������������������������� Aleksand�r Grahambell�in Azmi ve Bulu�
Dehas�n�n Hayat Hik�yesi 45 Dakika
����� Aleksand�r Grahambell 3 Mart 1847�de �sko�ya�n�n Edinburgh �ehrinde
d�nyaya geldi. �� karde�in ortancas�yd�. Bell�in
babas� konu�ma sanat� �zerine bir d�zine kitap yazm�� biriydi. Annesi ise
k�smen sa��rd�. Bell�in annesiyle ileti�im kurmak
istemesi onu konu�ma sanat�n� ��renmeye mecbur etti.
���� Bell k���kl���nde de yarat�c� bir �ocuktu. 11 ya��nda
arkada��n�n babas�n�n de�irmeninin daha iyi �al��mas� i�in bir alet icat etti.
1860�da ise babas�n�n arkada��n�n k�r�k ve borular yard�m�yla s�zc�kler
s�yleyen bir makina g�stermesi �zerine karde�iyle birlikte kendi konu�an
makinalar�n� �rettiler. Bu makina a�layan bir bebek sesi ��kar�yordu.
���� Aleksand�r ge�lik y�llar�nda da konu�ma sanat� �zerinde
�al��maya ve sesli harflerin nas�l ��kar�ld���n� bulmak i�in u�ra�maya devam
etti. 1865�te Londra Filoloji Cemiyetine �ye oldu. �zel bir okulda orta
s�n�flara ders vermeye ba�lad�. 1870�de ise iki erkek karde�ini veremden
kaybedince ailesiyle birlikte Kuzey Amerika�ya ta��nd�. Kanada da k�sa s�re
kalan Bell Boston�a gitti. Babas�n�n �nl� g�rsel
konu�ma y�ntemini sa��r �ocuklara ��retmeye ba�lad�. Fonotografla
��rencilerine konu�may� ��retmeye �al��t�. Fonotograf
mat bir cam �zerine frekanslar� ge�en bir aletti. Bu alet Bell�e
ses dalgalar� �retmek i�in s�rekli ama dalgal� elektrik ak�m� kullanma
konusunda yeni bir fikir verdi. Konu�an telgraf �retme fikrini. Ancak mali
destek�iler bunun para kazand�rma potensiyelini
g�rmediler ve armonik telgraf �zerinde yo�unla�mas� gerekti�ini s�ylediler. Bell bu s�rada ��rencilerinden biri olan ve patronu Gardnier Greene Hubbart��n k�z� Mabel Hubbart�a a��k oldu. Ancak Hubbart armonik telgraf� tamamlamadan k�z�yla evlenmesine
izin vermedi.
���� Bell �al��malar�na ve okuldaki i�ine devam ederken �ok
yoruluyordu. Bu y�zden kendine bir asistan kiralad�. 21 ya��nda olan Thomas
Watson bir elektrik�iydi. Bell ve Watson Hubbart�� tatmin etmek i�in bir armonik telgraf yapmaya
odakland�lar ve �ubat 1875�te �al��an bir telgraf
yapt�lar. Bu kaba taslak bir aletti. Ama buna ra�men Bell patentini almay� ba�ard�. Ancak bunu geli�tirmek
zorundayd�lar. D�rt ay sonra Bell bu aletle �al��t���
s�rada �a��rt�c� bir bulu� yapt�. Aletin bir taraf�nda Watson aleti
t�ng�rdat�rken Bell di�er taraf� kula��na �ok yak�n
tuttu ve aniden kula��nda belli belirsiz bir ses duydu. Haziran 1875�te Bell ve yard�mc�s� Watson �oklu seslerin bir telle
iletilmesi konusunda ba�ka telgraf aletlerini denediler. Ask� telefonu bir
tahta �er�eve i�erisine yerle�tirdiler.Ask� telefon,
ad�n� cellat ipine olan benzerli�inden almaktayd�. Boyutu �aydanl�k kadard�.
�zerinde konu�mak i�in bir delik bulunuyordu. Ses bu delikten iletiliyor ve
zar� titre�tiriyordu. Bu zar�n alt�nda �elik dil ve m�knat�s bulunmaktayd�. Zar
titre�ince dilde titre�mekteydi. Dilin titre�mesiyle elektro m�knat�s yukar�
a�a�� hareket etmekteydi. B�ylece ses al�c�ya iletiliyordu. Bell�e
g�re ses anla��l�r olmad���ndan ba�ar�ya ula�m��ta say�lmazd�.
��� Bell�in b�t�n bu �abalar�n� g�ren Hubbart
patentini almas� i�in onu te�vik etti. ��nk� bu s�rada Bell�in
bir rakibi vard�. Ilisha Gray.
Hubbart daha fazla dayanamad� ve Bell
ad�na bir patent haz�rlad�. Daha sonra Bell patentini
savunmak i�in Wasington�a gitti.Savunmas�n�
yaparken Gray��n patentindeki de�i�ken
diren� s�zc��� dikkatini �ekti ve bunun telefon i�in gerekli olan ak�m oldu�unu
fark etti.
����
Patenti al�p geri d�nd���ndeyard�mc�s�
Watson�la birlikte bu konuda �al��maya ba�lad�. S�v� iletici kulland�klar� yeni
bir telgraf yapt�lar. Burada kulland�klar� s�v� asit-su kar���m�yd�. Ses
dalgalar� bu kar���m�n i�inde bulunan i�neyi titre�tiriyor b�ylece ses dalgas�
elektrik dalgas� haline d�n���yordu. Bell Watson�la
birlikte yap�lan bu yeni aleti denedi ve konu�may� iletmeyi ba�ard�. Ancak ses
�ok bo�uktu. Ertesi g�n Bell kutuplar� ters �evirip
tekrar denedi. Watson ba�ka bir odaya gitti ve al�c�n�n �elik telini kula��na
do�ru tuttu. Bell a�z�n� t�pe yakla�t�rd� ve
seslendi:
��Bay Watson buraya gelin sizi g�rmek
istiyorum.��
Watson sesi net olarak duymu�tu, ko�arak Bell�in yan�na gitti.
���al��t�. Sizi duyabildim ve hemen hemen
her �eyi anlad�m. Tebrik ederim.��Dedi. Bell �ok
sevindi. Daha sonra bunu asma telefonuna uygulad�. �elik teli konu�ulan
s�zc�klerin nuans�na tam olarak kar��l�k verecek
�ekilde ince metal bir diyafram i�ine yerle�tirdi ve daha sonra eski dile daha
benzer olan fikirlerine geri d�nd�.Titreyen metali
do�rudan elektro m�knat�sa kar�� kullanman�n hedefine ula�ma konusundaki en
basit yol oldu�una yakla��m�na.
��� Hubbart Bell�in bu bulu�u
kar��s�nda mest oldu. �imdi yapmalar� gereken �ey bu icad� d�nyaya tan�tmakt�.May�s 1876�da Philadelphia
Fuar��nda sergilendi.Bell�in bu icad� g�renlerde bir
hayranl�k uyand�rd� ve madalya ile �d�llendirildi. Daha sonra bu bulu�u halka
tan�tt�.9 Haziran 1877�de Bell�in telefon �irketi
kuruldu. �ki g�n sonrada Hubbart��n k�z� Mabel�le evlenmesine izin ��kt�. K�sa s�re sonra evlenen Bell ve Mabel �ifti uzun y�llar
mutlu ya�ad�lar. �irket kurulduktan sonra telefon i�in bir talep patlamas� oldu.Bu da Bell�i �ok zengin etti.
Bell�in bir�eyler �retme
tutkusu telefonla s�n�rl� kalmad�. 1881 y�l�nda metal dedekt�r
ve 1919�da hidrofil teknesini �retti. Bell 2 Agustos 1922�de 75 ya��nda �eker hastal���ndan hayat�n�
kaybetti.
������������� A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Flimin
Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-Aleksand�r Grahambell
ne zaman ve nerede d�nyaya gelmi�tir?
2-Aleksand�r Grahambell�i
konu�ma sanat�n� ��renmeye ne mecbur etmi�tir?
3Aleksand�r Grahambell� ve ailesi neden Kuzey Amerikaya ta��nm��t�r?
4-Aleksand�r Grahambell
hangi aletle ��rencilerine konu�may� ��retmeye �al��m��t�r?
5-Aleksand�r Grahambell
ses dalgalar�n� �retmek i�in s�rekli ama dalgal� elektrik ak�m�n� kullanarak ne
�retmeyi planlam��t�r?
6-Aleksand�r Grahambell
kimi memnun edebilmek i�in armonik telgraf yapmaya odaklan�r?
7-Aleksand�r Grahambell�in
�al��malar�nda ona yard�mc� olmas� i�in ald��� asistan kimdir?
8-1875�te yap�lan ask� telefonun ses kar��
tarafa nas�l gidiyordu?
9-Bell�in rakibi Gray��n
patentindeki hangi s�zc��� g�rmesi ona telefon yapma konusunda fikir verdi?
10-Bell�in telefondan Watson�a s�yledi�i
ilk s�zc�kler neydi?
11-Bell s�v� iletici kullanarak ses
dalgas�n� elektrik dalgas�na d�n��t�rme fikrini asma telefona nas�l uygulad�?
12-Bell yapt��� icad� ilk olarak nerede
sergilemi� ve nas�l tepkiler alm��t�r?
Ad� Soyad�:Bahar �a�la
No:9010002026 B�l�m:Biyoloji ��retmenli�i