����������������������������������������������������������������������������� �nka �mparatorlu�u K�lt�r�ndeki Apo Da�lar� Kavram�n�n Feti�le�tirilmesi� 45 dakika

������ �nka �mparatorlu�u tarihte iz b�rakm�� uygarl�k olarak zihinlerde kalm��ken onun toplumlar�, kavimleri, insanlar� ya�amaya devam ederek k�lt�rlerini ya�at�yorlar. Bu insanlar And Da�lar�n�n halk� ve atalar� olan inkalar�n topraklar�nda ya�amaya devam ediyorlar.

������ Bunlar topra��n canl�� oldu�una da�lar�n ise mistik varl�klar oldu�una inan�yorlar. And da�lar�n�n ekonomisi kar��l�kl� eme�e dayan�r. Sorumluluklardan bahsedilmez ama asla unutulmaz. �li�kiler kar��l�kl�d�r. Toprak ana kendisine uygun davran�l�p sayg� g�sterildi�i s�rece onlara kar��l�k verip fayda sa�lar. Bunlar topra��n ger�ekten canl� oldu�una insanlar�n hayal g�c�ne binlerce �ekilde cevap verir. And da�lar�n�n halk� tarlalar�n�n ve mahs�llerinin bereketini kutsal da�larla ili�kileri ile do�rudan ba�l� oldu�unu inan�rlar.

������� Apo denilen ilah edinilen bir da��n korumas�ndad�rlar. Bu her toplumun yerle�imi �zerinde yerle�en bir da�d�r ve her toplumun �zel bir aposu vard�r. Apoya adak sunmak gerekir. Apoda kar��l���nda bereket veya insanlar�n ihtiyac� olan �eyleri vererek fayda sa�lar. Adak i�in sunulacak sembolik nesneler, otlarlarla dolu boh�alar i�in gerekli malzemeler ve kurutulmu� ceninler do�mam�� hayvan�n ruhunu temsil ediyor. Onlar� ada�a katmakla da�dan hayat�n verimli devam etmesini istemi� oluyorlar. Adakta �� temel yaprak al�p bir boh�a yap�yorlar ve apoya selam veriyorlar. B�ylece ilahi bir enerji apoya yollam�� oluyorlar. Sonra bu boh�ay� ate�e at�p oradan uzakla��yorlar. Bunun sebebi o mekan�n kutsalla�t���na inanmalar�d�r.

������� �spanyollar�n buray� i�gali geleneksel inan�lar� Hristiyanl�kla yorumlanm��t�r. Katalog inanc�yla and da�lar�ndaki geleneksel inan� birbirine kar��m�� durumdad�r.

������� Da�lar�n zirvelerine y�l�k t�rensel hac yolculu�u yap�l�yor. Da�lara adak sunacak ve dua edecekler. Bir nevi kendini hesaba �ekme topluma ve tanr�lara faydal� olma giri�iminde bulunmakt�r. B�t�n bu yap�lanlar ibadet olarak kabul edilir. Ge�mi�te insanlar�nda adak olarak sunuldu�u g�r�lm��t�r. 1995 te yuhan, and da�lar�nda arkeoloji tarihinin en b�y�k ke�iflerinden birini yapt�. Anmoto da�lar�n�n zirvelerine yak�n bir yerde bir�ok insan�n nefes almakta zorland��� zirvelerde yakla��k 500 y�l �nce kurban edilmi� gen� bir k�z�n mumyalanm�� cesedini buldu. Bunlar�n ruhlar�n�n ya�ad���n� topluma ve bireye �aman yard�m�yla ileti�ime ge�ti�ine inan�l�r.

�������� Toplumlardaki inan�� farkl�l��� topraklar�na nas�l davranacaklar�n� da belirler.

������� ��nka imparatorlu�unun kal�nt�lar�nda ortaya ��kan yeni toplumlar k�lt�rlerini geli�tirerek ya�atmaya devam ediyorlar.

�A�a��daki Sorular�n Cevab� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1. Bu insanlara g�re toprak nas�ld�r?

2. Adak neyin kar��l���nda ve nas�l verilir?

3. �lah edinilen apo da�lar�n�n �zellikleri nelerdir?

4. Bu topraklar� kimler i�gal etmi�tir ve b�rakt�klar� etkiler nelerdir?

5. Bu toplumlarda hac yolculu�u nereye yap�l�yor ve amac� nedir?

6. And da�lar�ndaki insanlar�n hayat kayna�� nedir?

7. �nka imparatorlu�undaki insanlar�n inanc�na g�re �l�m ne anlama geliyor?

8. �nsanlar� kurban etmek i�in da�lar�n zirvelerine ��kmalar�n�n sebepleri nelerdir?�

9. �nka imparatorlu�unun halk� tarihin ak��� i�inde neyi ilah edinip inanm��lard�r?

10. �nka imparorlu�unun topraklar�nda bulunan ve kay�p �ehir olarak adland�r�lan tarihi yap� kimlere aittir ve �zellikleri nelerdir?

�������������������������������������������������������������������������������������� �������Z�BEY�R A�URO�LU

������������������������������������������������������������������������������������ �LK��RET�M FEN B�LG�S�-4.SINIF����