Ge�mi�te G�n�m�ze Meydana Gelen Tren Kazalar�ndan ��kar�lan Derslere Dayal� G�venli Tren �retimleri

Ba��m�za bir i� geldi�inde bunun bir daha olmamas� i�in elimizden geleni yapar�z. Bu kaza ara�t�rmac�lar�n�n ilgi alan�na girer. �ngiltere'nin ilk �ehirler aras� yolcu treni 1830 da ilk seferine ��karken bir can ald�. Lokomotif roketi bir izleyicinin �zerine devrildi ve onun �l�m�ne sebep oldu. Tasar�mc�lar roketi uygun frenlerle donatmay� ak�l edememi�ti. Kaza bilimleri bu s�re sarf�nda h�z trenleri ile ilgili k�kl� de�i�iklikler yapt�. Modern bir tren insanlar� korumak �zere in�a edilmeye ba�land�. Tren kara yolu ile kullan�lan ara�lardan en a��r olan�d�r. Tren raylarda h�zland�k�a devasa bir kinetik enerji y�kler. Trenin a��rl��� artt�k�a h�z� da artar. Treni durdurmak i�in enerjinin frenleme s�recinde da��t�lmas� laz�m. Kaza bilimcilerinin as�l ara�t�rmas� bu kinetik enerjinin kaza s�ras�nda nas�l kontrol edecekleridir. �lk emniyet duvar� trenin d�� g�vdesidir. Eskiden trenler ah�apken bir kaza an�nda d�� g�vde parampar�a olurdu.1937 de bilim adamlar� bedre yanl�� yapt�klar�n� g�rmek i�in harekete ge�ti. 1916 da John Robinson adl� bir tren tasar�mc�s� oluklu metal aksam geli�tirdi ve onu her vagonun arkas�na yerle�tirdi. �arp��ma an�nda bu aksamlar birbirine kenetlenecek ve bir vagonun di�erini bi�mesine engel olacakt�. Kenetlenen aksamlar kinetik enerjiyi d��ey hale getirip teleskoplanmaya neden olan dikey hareketi engelleyecekti. Bug�n Robinson'nun metal aksamlar�n�n modern versiyonlar� olan anti dikey ara�lar trenlerde standart emniyet d�zenekleri olarak kullan�l�yor. Kaza bilimcileri teleskoplanman�n ��z�m�n� ba�ka bir yolla ar�yorlard�. Ah�ap vagonlar 20. y�z y�l�n ilk yar�s�ndan itibaren kullan�lmaya ba�land�. Fransa'da geli�tirilen metal vagonlar t�m d�nyaya yay�ld�. Teleskoplanma yerini daha yeni ve �l�mc�l bir kaza t�r�ne b�rakt�; �st �ste ge�me. Modern kaza bilimcileri radikal bir ad�m at�p deformasyonu artt�rma prensibi �zerinde �al��t�.Amerika ula��m bakanl��� trenlerin yollar�nda g�venli�in artt�r�lmas� i�in 25 milyon dolarl�k b�t�e tahsis etti ve bu sayede Amerika bu alanda �nc� �lke oldu.Karma 3 antropometrik tren emniyeti test ayg�t� ile kaza an�nda insanlar�n kar��la�t��� durumlar� kullanmak �zere geli�tirilmi� tek test kuklas�d�r. Maliyeti yakla��k yar�m milyon dolar olan bu kukla d�nyadaki en sofistike kuklad�r. Bu kukla ile yap�lan testte kaza kurbanlar�n�n nas�l �ld��� birebir direkt g�r�ld�. Kaza bilimcileri tehlikeli bir madde ta��yan bir trenin �arp��mas� halinde �ok az insan kayb� olmas� i�in ellerinden geleni yap�yor. Bu t�r �arp��mada �ok fazla insan�n hayat� tehlikeye girer. Kaza bilimcileri duvarlar� dayan�kl� bir n�kleer yak�t kargosu geli�tirdi. Kaza bilimi alan�nda her t�rl� tren kazas� ile ilgili g�venlik �al��malar� devam ediyor ama kaza bilimlerinin de s�n�rlar� var, bizi her �eyden koruyamaz.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r
1. Teleskoplanma nedir?
2. Deformasyonu artt�rma prensibi ilk kez kimler taraf�ndan �ne s�r�ld�?
3. Deformasyonu artt�rma projesi nas�l ortaya ��kt�?
4. Amerika'da olu�turulan vagonlar tasar�mlar�n� nereden alm��t�r?
5. K�r�kl� tren fikri nas�ld�r?
6. Mezar ta�� teknolojisi nedir?
7. Tren kaza kuklas�n�n ilk denemesi nerede yap�lm��t�r?
8. Kukla kullan�larak yap�lan testte neler izlendi?
9. Trenlerde emniyet kemeri bulunup bulunmamas� ile ilgili neden tart���lmaktad�r?
10. Profes�r Galen ve ekibi nas�l bir kaza testi yapt�lar?
11. Profes�r Galen nas�l bir ��z�m sundu?
12. Kaza bilimi nas�l teknolojiler geli�tirdi?

�ZLEM S�T�� B�YOLOJ� ��RETMENL��� 07010002009