Vejeteryan Gelada Maymunlar�n�n Hayat D�ng�s� ve Di�ilerinin Erkeklere Oy Vermesi �

Bu da�larda 4200m de ya�ayan canl�lar var. Garip bir yarat�kt�r. Bilimsel olarak 20 y�ld�r kay�p. �lk defa 7 y�l �nce ara�t�rmac�m�z bu da�lara t�rmanm��. Bu da�lar Etiyopya�da bulunan Simien da�lar� buras� Geledalar�n �lkesi. Etiyopya�daki simien da�lar� sivri kayalarla kapl� volkanik da�d�r. Afrikan�n �at�s� olarak bilinir. Chad�n Hun ter prim ant uzman�d�r. 7 y�ld�r Geleda maymunlar� konusunda ara�t�rma yapmaktad�r. Simson denen geleda maymunu olan erkek maymun, 8 yeti�kin di�i  maymun  onu erkekleri olarak se�mi�tir. Di�er erkeklerle bir m�cadele halindedir. Bu m�cadelenin amac� ailesini kapt�rmamakt�r. Sems�n�� bulmak kolay de�il.3000 m y�kseklere ��kmak gerekiyor. Sems�n sekiz di�i ve �ocuklar� ile birlikte d��manlar�ndan korunmak i�in kayalarda yatmaktad�rlar. Bu kayalar yakla��k 500m y�kseklerdedir. Geleda maymunlar� k�sa ve �i�man parmaklara sahiplerdir. Bu y�zden kayal�k alanda rahat�a t�rman�rlar. Kayal�klarda onlarca geleda ailesi ya�amaktad�r. Geleda yavrular� kayal�klarda �rk�t�c� oyunlar oynamaktad�rlar. Sems�n 8 di�i ve 10 yavru  ile ya�amaktad�r. Bu di�ileri elde tutmak i�inde g��l� olmak zorundalar. G�zlem yaparken �ok sessiz hareket edilmelidir. Geleda toplulu�u �ok planl�d�r. Bu toplulu�un temeli ailedir. Bu toplulukta bir birine akraba di�iler vard�r. Bu toplulukta erkekleri se�en di�ilerdir. �ivbaka g�z�n� Simson un ailesinden alamamaktad�r. Geledalar e�elenerek sosyalle�iyor. Di�i geledalar 18 y�l ya�aya biliyor. Erkekleri yakla��k 14 y�l ya�ar. S�mson 4 y�ld�r ailesini bir arada tutuyor. Geledalar ot yiyen tek maymun t�r�d�r. G��l� parmaklar� ile topra�� e�eleye bilip beslenebiliyorlar. Erkekler g��l� di�lere  ve pen�elere sahiptir. Geledalar birbirine benzemektedir. Onlar� ay�rt etmek �ok zordur. D�nyada ka� bin geleda ya�ad��� net olarak bilinmiyor. Yakla��k 100 bin geledan�n ya�ad��� tahmin ediliyor. Etiyopya�n�n y�ksek tepelerinde ya��yorlar. 2400�3000 M y�kseklikte ya��yorlar. Ayr�ca bu tepelerde ya�ayan sadece 500 adet kalan da� ke�ileri vard�r.4200 m�de de ya�ayan geledalar vard�r. Geledalar i�in gelecek pek parlak de�il. Beslene bilecekleri alanlar gittik�e kuruyor. Ya�ad�klar� yerde gece oldu�unda �s� -7 dereceye d���yor. Di�iler �s�nmak i�in birbirine yakla��yor. Ara�t�rmalar s�ras�nda neredeyse geledalarla bir arada ya�am��t�r. Ailenin lideri bek�rlar� kendinden uzak tutmak i�in g�steri yaparlar. Erkekler di�ilerin g���slerinden �iftle�meye haz�r olduklar�n� anl�yorlar. M�cadeleyi kazanan erkek ailenin yeni erke�i oluyor. Di�er erkek di�iler taraf�ndan aileden kovuluyor. Aileden kovulan  erkek yeni bir aile kurmak i�in �aba g�stermemektedir. Ailedeki erkek di�er erkeklerle sava�arak ailenin erke�inin yerine ge�iyor. Art�k onlarla beraber �iftle�irler.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da vard�r

1-B�lgenin kral� olabilmek i�in erkek geleda nas�l bir davran�� g�sterir?

2-Geledalar ne kadar y�ksekliklerde ya�arlar?

3-Bek�r erkeklerin a�a� dal�na ��karak dallar� sallamalar�n�n sebebi ne olabilir?

4-Geleda erkekleri ka� y�l ya�arlar?������������������������������������������������������������������������������������������������������������
5-Geledalar d�nyan�n neresinde ya�arlar?