�� Dale H. Withford adl� tarih�iye g�re Wright karde�ler u�ma
�zerine ara�t�rma yaparlar. Bu karde�ler fizik ve trigonometri alanlar�nda
e�itim alm�� insanlard�r. Bunlar�n ilk ama�lar�ndan biri u�u�ta etkili
olabilecek, kontrol edilebilecek bir kanat tasar�m� olu�turmakt�r. 1901�de
Wright karde�ler kanat tasar�mlar�n� test etmek i�in ilk r�zg�r t�nellerinden
birini kurarlar. U�mak stabil bir olgu de�ildir. Wright karde�ler kanat
e�rilmesi y�ntemini yapmak i�in baz� yollara ihtiya�lar� vard�r. Bunun i�in u�urtma
yap�p, u�urtma ile kanatlar� kontrol ediyorlard�. Plan�rleri de yapt�ktan sonra
r�zg�r�n oldu�u bir yerde y�zlerce kez u�u� denemesi yaparlar. U�ak i�in laz�m
olan motoru ise bisiklet tamircisi Charlie�ye yapt�r�rlar. 1903�te pervane
yap�m�n� da bitirirler. 12 metrelik kanat geni�li�i, 6 metrelik uzunlu�u ve 3,5
kiloluk a��rl��� ile u�ak yap�m� bitirilmi� olur. Zaman�n en modern u�a�� onlar
taraf�ndan yap�lm��t�r. Bu karde�ler, bilim adam�, m�hendis, teknisyen ve
ger�ek bir atlettirler. 1905�te yeni olu�turduklar� u�akta d�n��leri kontrol
etmekte zorluk ya��yorlard�. Bu y�ldan sonra daha da ilerlediler ve u�may�
prati�e d�n��t�rd�ler. 1906�da nihayet u�aklar�n�n patentini al�rlar. 1908�de
Amerikan h�k�metinin dikkatini �ekmeyi ba�ar�rlar. Bu h�k�metin kurumlar�
Wright karde�ler ile iki ki�ilik u�ak yap�m� ile ilgili s�zle�me imzalarlar.
Wright karde�ler kendi �retim �irketlerini kurarlar ve daha geli�mi� u�aklar
yaparlar.
��
1980�de Dick Rutan yak�t sorunu ya�amadan ve hi� durmadan d�nyan�n
etraf�nda u�mak m�mk�n m�d�r, sorusuna cevap ar�yordu. Rutan karde�ler
tasar�mlar�nda hem �rdek kanatlar� hem de kompozitleri kullan�rlar. 1984�te
u�ak yap�m�n� tamamlarlar ve kapasitesi iki ki�iliktir. 216 saat hi� ara
vermeden havada kal�p d�nyay� dola��rlar. Bu onlar i�in bir ilktir. Wright
karde�lerin paralelinde Rutan karde�lerin projesinde tamamen �zel bir eme�in
�r�n�d�r. Rutan karde�ler u�a�� yak�t ile doldurunca ilk a�amada kanat
u�lar�nda s�k�nt� ya�an�l�r. Kanat u�lar�ndaki zarar g�ren yap�lar havada iken
kopar�l�r. Yabanc� �lkeler �zerinde u�ma izni alamad�klar� i�in Rutan karde�ler
s�rekli rotalar�n� de�i�tirmek zorunda kal�rlar. Tayland, Filipinler, Hint
okyanusu ve Orta Amerika gibi yerleri gezerler. Son olarak u�u�un 8. g�n�nde
�lkelerine geri d�nerler ve halktan gereken ilgiyi g�r�rler.
A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1.
Wright karde�lerin u�ak yap�m� ka� y�l s�rer?
2.
Wright karde�lerin r�zg�r t�neli kurmas�ndaki ama�lar�
nedir?
3.
�lk u�u�u kimler ger�ekle�tirmi�tir?
4.
Wright karde�lerin olu�turdu�u u�ak en uzun ka� saniye
havada kalm��t�r?
5.
Wright karde�ler 1908�den �nce neden bas�ndan ve halktan
gereken ilgiyi g�rememi�tir?
6.
U�ak yap�m�nda neden kompozitleri kullan�lm��t�r?
7.
216 saat hi� ara verilmeden havada kalan u�ak kimler
taraf�ndan yap�lm��t�r?
8.
Rutan karde�ler u�ak yap�m�nda hangi malzemeleri
kullanm��t�r?
9.
Rutan karde�ler u�aklar� ile hangi �lkeleri 8 g�n boyunca
gezerler?
10.
Kendilerini ba�ar�l� matbaa �irketi sahipleri ve bisiklet
tasar�mc�s� ve yarat�c�s� olarak tan�mlayan �ah�slar kimlerdir?
11.
Wright ve Rutan karde�lere g�re u�mak nas�l bir olgudur?
12.
Wright karde�ler u�ak yap�m�n�n ilk a�amas�nda neden kendi
yapt�klar� bisikletleri kullan�rlar?
��������������������������������������������������������������������������������������������
�����������T�RKAN �ZARAZ
����������������������������� ��������������������������������������������������������������������������B�YOLOJ�
��RETMENL���
���������������������������������������������������������������������������������
��������������������������07010002004