G�NE��N �ALI�MA S�STEM� VE D�NYADAK� �KL�MLERE VE �EVRE KO�ULLARINA ETK�LER� 46 dk

�

�������������� Bu filimde G�ne� ve d�nya �zerindeki etkilerin den bahsedilmektedir.

�������������� G�ne� yakla��k 4,5 milyar y�ldan beri var olan ve dev bir gaz y���n�ndan olu�an bir n�kleer toptur. Galileo g�ne� ve g�ne� �zerindeki lekeler �zerinde �al��m��t�r. �imdi bilim adamlar� Galileo�nun yapt��� �al��malar ile g�ne�in d�nya �zerindeki etkileri ara�t�r�l�yor. G�ne� mevsimleri olu�turan bitkileri besleyen d�nya ve canl�lar�n� �s�tan dev bir k�tledir. Bunlar bilinen �eyler as�l ��renilmesi gereken g�ne�in iklimi ne �l��de etkiledi�i. Bu hen�z tam ��z�lemeyen bir �eydir.

������������� Bilim adamlar� g�ne�in uzun s�reli iklim �zerindeki etkilerinden haberdar ama bu etkiyi yapan �eyin g�ne�in hangi �zelli�i oldu�u ara�t�rma konusudur. Bilim adamlar� g�ne�in yayd��� r�zg�rlar�, kozmik ���nlar� ve mor �tesi ���nlar� inceleyip bunlar�n iklim �zerindeki etkileri ara�t�r�l�yor. Burada bilim adamlar� d�nyan�n ikliminin tarihsel s�recini incelerken g�ne� �zerindeki leke say�s� aras�nda bir ili�ki oldu�u g�zden ka�mad�.

������������ G�ne� �zerinde bir manyetik patlama oldu�unda bu �zerinde lekeler olu�turuyordu ve bunlar etraf�na g�re birazc�k so�uk olan yerlerdi bilim adamlar�na g�re bu lekelerin iklimle bir ili�kisi vard�r. Baz� bilim adamlar� g�ne�in sahip oldu�u manyetik alan�n ya da g�ne�in yayd��� r�zg�rlar�n(yay�lan partik�ller) iklime etkisi oldu�unu ileri s�r�yorlar.

������������� Bilim adamlar� d�nyan�n en eski ta�lar�n� bulup bu ta�lar �nce ya�lar�n� buluyorlar ve sonra �zerindeki iklim �zelliklerini belirleyebiliyorlar.� Yap�lan bu ara�t�rmalar g�ne�in ger�ekten iklim �zerinde bir etkisinin var oldu�u y�n�nde fakat ne d�zeyde daha do�rusu g�ne�in hangi �zelli�inin buna sebep oldu�u hen�z tam olarak bilinmiyor.

������������� Bu filimde g�ne� etrafl�ca ele al�nmakla birlikte g�ne�in yayd��� baz� �zelliklerin d�nya ve iklimi �zerindeki etkileri ele al�nm��t�r.

Bu filimde G�ne� ve d�nya �zerindeki etkilerin den bahsedilmektedir.

�������������� G�ne� yakla��k 4,5 milyar y�ldan beri var olan ve dev bir gaz y���n�ndan olu�an bir n�kleer toptur. Galileo g�ne� ve g�ne� �zerindeki lekeler �zerinde �al��m��t�r. �imdi bilim adamlar� Galileo’nun yapt��� �al��malar ile g�ne�in d�nya �zerindeki etkileri ara�t�r�l�yor. G�ne� mevsimleri olu�turan bitkileri besleyen d�nya ve canl�lar�n� �s�tan dev bir k�tledir. Bunlar bilinen �eyler as�l ��renilmesi gereken g�ne�in iklimi ne �l��de etkiledi�i. Bu hen�z tam ��z�lemeyen bir �eydir.

������������� Bilim adamlar� g�ne�in uzun s�reli iklim �zerindeki etkilerinden haberdar ama bu etkiyi yapan �eyin g�ne�in hangi �zelli�i oldu�u ara�t�rma konusudur. Bilim adamlar� g�ne�in yayd��� r�zg�rlar�, kozmik ���nlar� ve mor �tesi ���nlar� inceleyip bunlar�n iklim �zerindeki etkileri ara�t�r�l�yor. Burada bilim adamlar� d�nyan�n ikliminin tarihsel s�recini incelerken g�ne� �zerindeki leke say�s� aras�nda bir ili�ki oldu�u g�zden ka�mad�.

������������ G�ne� �zerinde bir manyetik patlama oldu�unda bu �zerinde lekeler olu�turuyordu ve bunlar etraf�na g�re birazc�k so�uk olan yerlerdi bilim adamlar�na g�re bu lekelerin iklimle bir ili�kisi vard�r. Baz� bilim adamlar� g�ne�in sahip oldu�u manyetik alan�n ya da g�ne�in yayd��� r�zg�rlar�n(yay�lan partik�ller) iklime etkisi oldu�unu ileri s�r�yorlar.

������������� Bilim adamlar� d�nyan�n en eski ta�lar�n� bulup bu ta�lar �nce ya�lar�n� buluyorlar ve sonra �zerindeki iklim �zelliklerini belirleyebiliyorlar.� Yap�lan bu ara�t�rmalar g�ne�in ger�ekten iklim �zerinde bir etkisinin var oldu�u y�n�nde fakat ne d�zeyde daha do�rusu g�ne�in hangi �zelli�inin buna sebep oldu�u hen�z tam olarak bilinmiyor.

������������� Bu filimde g�ne� etrafl�ca ele al�nmakla birlikte g�ne�in yayd��� baz� �zelliklerin d�nya ve iklimi �zerindeki etkileri ele al�nm��t�r.

������ A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR

1. G�ne� f�rt�nalar� nedir?
2. G�ne� f�rt�nalar�n h�z� nas�l tespit edilir?
3. G�ne� lekesi neden siyah g�z�k�r?
4. G�ne�in iklim �zerindeki etkisi nas�ld�r?
5. Eski ta�lar�n ya�lar� nas�l belirlenir?
6. G�ne� enerjisi hesaplanabilir mi?
7. Bir saniyede ne kadar g�ne� enerjisi al�r�z?
8. Mor �tesi ���nlar ne i�e yarar?
9. Korilos kuvveti nedir?
10. Bulutlar nas�l olu�ur?
11. Kozmik ���nlar�n d�nyaya etkisi nedir?
12. G�ne� f�rt�nalar� nedir?
13. G�ne� f�rt�nalar�n h�z� nas�l tespit edilir?
14. G�ne� lekesi neden siyah g�z�k�r?
15. G�ne�in iklim �zerindeki etkisi nas�ld�r?
16. Eski ta�lar�n ya�lar� nas�l belirlenir?
17. G�ne� enerjisi hesaplanabilir mi?
18. Bir saniyede ne kadar g�ne� enerjisi al�r�z?
19. Mor �tesi ���nlar ne i�e yarar?
20. Korilos kuvveti nedir?
21. Bulutlar nas�l olu�ur?
22. Kozmik ���nlar�n d�nyaya etkisi nedir?
    Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009  (Fen Bilgisi ��retmeni)