bilgisi ��retmeni)

������������������������������������������������������������������� 28 Sinem DEM�R 38 Nafih ASLANCI
                                                                     Fen Bilgisi ��retmenli�i-4 2009��